ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดอนหลี่ ตำบลหนองบัวแก้ว อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: โรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุมีแนวโน้มสูงขึ้นทุกปี ซึ่งจะส่งผลกระทบให้ผู้สูงอายุได้รับความทุกข์ทรมานทั้งทางร่างกายและจิตใจ และยังพร่องในด้านสัมพันธภาพกับผู้อื่น ไม่ดูแลตนเอง สุขภาพเสื่อมถอยเสี่ยงต่อการเกิดภาวะทุพพลภาพ ทำให้คุณภาพชีวิตลดลง การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการป้องกันโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้าน    ดอนหลี่ ตำบลหนองบัวแก้ว อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบ Pretest-posttest two-group design ดำเนินงานธันวาคม 2566 - สิงหาคม 2567 เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการป้องกันโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ พื้นที่เขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดอนหลี่ ตำบลหนองบัวแก้ว อำเภอพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็นผู้สูงอายุกลุ่มทดลอง 48 คน และกลุ่มผู้สูงอายุเปรียบเทียบ 48 คน โดยกลุ่มทดลองจะได้รับโปรแกรมการป้องกันโรคซึมเศร้า ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบจะได้รับบริการและการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยเครื่องมือที่ใช้ในการทดลองได้แก่ โปรแกรมป้องกันโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ และเครื่อมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินภาวะซึมเศร้า แบบประเมินการฆ่าตัวตาย (8Q) และ แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา, สถิติเชิงอนุมาน กรณีแจกแจงแบบปกติ ใช้ Paired t-test และ Independent t-test

ผลการวิจัย: หลังการเข้าร่วมโปรแกรม กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนภาวะซึมเศร้าลดลงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 95% CI (-0.25 ถึง 2.62)  p-value <0.05 และกลุ่มเปรียบเทียบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 95% CI (-173 ถึง 2.44)  p-value <0.05 ผู้สูงอายุไม่มีแนวโน้มต่อการฆ่าตัวตาย และกลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตมากกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 95% CI (0.57 ถึง 1.09)  p-value <0.05 และมากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 95% CI (-0.65 ถึง -0.05)  p-value <0.05

สรุปผล: สรุปได้ว่าโปรแกรมที่พัฒนาขึ้นนี้สามารถป้องกันโรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุได้ ดังนั้นจึงควรมีการขยายผลการใช้โปรแกรมไปในกลุ่มอื่นๆ เช่น กลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังหรือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง เป็นต้น