ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1
DOI:
https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286362คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำ, ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม, ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมเป็นภาวะผู้นำที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนสถานศึกษาไปสู่ความสำเร็จท่ามกลางการเปลี่ยนแปลง ผู้บริหารสถานศึกษามีบทบาทสำคัญในการบริหารจัดการการศึกษา รวมถึงการพัฒนาศักยภาพของบุคลากร โดยเฉพาะการกระตุ้นให้บุคลากรเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการทำงานและคิดสร้างสรรค์ในการพัฒนาแนวทางใหม่ ๆ หรือการสร้างนวัตกรรมที่ทันสมัยเพื่อตอบสนองความต้องการของสถานศึกษา ผู้นำต้องสามารถใช้ทักษะและความสามารถในการโน้มน้าวและกระตุ้นบุคลากร ด้วยการสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนกระบวนการนวัตกรรมเพื่อเพิ่มมูลค่าและประสิทธิภาพในการทำงานและการบริการ ตลอดจนสร้างมูลค่าเพิ่มในผลผลิตของสถานศึกษาให้เกิดความสำเร็จอย่างยั่งยืน ดังนั้น การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 2. เพื่อเปรียบเทียบภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 3. เพื่อศึกษาแนวทางการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1
ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหาร และครูผู้ปฏิบัติหน้าที่ในการจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 322 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่างโดยเปิดตารางเครจซีและมอร์แกน (Krejcie & Morgan.1970) วิธีการสุ่มแบบชั้นภูมิ (Stratified sampling) ตามขนาดโรงเรียน และสุ่มกลุ่มตัวอย่างโรงเรียน โดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย (Simple random sampling) ด้วยวิธีการจับฉลาก ผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ผู้บริหาร จำนวน 5 คน โดยการสุ่มแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติค่าที (t-test) สถิติค่าเอฟ (F-test) และการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)
ผลการวิจัย: ผลการวิจัยพบว่า 1. ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 โดยภาพรวม ระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุดคือ ด้านการทำงานเป็นทีมและมีส่วนร่วม ระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก รองลงมาคือ ด้านความคิดสร้างสรรค์ ระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านสร้างบรรยากาศองค์กรนวัตกรรม ระดับความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก 2. ผู้บริหาร และครูที่มีเพศ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ขนาดสถานศึกษา มีระดับความคิดเห็นต่อภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 โดยภาพรวม มีระดับความคิดเห็น แตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 แต่ผู้บริหาร และครูที่มีตำแหน่ง มีระดับความคิดเห็นต่อภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโดยภาพรวม มีระดับความคิดเห็น ไม่แตกต่างกัน 3. แนวทางการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1 มีทั้งหมด 7 ด้าน 21 แนวทาง
สรุปผล: จากการศึกษาพบว่าผู้บริหารและครู มีความคิดเห็นแตกต่างกันเกี่ยกับภาวะผู้นำเชิงพฤติกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา จำแนกเพศ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน ขนาดสถานศึกษา แต่ตำแหน่ง มีความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน
เอกสารอ้างอิง
กุลชลี จงเจริญ. (2561). เอกสารประกอบการสอน หน่วยที่ 12 ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ชุดวิชา 23728 นวัตกรรมการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
คณิน คำแพง. (2563). โมเดลภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน ประถมศึกษาในจังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จีราภา ประพันธ์พัฒน์. (2560). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ตาม ความคิดเห็นของครูสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์. (2564). การจัดการเรียนรู้เพื่อการเปลี่ยนแปลง. กรุงเทพฯ: บริษัท เอ็มดี ออล กราฟฟิก จำกัด.
ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2561).ภาวะผู้นําสำหรับผู้บริหารองค์การ.แนวคิด ทฤษฎีและกรณีศึกษา. กรุงเทพฯ: ปัญญาชน.
ฐิตินันท์ นันทะศรี. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ณัฏฐนิชา หามนตรี และพรเทพ รู้แผน.(2565). แนวทางการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วารสาร Roi Kaensarn Academi. 7(4), 347-361.
ธนพล สรรคพงษ์ และ สุกัญญา สุดารารัตน์. (2566).ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี. 7(5), 903-919.
ธมนวรรณ จันทร์สวย.(2564).ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 2. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี.
นภาพร ศรีสุคันธพฤกษ์ (2566). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร. ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยสยาม.
เนาวรัตน์ เยาวนาถ. (2562). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
บริพัฒน์ สารผล (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานบุคคลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาอุดรธานี. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ปริวัฒน์ ยืนยิ่ง. (2563). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา วิทยาลัยเทคนิคอุบลราชธานี. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 4(3), 330-344. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jeir/article/view/247458
ปวีณา กันถิน. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ปุญญพัฒน์ สิงห์จารย์. (2564). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วิทยานิพนธ์คุรุศาสตรมหาบัณฑิตสกลนคร มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
พงษ์เสฐียร เหลืองอลงกต. (2565). นวัตกรรมการจัดการภาครัฐ. กรุงเทพฯ: บริษัท ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น จำกัด.
พรพิมล อินทรรักษา (2564).แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 4.วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์,6(3), 116-129.
พัชญ์วิสา จันทพิมพ์ (2565). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครเชียงราย. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยพะเยา.
