การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะร่วมกับการใช้คำถามสะท้อนคิด ในรายวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6

Krittaporn Somkum; Sirawan Jaradrawiwat; Somsiri Singlop

doi:10.60027/iarj.2026.e295264

Authors

Krittaporn Somkum Faculty of Education, Burapha University, Thailand https://orcid.org/0009-0007-4293-5153
Sirawan Jaradrawiwat Faculty of Education, Burapha University, Thailand https://orcid.org/0009-0009-5637-7994
Somsiri Singlop Faculty of Education, Burapha University, Thailand https://orcid.org/0009-0006-0453-4394

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e295264

Keywords:

Learning Academic Achievement, Critical Thinking, Inquiry-Based Learning, Reflective Practice

Abstract

Background and Aims: The study of academic achievement and critical thinking skills using inquiry-based learning combined with reflective questioning in science subjects of grade 6 students aimed to study the learning achievement of students before and after receiving inquiry-based learning combined with reflective questioning in the Science subject for Grade 6 students, and to compare the post-learning achievement with the 80% criterion. Additionally, to study the students' critical thinking with the 80% criterion.

Methodology: This was a Quasi-Experimental Research using the One-Group Pre-test Post-test Design. The sample group for this research consisted of 23 Grade 6 students, selected by cluster random sampling using the lottery method with the classroom as the sampling unit. The research instruments were: 5 inquiry-based learning combined with reflective questioning lesson plans, a Science learning achievement test with a reliability coefficient of 0.98, and a critical thinking test with a reliability coefficient of 0.95. The statistics used for data analysis were the arithmetic mean, Standard Deviation, Percent, and t-test.

Results: The mean learning achievement significantly improved from 13.00 (pre-test) to 25.43 (post-test). The students' post-test critical thinking mean score was 16.87, which is equivalent to 84.35 percent.

Conclusion: The learning achievement of Grade 6 students in the Science subject who learned using the inquiry-based learning combined with reflective questioning was significantly higher after learning than before learning at the .01 statistical level. Furthermore, the post-learning achievement was significantly higher than the 80% criterion at the .01 statistical level. The critical thinking of Grade 6 students was significantly higher than the 80% criterion at the .05 statistical level.

References

กระทรวงศึกษาธิการ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทยจำกัด.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ชัชรีย์ ละครชัย. (2566). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้วยวัฏจักรสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้นร่วมกับเทคนิคการใช้คำถาม หน่วยการเรียนรู้อาหารและการย่อยอาหารสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (วิทยานิพนธ์, สาขาหลักสูตรและการสอน). มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.

ณัฐญา เจริญพันธ์. (2564). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 7 ขั้น (7Es) ด้วยเทคโนโลยีเสมือนจริงเสริม (Augmented Reality) เรื่อง อะตอมและสมบัติของธาตุสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 (วิทยานิพนธ์, สาขาการสอนวิทยาศาสตร์, คณะศึกษาศาสตร์). มหาวิทยาลัยบูรพา.

ณัฐนันท์ บุญเพ็ญ. (2563). ผลการคิดอย่างมีวิจารณญาณด้วยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์แบบสืบสวนสอบสวนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีความสามารถในการเรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์ต่างกัน (วิทยานิพนธ์, สาขาวิชาเทคโนโลยีการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย). มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ทิศนา แขมมณี. (2559). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 21). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ทิศนา แขมมณี. (2562). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 23). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นาถณรินทร์ วัฒน์ธนนันท์. (2563). ผลการสอนแบบสะท้อนคิดในวิชาวิทยาศาสตร์ต่อการตระหนักรู้การรู้คิดของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 (ปริญญาศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

พวงรัตน์ ทวีรัตน์. (2543). วิธีวิจัยพฤติกรรมและสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: สำนักทดสอบการศึกษาและจิตวิทยา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ภพ เลาหไพบูลย์. (2542). แนวการสอนวิทยาศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.

ภัทรศรี พุ่มขจร. (2562). การศึกษาแนวคิดเชิงวิทยาศาสตร์เรื่องปฏิกิริยาเคมี และเจตคติต่อวิชาเคมีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 แผนการเรียนคณิตศาสตร์–ภาษาอังกฤษ ด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ร่วมกับการนำเสนอแนวคิดเคมี 3 ระดับ (วิทยานิพนธ์, สาขาวิชาเคมีศึกษา, คณะวิทยาศาสตร์). มหาวิทยาลัยบูรพา.

โรงเรียนบ้านทับลาน. (2566). รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR). ปราจีนบุรี: โรงเรียนบ้านทับลาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2.

โรงเรียนบ้านทับลาน. (2567). รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (SAR). ปราจีนบุรี: โรงเรียนบ้านทับลาน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปราจีนบุรี เขต 2.

วราวรรณ แสงอยู่. (2556). ผลของการใช้วงจรการจัดการเรียนรู้ 5E ร่วมกับเทคนิคการใช้คำถามตามแนวคิดของออสบอร์นที่มีผลต่อทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (วิทยานิพนธ์, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, คณะครุศาสตร์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วิเศษ พึ่งประยูร. (2562). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยบูรณาการทฤษฎีคอนสตรัคติวิสต์ร่วมกับเทคนิคการใช้คำถามเพื่อพัฒนาความคิดเชิงวิทยาศาสตร์และจิตวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (ดุษฎีนิพนธ์, สาขาหลักสูตรและการสอน). มหาวิทยาลัยบูรพา.

สมโภชน์ อเนกสุข. (2559). การวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 8). ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560 ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทยจำกัด.

สิราวรรณ จรัสรวีวัฒน์. (2554). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างทักษะการสะท้อนคิดของนิสิตฝึกปฏิบัติการสอน คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา (ดุษฎีนิพนธ์, สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน, คณะศึกษาศาสตร์). มหาวิทยาลัยบูรพา.

อาทิตยา สีหราช. (2561). การส่งเสริมความสุขในการเรียนรู้และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยการจัดการเรียนรู้ผ่านการสะท้อนคิดด้วยการให้ข้อมูลย้อนกลับในวิชาเคมี (วิทยานิพนธ์, สาขาวิชาการศึกษาวิทยาศาสตร์, คณะครุศาสตร์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อาภรณ์ ใจเที่ยง. (2546). หลักการสอน (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

Ahmed, C., & Mohssine, N. (2016). Teaching and assessing 21st century critical thinking skills in Morocco: A case study. Arab World English Journal, 7(4), 21–41.

Baron, J. (1981). Reflective thinking as a goal of education. Intelligence, 5(4), 291–309.

Bloom, B. S. (1976). Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill.

Eisenkraft, A. (2003). Expanding the 5E model: A proposed 7E model emphasizes “transfer of learning” and the importance of eliciting prior understanding. The Science Teacher, 70(6), 56–59.

Ennis, R. H. (1962). A concept of critical thinking. Harvard Educational Review, 32, 81–111.

Gibbs, G. (2013). Learning by doing: A guide to teaching and learning methods. Retrieved from https://thoughtsmostlyaboutlearning.files.wordpress.com/2015/12/learning-by-doing-graham-gibbs.pdf

Hu, W., & Adey, P. A. (2002). A scientific creativity test for secondary school students. International Journal of Science Education, 24(4), 389–403.

Piaget, J. (1970). Science of education and the psychology of the child. New York: Orion Press.