แนวทางการบริหารการจัดการศึกษาเรียนรวมในโรงเรียนขนาดเล็กที่ไม่มีผู้อำนวยการสถานศึกษา  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4: กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านน้ำเที่ยง

Nuttawadee  Wangsin; Nampech  Tasaboomgrung

doi:10.60027/iarj.2026.e292811

Authors

Nuttawadee Wangsin Ubon Ratchathani Primary Educational Service Area Office 4, Thailand https://orcid.org/0009-0004-5533-6326
Nampech Tasaboomgrung Ramkhamhaeng University, Thailand https://orcid.org/0009-0007-2264-7509

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e292811

Keywords:

Guidelines for the Management, Inclusive Education, Small Schools

Abstract

Background and Aims: This study explores the management approaches of inclusive education in small schools without a principal under the Ubon Ratchathani Primary Educational Service Area Office 4, focusing on Ban Nam Thien School. The objectives were to 1) examine the current management status of inclusive education in such schools and 2) propose management guidelines for improving inclusive education in this context.

Methodology: The study involved 94 participants, including 9 school board members, 5 teachers, and 80 parents. Data were collected using semi-structured interviews, observation checklists, document analysis, and field notes. Thematic analysis was applied, with triangulation among data sources and member-checking to ensure validity.

Results: 1) The school demonstrated efforts in inclusive education but lacked comprehensive and consistent individualized curriculum adaptation, appropriate learning materials and facilities, skilled personnel, effective assessment systems, and sufficient involvement from parents and the community. And 2) The proposed management guidelines emphasize promoting learning based on the Universal Design for Learning (UDL) framework to address diverse student needs, developing special curricula focused on life skills and vocational training, allocating adequate budgets and assistive devices, encouraging ongoing research and teacher development with technology integration, establishing integrated monitoring and evaluation systems, and fostering sustainable networks with special education centers. Regular training and public awareness campaigns on inclusive education are also recommended.

Conclusion: Small schools without principals show commitment to inclusive education but require systematic development in individualized curriculum adaptation, facilities, personnel capacity, assessment, and community engagement. Future management should focus on flexible, inclusive systems, personnel development, technological support, continuous evaluation, and strengthened collaboration with families and communities to ensure sustainable, inclusive education.

References

กิจสุพัฒ บังวรรณ. (2566). การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรวมด้วยกิจกรรมเสริมหลักสูตร: ห้องเรียนเสมอภาคเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะพลเมืองเข้มแข็งสำหรับนักเรียนประถมศึกษาตอนปลาย (การค้นคว้าอิสระปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาสังคมศึกษา). มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ขวัญวรา พิชญชานันท์, & ทวี วาจาสัตย์. (2564). รูปแบบการบริหารงานที่มีคุณภาพและมีประสิทธิผลของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 13(1), 317–382.

จริยา ตรุษฎี. (2562). แนวทางการจัดการเรียนร่วมสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี เขต 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

นภาพักตร์ วงศ์มณีนิล. (2567). อริยสัจ 4 กับการบริหารการศึกษาแบบเรียนรวม. วารสารวิจัยนวัตกรรมการศึกษาและเทคโนโลยี, 2(2), 21–31.

นัฐวุฒิ กุศลคุ้ม. (2565). ข้อเสนอแนะเพื่อการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(1), 138–150.

ภาวิณี เทมียโก. (2563). การพัฒนาแนวทางการจัดการศึกษาเรียนรวมสำหรับสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1 (ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

รติญา สอนวิเศษ, พูนชัย ยาวิราช, & สมเกียรติ ตุ่นแก้ว. (2568). กลยุทธ์การบริหารจัดการสถานศึกษาเพื่อยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมของโรงเรียนเม็งรายมหาราชวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงราย. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(1), 34–49.

รัฐนีรนุช นามแก้ว. (2564). การศึกษาสภาพการบริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดการศึกษาแบบเรียนรวมและการเรียนรู้ทางสังคม-อารมณ์สำหรับนักเรียนที่มีความต้องการพิเศษ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 18(1), 490–497.

