รูปแบบการจัดการเรียนรู้ดนตรีสากลตามแนวคิดห้องเรียนกลับทาง: การบูรณาการกระบวนการคิดเชิงระบบ ทักษะปฏิบัติ และนวัตกรรม

พีรเดช  เสนไสย

doi:10.60027/iarj.2026.e294041

ผู้แต่ง

พีรเดช เสนไสย โรงเรียนเมืองพลพิทยาคม อำเภอพล จังหวัดขอนแก่น https://orcid.org/0009-0004-2650-233X

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e294041

คำสำคัญ:

การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้, กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบ, การพัฒนาทักษะปฏิบัติดนตรี, ห้องเรียนกลับทาง, การคิดอย่างเป็นระบบ

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ในปัจจุบันจากกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลก รูปแบบของการศึกษามีการพัฒนาปรับเปลี่ยนไปตามพฤติกรรมและสิ่งแวดล้อมของผู้เรียนเพื่อที่จะให้เกิดประสิทธิภาพการเรียนรู้ได้สูงสุด การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยรูปแบบก่อนเรียนและหลังเรียน (2) เพื่อศึกษาทักษะปฏิบัติดนตรีสากลหลังการเรียนรู้ด้วยรูปแบบ (3) เพื่อศึกษาความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมหลังการเรียนรู้ด้วยรูปแบบ (4) เพื่อศึกษาความคิดเห็นของนักเรียนหลังการเรียนรู้ด้วยรูปแบบ

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ลงทะเบียนเรียนวิชาดนตรีสากลตามความถนัด ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 ได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จำนวน 35 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย รูปแบบการจัดการเรียนรู้ คู่มือการใช้รูปแบบ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบประเมินทักษะปฏิบัติดนตรีสากล แบบประเมินความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรม และแบบสอบถามความคิดเห็นของนักเรียน วิเคราะห์ข้อมูลโดยการหาค่าเฉลี่ย ( \bar{x}) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) การทดสอบค่าทีแบบไม่อิสระ (t-test dependent) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการวิจัย: พบว่า 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ดนตรีสากลโดยใช้กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบร่วมกับการพัฒนาทักษะปฏิบัติตามแนวคิดห้องเรียนกลับทาง หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัย สำคัญทางสถิติที่ระดับ.05 2) ทักษะปฏิบัติดนตรีสากลของนักเรียนหลังการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ดนตรีสากลโดยใช้กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบร่วมกับการพัฒนาทักษะปฏิบัติตามแนวคิดห้องเรียนกลับทางในภาพรวม อยู่ในระดับดีมาก 3) ความสามารถในการสร้างสรรค์นวัตกรรมของนักเรียนหลังการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ดนตรีสากลโดยใช้กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบร่วมกับการพัฒนาทักษะปฏิบัติตามแนวคิดห้องเรียนกลับทาง ในภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก 4) ความคิดเห็นของนักเรียนหลังการเรียนรู้ด้วยรูปแบบการจัดการเรียนรู้ดนตรีสากลโดยใช้กระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบร่วมกับการพัฒนาทักษะปฏิบัติตามแนวคิดห้องเรียนกลับทาง ในภาพรวมอยู่ในระดับดีมาก

สรุปผล: รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น โดยบูรณาการกระบวนการคิดขั้นสูงเชิงระบบร่วมกับการพัฒนาทักษะปฏิบัติภายใต้แนวคิดห้องเรียนกลับทาง แสดงให้เห็นถึงประสิทธิผลอย่างชัดเจนในการยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พัฒนาทักษะการปฏิบัติดนตรีสากล ส่งเสริมความสามารถด้านนวัตกรรม ตลอดจนได้รับการประเมินในเชิงบวกจากผู้เรียน

เอกสารอ้างอิง

กฤติมา นวลแก้ว. (2566). การจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบการสอนทักษะปฏิบัติของเดวีส์ที่มีต่อทักษะกีฬามวยไทยของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(6), 5–25.

ชนสิทธิ์ สิทธิ์สูงเนิน. (2561, 8 เมษายน). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมยกระดับคุณภาพการเรียนรู้แบบ Active Learning ตามแนวคิด GPAS 5 Steps เพื่อพัฒนาพหุปัญญาและสมรรถนะในศตวรรษที่ 21 ขับเคลื่อนสู่ไทยแลนด์ 4.0. https://www.iadth.com/downloadfile/0001.pdf

นภาภรณ์ เพียงดวงใจ. (2558). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้เทคนิคการทำโครงงานเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการสืบเสาะหาความรู้ตามแนวคิดห้องเรียนกลับด้าน เพื่อเสริมสร้างผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ความสามารถในการสร้างนวัตกรรม และจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

บุญชม ศรีสะอาด. (2558). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.

พชร สถิตพงษ์. (2562). การพัฒนาความคิดริเริ่มในงานคอมพิวเตอร์โดยใช้รูปแบบการเรียนการสอนทักษะปฏิบัติของซิมพ์ชันของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 [วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิตที่ไม่ได้ตีพิมพ์, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์].

มาเรียม นิลพันธ์. (2558). วิธีวิจัยทางการศึกษา (Research methodology in education) (พิมพ์ครั้งที่ 9). โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร; ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์.

โรงเรียนเมืองพลพิทยาคม. (2565). รายงานผลการปฏิบัติงานโรงเรียนเมืองพลพิทยาคม ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2565 (เอกสารอัดสำเนา). โรงเรียนเมืองพลพิทยาคม.

วิชัย วงษ์ใหญ่, และ มารุต พัฒผล. (2563). การพัฒนาทักษะสร้างสรรค์นวัตกรรม. ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.

Anderson, L. W., & Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Longman.

Best, J. W. (1986). Research in education (5th ed.). Prentice Hall.

Bishop, J. L., & Verleger, M. A. (2013, June). The flipped classroom: A survey of the research. In ASEE National Conference Proceedings, Atlanta, GA (Vol. 30, No. 9, pp. 1–18). American Society for Engineering Education.

Dick, W., Carey, L., & Carey, J. O. (2005). The systematic design of instruction (5th ed.). Addison-Wesley Longman.

Harrow, A. J. (1972). A taxonomy of the psychomotor domain: A guide for developing behavioral objectives. David McKay.

Joyce, B., & Weil, M. (2009). Models of teaching (5th ed.). Allyn & Bacon.

Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.

Kruse, K. (2007, June 19). Introduction to instructional design and the ADDIE model. Retrieved from http://carbon.ucdenver.edu/~mryder/itc/idmodels.html

Li, Y. (2007). Design creativity in product innovation. Design Studies, 28(4), 325–339. https://doi.org/10.1016/j.destud.2007.02.002

Organization for Economic Co-operation and Development (OECD). (2018). Education at a glance 2018: OECD indicators. OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/eag

Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.

World Economic Forum. (2020). The future of jobs report 2020. World Economic Forum. https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2020