การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างค่านิยมองค์กรและผลการปฏิบัติงานของพนักงานในธุรกิจเกษตรอุตสาหกรรม: บทบาทคั่นกลางของการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการและความคิดแบบผู้ประกอบการ

สุพจน์ แย้มศิริ; ดวงพร พุทธวงค์; ธีทัต ตรีศิริโชติ

doi:10.60027/iarj.2026.e293388

ผู้แต่ง

สุพจน์ แย้มศิริ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี https://orcid.org/0009-0006-1911-4421
ดวงพร พุทธวงค์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี https://orcid.org/0009-0001-5247-6022
ธีทัต ตรีศิริโชติ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช https://orcid.org/0000-0002-6937-3345

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e293388

คำสำคัญ:

ค่านิยมองค์กร, ความคิดแบบผู้ประกอบการ, การมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการ, ผลการปฏิบัติงาน

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาคเกษตรอุตสาหกรรมของไทยเป็นแรงขับเคลื่อนเศรษฐกิจ แต่ต้องเผชิญความท้าทายจากการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล ความผันผวนของห่วงโซ่อุปทาน และการแข่งขันโลก การรักษาความสามารถแข่งขันจึงต้องพัฒนาศักยภาพบุคลากรผ่านค่านิยมองค์กร (Organizational Core Values: OCV) ที่หล่อหลอมความคิดและพฤติกรรมเชิงผู้ประกอบการ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบและพัฒนาโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างของอิทธิพลที่ค่านิยมองค์กร มีต่อผลการปฏิบัติงานของพนักงาน โดยมีการมุ่งเน้นการเป็นผู้ประกอบการและความคิดแบบผู้ประกอบการเป็นตัวแปรคั่นกลาง ในบริบทของธุรกิจเกษตรอุตสาหกรรม

ระเบียบวิธีการวิจัย: ประชากรที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยพนักงานประจำที่ไม่ใช่ระดับบริหาร จำนวน 525 คน จากกลุ่มบริษัทเกษตรอุตสาหกรรมในเครือเจริญโภคภัณฑ์ที่ปฏิบัติงานในประเทศไทย ใช้วิธีสำรวจประชากรทั้งหมดและได้แบบสอบถามที่สมบูรณ์ 445 ชุด เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติพรรณนาและการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้างเชิงเส้นบางส่วน (PLS-SEM)

ผลการวิจัย: ผลการวิเคราะห์ยืนยันว่าแบบจำลองมีความเชื่อมั่นและความตรงสูง อธิบายความแปรปรวนได้ในระดับปานกลางถึงสูง (R²: EM = .367, EO = .661, EP = .541) โดย OCV มีอิทธิพลต่อ EO, EM และ EP ขณะเดียวกัน EO และ EM ส่งผลเชิงบวกต่อ EP นอกจากนี้ยังพบว่า OCV มีอิทธิพลทางอ้อมต่อ EP ผ่าน EO และ EM

สรุปผล: ค่านิยมองค์กรเป็นกลไกรากฐานที่กำหนดความคิดและพฤติกรรมเชิงผู้ประกอบการ ส่งผลต่อการยกระดับผลการปฏิบัติงานของบุคลากร การเสริมสร้างค่านิยมที่สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ช่วยสร้างบรรยากาศเชิงผู้ประกอบการและเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันขององค์กร

เอกสารอ้างอิง

จันทรจิรา ก้องท้องสมุทร์. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ค่านิยมร่วมขององค์กรกับพฤติกรรมการปฏิบัติงานของพนักงานในองค์กรธุรกิจอุตสาหกรรม. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม, 1(2), 4–15.

สามารถ อัยกร. (2566). ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อผลการปฏิบัติงานของพนักงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในประเทศไทย. สหวิทยาการและความยั่งยืนปริทัศน์ไทย, 12(2), 156–169.

Ali, A., Aima, A., Bhasin, J., & Hisrich, R. D. (2021). Measuring entrepreneurial orientation in developing economies: Scale development and validation. Jindal Journal of Business Research, 10(2), 147–162.

Alqhaiwi, A. (2024). Ethical behavior and employee performance: Service performance and customer-oriented OCB in organizations. Journal of Business Ethics and Management, 19(2), 115–130.

Aungkulanon, P., Atthirawong, W., Luangpaiboon, P., & Chanpuypetch, W. (2024). Navigating supply chain resilience: A hybrid approach to agri-food supplier selection. Mathematics, 12(10), 1598.

Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.

Bourne, H., & Jenkins, M. (2013). Organizational values: A dynamic perspective. Organization Studies, 34(4), 495–514.

Cao, J., & Zhang, W. (2023). Investigating the impact of value congruence on work engagement in EFL teachers: The role of teacher enthusiasm. Frontiers in Psychology, 14, 1264126.

Charoen Pokphand Group. (n.d.). Our core values. Retrieved August 31, 2025, from https://www.cpgroupglobal.com/

Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. In G. A. Marcoulides (Ed.), Modern methods for business research. Lawrence Erlbaum Associates.

Chu, X., Yu, J., Litifu, A., Zhao, W., Wei, X., Wang, P., & Wei, J. (2024). Organizational support and task performance: A multiple mediation model. Frontiers in Psychology, 14, 1258177.

