ผลการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณ ของเด็กอนุบาล

สิขเรศ บุญเกิด; สุกัลยา สุเฌอ; เชวง ซ้อนบุญ

doi:10.60027/iarj.2026.e297174

ผู้แต่ง

สิขเรศ บุญเกิด คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0002-3205-9106
สุกัลยา สุเฌอ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0006-2065-5022
เชวง ซ้อนบุญ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา https://orcid.org/0009-0002-0858-9342

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e297174

คำสำคัญ:

แนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐาน, ทักษะการคิดเชิงคำนวณ, เด็กอนุบาล

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาดัชนีประสิทธิผลของการจัดประสบการณ์ การเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณของเด็กอนุบาล 2) เปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงคำนวณของเด็กอนุบาลก่อนและหลังได้รับการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐาน

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่าง คือ เด็กอายุ 5 - 6 ปี จำนวน 10 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) การทดลองใช้เวลาครั้งละ 40 นาที ติดต่อกันสัปดาห์ละ 4 วัน รวม 6 สัปดาห์ ขั้นตอนการจัดกิจกรรม มี 5 ขั้นตอน ได้แก่ 1) ขั้นกำหนดปัญหา 2) ขั้นทำความเข้าใจกับปัญหา 3) ขั้นแสวงหาคำตอบ 4) ขั้นดำเนินการแก้ปัญหา และ 5) ขั้นสรุปและนำเสนอข้อมูล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐาน และแบบประเมินทักษะการคิดเชิงคำนวณของเด็กอนุบาล วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีประสิทธิผล และการทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติ Wilcoxon Signed-Rank Test

ผลการวิจัย: 1) ดัชนีประสิทธิผลของแผนการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐาน มีค่าเท่ากับ 0.7291 แสดงว่ามีประสิทธิผลในการส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณของเด็กอนุบาลร้อยละ 72.91 2) เด็กอนุบาลมีทักษะการคิดเชิงคำนวณหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 โดยมีค่าเฉลี่ยก่อนการทดลอง 1.36 และหลังการทดลอง 2.89

สรุปผล: การจัดประสบการณ์การเรียนรู้ตามแนวคิดการใช้ปัญหาเป็นฐาน สามารถส่งเสริมทักษะการคิดเชิงคำนวณสำหรับเด็กอนุบาลได้

เอกสารอ้างอิง

เจนจิรา อ่อนเลิศ, วณิชชา สิทธิพล, และ กิตติมา บุญยศ. (2567). การพัฒนาความสามารถคิดแก้ปัญหาของนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 3 โดยใช้การจัดกิจกรรมเสริมประสบการณ์ตามกระบวนการคิดเชิงออกแบบ. วารสารเทคโนโลยีคหกรรมศาสตร์และนวัตกรรม, 3(1)780. https://doi.org/10.60101/jhet.2024.780

ทิศนา แขมมณี. (2563). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 24). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บัญญพนต์พูลสวัสดิ์ และพนมพร ดอกประโคน. (2560). เกมบนโปรแกรมเชิงจินตภาพ และแนวคิดเชิงคำนวณอย่างเป็นระบบ. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 6(2), 9-16

ไพศาล สุวรรณน้อย. (2558). การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-based learning: PBL) (เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์). สถาบันพัฒนาทรัพยากรมนุษย์, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

รัตติกาล จตุพรเทียนชัย. (2564). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้การคิดเชิงคำนวณที่มีต่อความสามารถด้าน การคิดแก้ปัญหาสำหรับนักเรียนระดับปฐมวัย. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(2), 366-380.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2563). กรอบการเรียนรู้และแนวทางการจัดประสบการณ์การเรียนรู้บูรณาการวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และคณิตศาสตร์ในระดับปฐมวัยตามหลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. บริษัท โกโกพริ้นท์ (ไทยแลนด์) จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการศึกษาสภาวการณ์การจัดการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยในประเทศไทย. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการศึกษาสภาวการณ์การจัดการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยในประเทศไทย. พริกหวานกราฟฟิค.

สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้. (2550). แนวทางการจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

สุรีพร ประภาหาร. (2560). ผลการใช้คู่มือการจัดประสบการณ์แบบร่วมมือร่วมกับการใช้ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อทักษะการคิดแก้ปัญหา พัฒนาการและพฤติกรรมการช่วยเหลือของเด็กปฐมวัย [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร].

อนัญญา ระโหฐาน, ปิยะนันท์ หิรัณย์ชโลทร, และ อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2564). ผลการจัดการเรียนรู้อิงกิจกรรมในชีวิตจริงเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงคำนวณในเด็กปฐมวัย. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(2), 41–55.

Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). McGraw-Hill.

Kazimoglu, C., Kiernan, M., Bacon, L., & MacKinnon, L. (2012). Learning programming at the computational thinking level via digital game-play. Procedia Computer Science, 9, 522–531.

Kreger, C. (1998). Problem-based learning. http://www.cotfedu/ete/teacher/tprob/trob.html

Silva, T. B., Haracemiv, S. M. C., Soek, A. M., & Bais, D. D. H. (2024). Problem-based learning (PBL) in basic education: A literature review. International Journal of Human Sciences Research, 4(36).

Tan, O.-S. (2003). Problem-based learning innovation: Using problems to power learning in the 21st century. Cengage Learning.