รัฐภูมิ คะเลรัมย์, สมบูรณ์ ตันยะ, & สงวนพงศ์ ชวนชม. (2566). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในเขตตรวจราชการที่ 13. Academic Journal of Buriram Rajabhat University, 15(2), 1–17.

โรงเรียนบ้านน้ำเที่ยง. (2567). รายงานโครงการวิจัยการคัดเลือกแต่งตั้งผู้บริหารสถานศึกษาโดยวิธีพิเศษ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4.

วัชรพงศ์ สุริยศ. (2565). การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กที่ถูกควบรวมในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1. Journal of Modern Learning Development, 6(12), 382–406.

วิชัย ลาธิ, & สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กที่สามารถดำรงอยู่ได้ด้วยตนเอง เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา กลุ่มจังหวัดร้อยแก่นสารสินธุ์. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(12), 85–100.

ศิริมงคล ทนทอง. (2566). แนวทางการบริหารจัดการศึกษาแบบเรียนรวมในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 3: กรณีศึกษาโรงเรียนวังวารีวนราษฎร์วัฒนา. Education Journal of Nakhonratchasima College, 2(2), 96–110.

ศุนิสา ทดลา. (2566). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาหรือโอกาสของการจัดการศึกษา. ครุศาสตร์สาร, 5(6), 43–55.

สมฤดี พละวุฑิโฒทัย. (2566). การบริหารจัดการการศึกษาพิเศษในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 7(4), 1253–1269.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2567). แนวทางการจัดการศึกษาเรียนรวมสำหรับสถานศึกษา. กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษาในศูนย์การศึกษาพิเศษและเรียนร่วม สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. บริษัท พริกหวาน กราฟฟิก จำกัด.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2550). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2556). พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2556. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.

สุนิสา ทดลา. (2566). การบริหารจัดการศึกษาสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษในโรงเรียนเรียนรวม. วารสารการบริหารและพัฒนาการศึกษา, 45(1), 120–135.

สุรเดช โสมาบุตร, & พัฒนานุสรณ์ สถาพรวงศ์. (2560). แนวทางการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 36(6), 28–41.

เสริมทรัพย์ วรปัญญา, & อภิสรรค์ ภาชนะวรรณ. (2565). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมสำหรับโรงเรียนประถมศึกษาในประเทศไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(5), 11–24.

เสริมทรัพย์ วรปัญญา, & อภิสรรค์ ภาชนะวรรณ. (2568). มุมมองที่เปลี่ยนไปจากยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลง: การศึกษาแบบเรียนรวมในประเทศไทย. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 15(1), 239–254.

หยกแก้ว กมลวรเดช, วจี ปัญญาใส, พิมผกา ธรรมสิทธิ์, & ชัชภูมิ สีชมภู. (2565). การพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กทั้งระบบอย่างยั่งยืน: กรณีศึกษาโรงเรียนบ้านห้วยฉลอง อำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 5(6), 47–54.

อรัญญา แสนสีแก้ว, และคณะ. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 18(1), 151–166.

อรัญญา แสนสีแก้ว, วัลนิกา ฉลากบาง, & พรเทพ เสถียรนพเก้า. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลในการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 18(1), 151–166.

อัครนัย ขวัญอยู่. (2558). แนวทางการแก้ไขปัญหาโรงเรียนขนาดเล็ก. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ).

อัครวิชช์ เชิญทอง, ทินกร ชอัมพงษ์, & สาธร ทรัพย์รวงทอง. (2564). การศึกษาปัญหาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3. วารสารคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 4(3), 1–12.

อัครวิชช์ เชิญทอง, และคณะ. (2564). การศึกษาปัญหาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 4(3), 1–12.

อุทุมพร สมศรี. (2560). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนระดับประถมศึกษาในอำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง. ใน เอกสารประกอบการประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 8 (หน้า 3126–3133). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.

UNESCO. (1994). The Salamanca statement and framework for action on special needs education. UNESCO.