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Covin, J. G., & Slevin, D. P. (1989). Strategic management of small firms in hostile and benign environments. Strategic Management Journal, 10(1), 75–87.

Daspit, J. J., Holt, D. T., & Randolph-Seng, B. (2023). Entrepreneurial orientation and entrepreneurial mindset: Toward an integrative framework. Journal of Small Business Management, 61(1), 174–199.

Davis, M. H., Hall, J. A., & Mayer, P. S. (2016). Developing a new measure of entrepreneurial mindset: Reliability, validity, and implications for practitioners. Consulting Psychology Journal: Practice and Research, 68(1), 21–48.

Denison, D. R., & Mishra, A. K. (1995). Toward a theory of organizational culture and effectiveness. Organization Science, 6(2), 204–223.

Dinesh Babu, K., Sharma, R., & Singh, A. (2024). Ambidextrous leadership and employee performance: The dual pathways of innovation and efficiency. Leadership & Organization Development Journal, 45(3), 251–269.

Edwards, J. R., & Cable, D. M. (2009). The value of value congruence. Journal of Applied Psychology, 94(3), 654–677.

Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50.

Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage.

Harinie, L. T., Sudiro, A., Rahayu, M., & Fatchan, A. (2017). Study of the Bandura’s social cognitive learning theory for the entrepreneurship learning process. The Social Sciences, 6(1), 1–6.

Henseler, J., Hubona, G., & Ray, P. A. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: Updated guidelines. Industrial Management & Data Systems, 116(1), 2–20.

Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135.

Hulland, J. (1999). Use of partial least squares (PLS) in strategic management research: A review of four recent studies. Strategic Management Journal, 20(2), 195–204.

Hung, Y.-C., Su, Y.-P., & Lou, C.-S. (2022). Organizational culture’s impact on individual work performance. Sustainability, 14(11), 6897.

Keefe, D. H. S., Jang, H., & Sur, J.-M. (2024). Digitalization for agricultural supply chains resilience: Perspectives from Indonesia as an ASEAN member. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 40(4), 180–186.

Koopmans, L., Bernaards, C., Hildebrandt, V., Schaufeli, W., de Vet, H. C. W., & van der Beek, A. J. (2012). Conceptual frameworks of individual work performance: A systematic review. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 54(8), 856–866.

Kozlowski, S. W. J., & Klein, K. J. (2000). A multilevel approach to theory and research in organizations: Contextual, temporal, and emergent processes. Jossey-Bass.

Kristof-Brown, A. L., Zimmerman, R. D., & Johnson, E. C. (2005). Consequences of individuals’ fit at work: A meta-analysis of person-job, person-organization, person-group, and person-supervisor fit. Personnel Psychology, 58(2), 281–342.

Kuratko, D. F., Morris, M. H., & Schindehutte, M. (2021). Understanding the dynamics of entrepreneurship through frameworks and mindsets. Small Business Economics, 57(1), 9–26.

Kusa, R., Duda, J., & Suder, M. (2024). Role of entrepreneurial orientation, information management and knowledge management in improving firm performance. International Journal of Information Management, 76, 102802.

Liang, Y., Koo, J.-M., & Lee, M.-J. (2024). The interplay of environmental dynamism, digitalization capability, green entrepreneurial orientation, and sustainable performance. Sustainability, 16(17), 7674.

Lumpkin, G. T., & Dess, G. G. (1996). Clarifying the entrepreneurial orientation construct and linking it to performance. Academy of Management Review, 21(1), 135–172.

Miller, D. (1983). The correlates of entrepreneurship in three types of firms. Management Science, 29(7), 770–791.

Na-Nan, K., Chaiprasit, K., & Pukkeeree, P. (2018). Factor analysis-validated comprehensive employee job performance scale. International Journal of Quality & Reliability Management, 35(10), 2436–2449.

Pidduck, R. J., Clark, D., & Lumpkin, G. T. (2021). Entrepreneurial mindset: Dispositional beliefs, opportunity beliefs, and entrepreneurial behavior. Entrepreneurship Theory and Practice, 45(5), 1208–1236.

Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J.-Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879–903.

Qalati, S. A., Li, W., Ahmed, N., & Ali, S. (2022). Examining the role of organizational citizenship behavior in employee performance: Evidence from SMEs. Frontiers in Psychology, 13, 880613.

Rigtering, J. P. C., Eggers, F., Kraus, S., & Chang, M. (2024). Individual entrepreneurial orientation and employee performance: The role of entrepreneurial self-efficacy. Journal of Business Venturing Insights, 21, e00472.

Rostain, M. (2021). The impact of organizational culture on entrepreneurial orientation: A meta-analysis. Journal of Business Venturing Insights, 15, e00234.

Tafese Keltu, T. (2024). Human resource development practices and employee performance: Training, career development, teamwork, and counseling. Human Resource Development International, 27(1), 34–55.

Teece, D. J. (2007). Explicating dynamic capabilities: The nature and microfoundations of (sensing, seizing, and reconfiguring). Strategic Management Journal, 28(13), 1319–1350.

Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533.

Wales, W. J., Gupta, V. K., & Mousa, F.-T. (2019). Empirical research on entrepreneurial orientation: An assessment and suggestions for future research. International Small Business Journal, 37(2), 95–119.