บทบาทและปัจจัยที่เอื้อให้เป็นศิลปินหญิงในสังคมไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทและปัจจัยที่เอื้อให้เป็นศิลปินหญิงในสังคมไทย และเพื่อเสนอแนวทางการส่งเสริมศิลปินหญิงให้เป็นที่ยอมรับในสังคมไทย เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูลเป็นเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้แนวคิด  หยินหยาง

          ผลการวิจัยพบว่า

          ศิลปินหญิงมีบทบาทตามสถานภาพในสังคมไทย ได้แก่ ศิลปิน ครูสอนศิลปะ และนักเขียน ศิลปินหญิงมีบทบาทอย่างชัดเจนในการแสดงผลงานศิลปะสะท้อนสังคมตั้งแต่ปี 2500 ถึงปี 2561 ในงานวิจัยได้ศึกษาบทบาทศิลปินหญิงด้านทัศนศิลป์จำนวน 5 คน ได้แก่ ลาวัณย์ อุปอินทร์, กัญญา เจริญศุภกุล, ศรีวรรณ เจนหัตถการกิจ, อารยา ราษฏร์จำเริญสุข และสมบูรณ์ พวงดอกไม้ ศิลปินสะท้อนความคิดจากผลงานศิลปะต่อสังคมตามแนวคิดหยินหยางอย่างสมดุล เป็นความคิดสองด้านที่ศิลปินปรับใช้ในการสร้างสรรค์ ได้แก่ หลักวิชา-ความคิด, ชาตินิยม-จิตนิยม, สัจธรรม-ศรัทธา, ความต้องการ-ความจำเป็น และความมุ่งมั่น-ความสุนทรียะ และปัจจัยที่เอื้อให้เป็นศิลปินหญิง ได้แก่ ด้านสังคม ด้านครอบครัว ด้านการศึกษา และด้านวุฒิภาวะของศิลปิน  แนวทางการส่งเสริมศิลปินหญิงให้เป็นที่ยอมรับในสังคมไทย ได้แก่ 1. สถานศึกษาส่งเสริมการศึกษาศิลปะแก่นักเรียนนักศึกษา และดำเนินการกิจกรรมทางศิลปะ เช่น การจัดแสดงผลงานศิลปะ การประกวดผลงานศิลปะ การให้รางวัลยกย่องนักเรียนนักศึกษาที่มีความสามารถทางศิลปะ 2. หน่วยงานสนับสนุนเกี่ยวกับศิลปินควรส่งเสริมให้ศิลปินหญิงมีบทบาทในสังคม ได้แก่ การแสดงผลงานศิลปะต่อสังคมตามโอกาสต่าง ๆ การพัฒนาความรู้และความคิดสร้างสรรค์ให้แก่ศิลปินหญิงอย่างต่อเนื่อง การให้รางวัลผลงานสร้างสรรค์แก่ศิลปินหญิง และการผลักดันให้ได้รับรางวัลอย่างเท่าเทียมกับศิลปินชาย