พิมพ์สุดา พัฒนภูมิชัย.(2566).แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. Journal of Mahayana voice, 10(4), 100-114. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/nsc/article/view/4645/3520
แพรวพรรณ เปรมลาภ (2565).แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 2. ปริญญาศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.
ไพฑูรย์ แวววงศ์. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองบัวลำภู เขต 1. Journal of Integration Social Sciences and Development, 2(2), 1–14. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/JISSD/article/view/20
ภิรญา สายศิริสุข. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารในโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่มสหวิทยาเขตปัญจภาคี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 4. ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
ยินดี ฮานาฟี. (2562). แนวทางการส่งเสริมการมีภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมสำหรับครูโรงเรียนสามโคก สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดปทุมธานี. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยรังสิต.
รูสนา ฮามะ. (2566).ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา ของโรงเรียนในอำเภอเมือง นราธิวาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานราธิวาส เขต 1.วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 9 (3), 839-848.
ลัดดาวัลย์ ซาซิโย. (2566).แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1. ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
วรวุฒิ ศิริอ่อน (2565).แนวทางการส่งเสริมภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้อำนวยการสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตรเขต 1. ปริญญาศึกษามหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วิศิษฏ์ มาแย้ม และ ธดา สิทธิ์ธาดา (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 25(2), 178–192. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SWU_JEd/article/view/1323
ศศิรดา แพงไทย (2567). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 1. Journal of Applied Education, 2(5), 19–28. https://so16.tcithaijo.org/index.php/JAE/article/view/1128
ศิริพร พงษ์เนตร (2564). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 2. ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต เทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานีเขต 1. (2567). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567.ปทุมธานี: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี เขต 1
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562 ก). มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ.2561. กรุงเทพฯ : บริษัท 21 เซ็นจูรี่ จํากัด.
สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา. (2564). แนวการพัฒนาโรงเรียนนวัตกรรมพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นนวัตกรของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อรพิน อิ่มรัตน์. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นาเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมมาธิราช.
Ariwa, E., Syvertsen, C.M. (2010). Informatization of Economic Growth in the Health-tourism Industry in Montenegro Using Insight from Regionalization. Journal of Internet Banking and Commerce, 15(1). https://www.icommercecentral.com/open-access/informatization-of-economic-growth-in-the-healthtourism-industry-in-montenegro-using-insights-from-regionalization-1-15.php?aid=38310
GEORGE, G., McGahan, A.M., & Prabhu, J.I. (2012). Innovation for inclusive growth: Towards a theoretical framework and a research Agenda. Journal of Management Studies, 49 (4), 661-683.
Horth, D. M., & Vehar, J. (2012). Becoming a Leader who Fosters Innovation. Baffles: Guildford & King Lynn.
Horth, D., & Buchner, D. (2014). Innovation Leadership: How to Use Innovation to Lead Effectively, Work Collaboratively and Drive Results. Center for Creative Leadership. Open Journal of Leadership, 10(3), 18.
Imaginnationcomau. (2016). 8 reasons why innovation is important to businesses today: Imagine Nation. Retrieved October 22, 2019, from http//www.innovation-blog/8-reasons-innovation-important-businesses-today/
Kitana, A. (2016). The Effect of Innovative Leadership on The Management of Change Process. Business Management College City University College of Ajman United Arab Emirates. Proceedings of ISER 26th International Conference, Bangkok, Thailand, 14th March 2016, ISBN: 978-93-85973-66-6,97-107.
Krejcie, R.V., & Morgan, D.W. (1970). Determining sample size for research activities. Education and Psychological Management, 30(3), 608-610.
Likert. (1976). New Patterns of Management. New York: McGraw-Hill.
McMillan, M. (2010). Cognitive Development. California: Sage Publication.
Roscorla, T. (2010). The 7 Steps to Innovation. Retrieved December 16, 2017, from http://www.convergemag.com/policy/The-7-Elements-of-Innovative-Leadership.html
Sena, A. & Erena, E. (2012). Innovative Leadership for the Twenty-First Century. Retrieved October 5, 2021. from http://www.sciencedirect.com.
Vlok, A. (2012). International Conference on Leadership, Technology & Innovation. Management. Retrieved October 5, 2021 from: www.sciencedirect.com
Weiss, S. D., & Legand, P. C. (2011). Innovative intelligence. Ontario: John Wiley & Sons.
Wooi, T. (2013). Innovation leadership in education. Retrieved October 5, 2021 from: http://www.slideshare.net/timothywooi/innovation-leadership-in-education-29983666.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 Interdisciplinary Academic and Research Journal
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์ในบทความใดๆ ใน Interdisciplinary Academic and Research Journal ยังคงเป็นของผู้เขียนภายใต้ ภายใต้ Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License การอนุญาตให้ใช้ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ของสิ่งพิมพ์ ผู้ใช้ใดๆ เพื่ออ่าน ดาวน์โหลด คัดลอก แจกจ่าย พิมพ์ ค้นหา หรือลิงก์ไปยังบทความฉบับเต็ม รวบรวมข้อมูลเพื่อจัดทำดัชนี ส่งต่อเป็นข้อมูลไปยังซอฟต์แวร์ หรือใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมายอื่นใด แต่ห้ามนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์หรือด้วยเจตนาที่จะเป็นประโยชน์ต่อธุรกิจใดๆ
