ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1

พชรพล เตชญานนท์; พนัส  จันทร์ศรีทอง; ปุณณิฐฐา มาเชค

doi:10.60027/iarj.2026.e299214

ผู้แต่ง

พชรพล เตชญานนท์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0009-2451-1781
พนัส จันทร์ศรีทอง คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0000-0003-2517-2477
ปุณณิฐฐา มาเชค คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0001-1649-5576

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e299214

คำสำคัญ:

ปัจจัยส่วนบุคคล, ปัจจัยบุคลากรในองค์กร, ปัจจัยสภาพแวดล้อม, พฤติกรรมการตัดสินใจ, พฤติกรรมผู้บริหารสถานศึกษา

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: พฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 เป็นปัจจัยสำคัญต่อประสิทธิภาพการบริหารสถานศึกษา อย่างไรก็ตาม ยังขาดการศึกษาที่บูรณาการปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยบุคลากรในองค์กร และปัจจัยสภาพแวดล้อมร่วมกันในบริบทเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับ ความสัมพันธ์ และอำนาจพยากรณ์ของปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยบุคลากรในองค์กร และปัจจัยสภาพแวดล้อม ที่มีต่อพฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและข้าราชการครู จำนวน 306 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .99 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัย: ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยบุคลากรในองค์กร ปัจจัยสภาพแวดล้อม และพฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ปัจจัยที่ศึกษามีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมการตัดสินใจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยปัจจัยด้านความคาดหวังขององค์กร ด้านความรู้ความสามารถของบุคลากร ด้านสังคม ด้านเทคโนโลยีดิจิทัล และด้านประสบการณ์ส่วนบุคคล สามารถร่วมกันพยากรณ์พฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารได้ร้อยละ 79.90 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

สรุปผล: ปัจจัยส่วนบุคคล บุคลากรในองค์กร และสภาพแวดล้อมมีบทบาทร่วมกันอย่างมีนัยสำคัญต่อพฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมการตัดสินใจได้ในระดับสูง ซึ่งสามารถใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายและพัฒนาศักยภาพผู้บริหารสถานศึกษาให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2565). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. https://www.moe.go.th/นโยบายและจุดเน้น-2565/

กฤษณาพร มณีรจน์, พงษ์ศักดิ์ รวมชมรัตน์, และมิตภาณี พุ่มกล่อม. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างทักษะการบริหารในศตวรรษที่ 21 กับการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาญจนบุรี. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 10(2), 85–100.

กิ่งกนก กิณเรศ, อภิสิทธิ์ สมศรีสุข, และพรเทพ เสถียรนพเก้า. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสภาพแวดล้อมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร. วารสารวิจัยวิชาการ, 5(6), 165–178.

จิตรกร จันทร์สุข, เสาวนี สิริสุขศิลป์, และปารย์พิชชา ก้านจักร. (2564). การตัดสินใจสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 10(2), 223–238.

ชนากานต์ กาญจโน, รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ, และสุนทรี วรรณไพเราะ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารสถานศึกษาในจังหวัดนำร่องพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 21(41), 12–33.

ชลธิชา บัวทอง, ภูวดล จุลสุคนธ์, และเสริมทรัพย์ วรปัญญา. (2567). แนวทางในการพัฒนาคุณลักษณะของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. วารสารนิสิตวัง, 26(2), 14–25.

ชัชชัย เทพนามวงศ์. (2566). สภาพและพฤติกรรมการตัดสินใจในการบริหารการนำหลักสูตรท้องถิ่นไปสู่การปฏิบัติของผู้บริหารโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลำปาง เขต 2. วารสารปัญญา, 30(1), 14–25.

ชุลีวรรณ โชติวงษ์, กิตติยา สุขมี, และจุฑารัตน์ ปิณฑะแพทย์. (2565). ปัจจัยด้านความคาดหวังของพนักงานที่ส่งผลต่อความผูกพันต่อองค์การ. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม, 2(3), 3–16.

