การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ระบบเกษตรอินทรีย์ในพื้นที่ตำบลหนองฮี อำเภอหนองฮี จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนแบบมีส่วนร่วมโดยใช้ระบบเกษตรอินทรีย์ในพื้นที่ตำบลหนองฮี อำเภอหนองฮี จังหวัดร้อยเอ็ดเป็นการการวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาองค์ความรู้การทำเกษตรจากเกษตรกรในพื้นที่ เพื่อขยายผลไปยังเกษตรกรเป้าหมาย เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนแบบมีส่วนร่วมในการทำเกษตรอินทรีย์ให้กับเกษตรกรในพื้นที่ตำบลหนองฮี อำเภอหนองฮี จังหวัดร้อยเอ็ด เก็บข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึกประชากรรวมทั้งหมดจำนวน 103 คน ทำการกำหนดประชากรโดยวิธีสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง และกำหนดขนาดกลุ่มเป้าหมาย 3 กลุ่มดังนี้ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ตัวแทนเกษตรกรจำนวน 36 คน ผู้เข้าร่วมการสนทนากลุ่มจำนวน 50 คนประกอบด้วยผู้นำชุมชน และตัวแทนเกษตรกร เกษตรกรต้นแบบในการดำเนินงานเกษตรอินทรีย์ จำนวน 12 คน ทีมวิจัยร่วมภายในชุมชน จำนวน 5 คน ประกอบด้วย ตัวแทนเกษตรกร 3 คน เจ้าหน้าส่งเสริมการเกษตรในตำบล 2 คน รวมทั้งการสำรวจพื้นที่แปลงเกษตรกร การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ การประชุมกลุ่มย่อย การจัดเวทีสรุปและสะท้อนผลการวิจัยกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและตรวจสอบข้อมูลด้วยเทคนิคสามเส้า

            ผลการวิจัยพบว่าสถานภาพองค์ความรู้และความจำเป็นที่เกษตรกรต้องมีความรู้ความชำนาญในกระบวนการผลิตเนื่องจากการเรียนรู้จากอาชีพและแหล่งเรียนรู้ต่างๆตลอดจนมีความสนใจและตื่นตัวในการผลิตและบริโภค ของสินค้า เกษตรอินทรีย์เป็นอย่างมาก แต่ยังขาดความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับเกษตรอินทรีย์เพื่อเข้าสู่มาตรฐานการรับรองและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีและเทคโนโลยีที่ทันสมัยในกระบวนการผลิตตลอดจนขาดความรู้เกี่ยวกับระบบการจัดการฟาร์ม และกลไกการตลาดเพื่อรองรับผลผลิต นอกจากนั้นแนวทางขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์พบว่าการมีส่วนร่วมของพันธมิตรเพื่อการพัฒนาสามารถขับเคลื่อนการทำงานที่ยั่งยืนในระดับชุมชน โดยพันธมิตรชั้นนำ ได้แก่ ชาวบ้าน/เกษตรกร กรมวิชาการเกษตร องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกระดับมหาวิทยาลัย ซึ่งจัดการเรียนการสอนด้านการเกษตรโดยแนวทางขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ตลอดห่วงโซ่อุปทานการผลิต 4 องค์ประกอบ ได้แก่ ปัจจัยนำเข้า การผลิตและการจัดการ นวัตกรรมและเทคโนโลยีการผลิต ผลผลิตและการจัดการ