ผลการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลมที่มีผลต่อความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง วงกลม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

นริศรา ยามันซาบีดิน; ทรงชัย  อักษรคิด; ชนิศวรา  เลิศอมรพงษ์

doi:10.60027/iarj.2026.e290230

ผู้แต่ง

นริศรา ยามันซาบีดิน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0000-5437-1702
ทรงชัย อักษรคิด คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0009-0005-2520-8638
ชนิศวรา เลิศอมรพงษ์ คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ https://orcid.org/0000-0002-1301-3009

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e290230

คำสำคัญ:

ความสามารถในการแก้ปัญหา, การจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์แบบค้นพบ, วงกลม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ความสามารถในการแก้ปัญหา เป็นความสามารถที่สำคัญในการเรียนรู้คณิตศาสตร์ นักเรียนควรได้รับการพัฒนาความสามารถในการแก้ปัญหาทางคณิตศาสตร์อยู่เสมอ การออกแบบการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์แบบค้นพบ เป็นการจัดการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนได้ค้นพบแนวคิดทฤษฎีทางคณิตศาสตร์ด้วยตนเอง ประกอบกับการใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลมซึ่งเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิด Concrete Pictorial Abstract (CPA) ที่เริ่มจากสิ่งที่เป็นรูปธรรมต่อด้วยรูปภาพแล้วเชื่อมโยงสู่สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์จนนำไปสู่การค้นพบแนวคิดทฤษฎีและสามารถนำแนวคิดทฤษฎีนั้นไปใช้ในการแก้ปัญหาได้ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง วงกลม ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 หลังได้รับการจัดการเรียนรู้แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลม และ 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ขณะได้รับการจัดการเรียนรู้แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลม

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 โรงเรียนหนองจอกพิทายานุสรณ์ สำนักงานเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร จำนวน 33 คน ซึ่งได้มาจากการเลือกแบบเจาะจง ได้รับการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แผนการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลม เรื่อง วงกลม จำนวน 5 แผน 2) แบบทดสอบวัดความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง วงกลม เป็นข้อสอบอัตนัยจำนวน 4 ข้อ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้การคำนวณค่าเฉลี่ยเลขคณิต ร้อยละ จากผลการทำแบบทดสอบ และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์ร่องรอยการแก้ปัญหาของนักเรียนจากทำแบบทดสอบโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์พฤติกรรมของนักเรียนขณะได้รับการเรียนรู้แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลม

ผลการวิจัย: พบว่า 1) นักเรียนร้อยละ 75.75 มีความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง วงกลม อยู่ในระดับดีขึ้นไป 2) ความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง วงกลม ด้านที่ 1 การนำแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับวงกลมไปใช้ในการแก้ปัญหา มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 6.81 คะแนน จากคะแนนเต็ม 8 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 85.13 ด้านที่ 2 ความสมเหตุสมผล มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.97 คะแนน จากคะแนนเต็ม 8 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 62.13 และด้านที่ 3 การใช้ภาษาและการเรียบเรียงเขียน มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 4.24 คะแนน จากคะแนนเต็ม 8 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 53.00 และ 3) นักเรียนส่วนใหญ่เลือกใช้แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับวงกลมเพื่อแก้ปัญหาได้อย่างถูกต้อง ใช้สูตรเหมาะสม คำนวณถูกต้อง มีการอ้างอิงสมบัติหรือทฤษฎีเกี่ยวกับวงกลมที่เกี่ยวข้องในการอธิบายและสนับบสนุนคำตอบได้อย่างถูกต้อง และใช้ภาษาคำศัพท์คณิตศาสตร์ได้อย่างถูกต้อง มีลำดับขั้นตอนการเขียนอธิบายที่ดี

สรุปผล: นักเรียนกลุ่มเป้าหมายที่ได้รับการจัดการเรียนรู้คณิตศาสตร์แบบค้นพบโดยใช้กิจกรรมพับกระดาษแผ่นวงกลม มีความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง วงกลม ซึ่งเกิดจากการเรียนรู้ที่เน้นให้นักเรียนได้ค้นพบความรู้ แนวคิดทฤษฎีได้ด้วยตนเองผ่านกิจกรรมที่นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจากสิ่งที่เป็นรูปธรรมเชื่อมต่อด้วยรูปภาพแล้วเชื่อมโยงสู่สัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์จนนำไปสู่การค้นพบแนวคิดทฤษฎีและสามารถนำแนวคิดทฤษฎีนั้นไปใช้ในการแก้ปัญหาได้

เอกสารอ้างอิง

กรรณิการ์ จักรกรด. (2555). ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ เรื่อง การแก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับสมการเชิงเส้นตัวแปรเดียว ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ที่เรียนโดยใช้การสอนแบบค้นพบโดยการแนะแนวทาง. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 5(1),710-721.

ทรงชัย อักษรคิด. (2555). การแก้ปัญหาและการตั้งปัญหาทางคณิตศาสตร์. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ คณะศึกษาศาสตร์ ภาควิชาการศึกษา สาขาการสอนคณิตศาสตร์.

ทิศนา แขมมณี. (2550). ศาสตร์การสอน (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วรรณภา จิตรแจ้ง. (2561). การพัฒนาชุดกิจกรรมพับกระดาษเพื่อส่งเสริมความเข้าใจแนวคิดทางเรขาคณิตของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

ศศิธร แสงจันทร์. (2560). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับกิจกรรมพับกระดาษต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุวิทย์ มูลคำ และอรทัย มูลคำ. (2545). 21 วิธีจัดการเรียนรู้ : เพื่อพัฒนากระบวนการคิด. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด ภาพพิมพ์.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

Ministry of Education Singapore. (2013). Primary Mathematics Teaching and Learning Syllabus. Singapore: The Ministry of Education.

Wong, K. Y. (2015). Effective Mathematics Lessons through an Eclectic Singapore Approach. Singapore: World Scientific Publishing.