เดช ศรีระโส, วรพล คล่องเชิงศร, และทิพยวรรณ แพงบุบผา. (2567). ทักษะการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครูผู้สอนในสถานศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดอุดรธานี. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(6), 466–479.

ธงชัย จันทร์กระจ่าง, ณัฐภูมิ จับคล้าย, ธีระพัฒน์ ช้อยนิยม, ณปภัช ทรวงโพธิ์, ณัฐณิชา อารีรักษ์, ปุณณภา ธะนะรักษ์, ธนากร ชมภูเครือ, และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2567). การคัดเลือกผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. Leadership Educational Administration Development Journal, Ramkhamhaeng University, 1(2), 1–15.

นพวรรณ คำเพ็ญ, และนุชนรา รัตนศีระประภา. (2564). การตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษากับการทำงานเป็นทีมของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. วารสารธรรมเพื่อชีวิต, 30(4), 155–179.

พระณัฐวุฒิ พันทะลี. (2563). การเปลี่ยนแปลงทางสังคมในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการพระพุทธศาสนาเขตลุ่มแม่น้ำโขง, 3(2), 44–55.

พวงเพชร โชคทรัพย์ทวี, พงษ์ศักดิ์ ทองพันชั่ง, อุดมพันธุ์ พิชญ์ประเสริฐ, และพิมล วิเศษสังข์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการตัดสินใจของผู้บริหารกับการทำงานเป็นทีมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29. วารสารพิชญทรรศน์, 16(1), 121–131.

รัญญ์นภัส วีรกุลเดโชพัฒน์, กฤษฎา วัฒนศักดิ์, และวิรัลพัชร วงศ์วัฒน์เกษม. (2568). การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. วารสารเสียงธรรมจากมหายาน, 11(2), 47–60.

รุ่งทิวา งามวัน. (2566). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาจรณทักษะผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 1 [การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]. STOUIR at Sukhothai Thammathirat Open University. http://ir.stou.ac.th/handle/123456789/13089

วนิดา แสนแก้ว, และอำนวย ทองโปร่ง. (2567). พฤติกรรมการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา, 18(1), 15–27.

ศศินี ปานสมุทร. (2565). กระบวนการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษาในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพังงา. วารสารศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยกรุงเทพธนบุรี, 2(ฉบับพิเศษ), 235–244.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1. (2566). ผลตัวชี้วัด สพฐ. และมาตรฐาน สพท. ปีงบประมาณ 2566. https://sites.google.com/chon1.go.th/plan/

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2565). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565 ครั้งที่ 4/2565. https://www.onesqa.or.th/upload/download/202304110957536.pdf

สุพรรณี จันทร์สำโรง. (2564). ความพึงพอใจต่อการจัดสภาพแวดล้อมในการทำงานของครูโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 [งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

สุวนันท์ แผนสมบูรณ์, และสาโรจน์ เผ่าวงศากุล. (2567). ปัจจัยสำคัญในการตัดสินใจด้านงานงบประมาณของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารนวัตกรรมการศึกษาในอนาคต, 3(2), 29–37.

Culduz, M. (2023). Contemporary leadership and decision processes. Springer.

Hart, W. H. (2018). Is it rational or intuitive? Factors and processes affecting school superintendents’ decisions when facing professional dilemmas. Educational Leadership and Administration: Teaching and Program Development, 29(1), 14–25.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. McGraw-Hill.

Maral, M. (2022). Exploring school administrators' perceptions on participative decision-making process, E-International Journal of Educational Research, 13(1), 118-140. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1038386

Sezer, Ş. (2016). School administrators’ opinions on task priorities and the factors affecting their decision-making process. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 17(3), 121–137. https://doi.org/10.17679/iuefd.17311445

Simon, H. A. (1997). The new science of management decision. Harper & Row.

Tannenbaum, R., & Schmidt, W. H. (1958). How to choose a leadership pattern. Harvard Business Review, 36(2), 95–101.

Vroom, V. H., & Yetton, P. W. (1973). Leadership and decision-making. University of Pittsburgh Press.