แนวทางการพัฒนาแหล่งทรัพยากรการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก

Bandhit  Chatwirote; Chutikan  Denratsameethep

doi:10.60027/iarj.2026.e292343

Authors

Bandhit Chatwirote Kamphaeng Phet Rajabhat University, Thailand https://orcid.org/0009-0001-1283-653X
Chutikan Denratsameethep Kamphaeng Phet Rajabhat University, Thailand https://orcid.org/0009-0008-5961-0483

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2026.e292343

Keywords:

Managing Learning Resources, Small-Sized Schools, Budget, Collaboration, Equitable

Abstract

Background and Aims: Learning resources play a crucial role in the educational process, serving as an intellectual treasure trove that offers endless learning opportunities. They support the development of effective information-seeking skills and enhance the thinking process. This research aimed to:1) study the current conditions and 2) develop guidelines for learning resource management to enhance student quality in small-sized schools.

Methodology: The research was conducted in two phases: Phase 1 involved studying the current conditions through a specially designed assessment tool. The tool was validated for content accuracy (IOC = 0.80–1.00) and showed a reliability coefficient of 0.94. Data were analyzed using basic statistics: frequency, percentage, mean (𝑥̅), and standard deviation (S.D.). Phase 2 focused on identifying development guidelines using semi-structured interviews. Data were analyzed through content analysis based on the research objectives.

Results: The findings were as follows: 1) The overall condition of learning resource management in small-sized schools was at a high level (𝑥̅= 3.90, S.D. = 0.86). When considering each aspect, the highest average was found in equitable distribution of learning resources to all students (𝑥̅ = 4.17, S.D. = 0.78), followed by availability of learning resources in schools (𝑥̅ = 3.92, S.D. = 0.84), collaboration with communities or external agencies (𝑥̅ = 3.77, S.D. = 0.87), and Budget-related issues affecting resource acquisition (𝑥̅ = 3.75, S.D. = 0.89). 2) The proposed development guidelines for managing learning resources in small-sized schools comprised four key areas: 1) Enhancing the quality and diversity of in-school learning resources, 2) Effective allocation and utilization of budget for resource management, 3) Strengthening collaboration with communities and external organizations, and 4) Ensuring equitable access to learning resources for all students.

Conclusion: The overall management of learning resources in small schools was found to be at a high level, with the highest emphasis on equitable distribution to all students. Four key development areas were identified: internal school resources, budgetary factors, collaboration with external agencies, and fair allocation of resources. These aspects collectively contribute to the systematic improvement of student quality.

References

กริชติศักดิ์ เซียมตะคุ. (2566). แนวทางการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากำแพงเพชร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/6027/3/KittisakSemtaku.pdf

กัญภร เอี่ยมพญา, นิวัตต์ น้อยมณ, พรทิพย์ อ้นเกษม, อภิชาติ อนุกูลเวช, และ ดาวประกาย ระโส. (2565). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาที่ต้องตัดสินใจ. วารสารสิรินธรปริทรรศน์, 23(1), 315–329.

กู้เกียรติ แดงสีดา, พิมผกา ธรรมสิทธิ์, และ วจี ปัญญาใส. (2563). ยุคดิจิทัลกับแนวทางการบริหารแหล่งเรียนรู้ในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1. วารสารมหาจุฬานครทรรศน์, 7(6), 45–59.

จิรภัทร์ กาญจนครุฑ, และ นันทิยา น้อยจันทร์. (2564). แนวทางการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้ของโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร โรงเรียนกลุ่มทวาราวดี. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 11(1), 74–86.

จิราพร อินทร์จันทร์. (2561). การใช้ข้อมูลสารสนเทศเพื่อสนับสนุนการจัดการเรียนรู้รายบุคคลในโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 14(3), 88–101.

ชนกพร อังคณานุรักษ์. (2565). การบริหารความร่วมมือระหว่างโรงเรียนกับชุมชนเพื่อพัฒนาทรัพยากรการเรียนรู้ในโรงเรียนขนาดเล็ก [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่].

ณัฐวุฒิ ภูผาผ่า. (2565). บทบาทของเทคโนโลยีดิจิทัลในการส่งเสริมการเรียนรู้ของนักเรียนโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา, 7(1), 29–42.

ทนงศักดิ์ คุ้มไข่น้ำ, สมจิต แดนสีแก้ว, สมคิด ทับทิม, และ ศิวานนท์ รัตนะกนกชัย. (2559). ความเสมอภาคทางการศึกษาในสังคมไทย: ประเด็นปัญหาและทางออกจากการสังเคราะห์งานวิจัยภายใต้กรอบการวิจัยความเท่าเทียมด้านโอกาสและความเสมอภาคทางการศึกษาขั้นพื้นฐานของ สกว. วารสารบัณฑิตศึกษา, 13(1), 1–10.

นพธี หอมชื่นชม. (2564). การบริหารความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับชุมชนที่ส่งผลต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษาระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดนครปฐม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. http://ir-ithesis.swu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/1629/1/gs621130193.pdf

นิภาพร วุฒิชัย. (2563). แนวทางการระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็กโดยใช้เครือข่ายชุมชน. วารสารบริหารการศึกษา, 10(2), 65–77.

นิภาพรรณ เจนสันติกุล. (2561). การวิจัยทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปฐมพร บุญมาก. (2565). การจัดสรรทรัพยากรตามความจำเป็นของผู้เรียนในโรงเรียนที่มีความหลากหลาย. วารสารการบริหารและพัฒนาการศึกษา, 13(1), 55–69.

ปิลันธ์ ปาวิชัย. (2567). รูปแบบการบริหารจัดการแหล่งเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. https://nuir.lib.nu.ac.th/dspace/bitstream/123456789/6170/3/PilanPawichai.pdf

ภัทรวดี มีสมบัติ. (2564). การสื่อสารเพื่อสร้างความเข้าใจระหว่างโรงเรียนกับชุมชนในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้. วารสารนิเทศศาสตร์ท้องถิ่น, 8(2), 15–28.

วรนาถ กาญจนสุนทร. (2564). รูปแบบการบริหารงบประมาณแบบมีส่วนร่วมในโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารบริหารการศึกษาไทย, 12(4), 40–53.

ศิริพร สิทธิวงศ์, และ ศักดิพันธ์ ตันวิมลรัตน์. (2560). การบริหารงานด้านงบประมาณของโรงเรียนในกลุ่มโรงเรียนบูรพาศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(1), 662–677.

ศุภกาญจน์ วรนาวิน. (2564). แนวทางการส่งเสริมความเข้าใจในความหลากหลายของผู้เรียนในโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารจิตวิทยาและพัฒนาการศึกษา, 9(3), 71–85.

สำนักนโยบายและแผนการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2568). สถิติข้อมูลทางการศึกษาปีการศึกษา 2568. https://www.bopp.go.th/?page_id=878

สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2562). กลยุทธ์การบริหารเครือข่ายความร่วมมือเพื่อการพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์, 30(3), 199–241.

สุนีย์ แสงสุวรรณ. (2563). การบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นในการจัดการเรียนรู้ระดับประถมศึกษา. วารสารศึกษาท้องถิ่นและวัฒนธรรม, 6(1), 33–48.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308

United Nations. (2024). Department of Economic and Social Affairs, Population Division. https://population.un.org/wpp/downloads?folder=Standard%20Projections&group=Most%20used