แนวทางการพัฒนาคุณลักษณะผู้นำนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1

Chotika  Choram; Ruangurai  Setsungnoen; Supannee  Samarnyat

doi:10.60027/iarj.2025.286382

Authors

Chotika Choram Graduate College of Management, Sripatum University, Thailand https://orcid.org/0009-0003-1112-9125
Ruangurai Setsungnoen Graduate College of Management, Sripatum University, Thailand https://orcid.org/0009-0000-7956-6266
Supannee Samarnyat Graduate College of Management, Sripatum University, Thailand https://orcid.org/0009-0007-6105-9363

DOI:

https://doi.org/10.60027/iarj.2025.286382

Keywords:

Innovative Leadership, School Administrators, Needs Assessment, Educational Development

Abstract

Background and Aims: In an era of rapid technological and social change, innovative leadership is crucial in driving educational organizations to adapt and achieve sustainable growth. This study aims to explore the essential needs and development approaches for fostering the characteristics of innovative leaders among school administrators under the Office of Sakaeo Primary Educational Service Area 1.

Methodology: The study employed a mixed-methods approach, consisting of (1) a quantitative study, which collected data from a sample of 110 school directors and deputy directors through an online questionnaire, analyzed using Krejcie & Morgan’s (1970) sample size table, and (2) a qualitative study, which conducted in-depth interviews with five purposively selected experts to analyze approaches for developing innovative leadership characteristics.

Results: The current characteristics of innovative leaders are at a moderate level. However, when considering the desired state, they are at a significantly high level, indicating a gap that needs to be addressed. The highest priority for development is enhancing leaders' creative thinking skills, followed by fostering an environment conducive to development, promoting leader participation, and cultivating visionary leadership. To align the development of innovative leadership characteristics with actual needs, this study proposes four key development approaches. The first is visionary leadership, which should be supported through multidimensional data analysis and decision-making processes that encourage stakeholder participation. The second is leader participation, emphasizing the creation of management structures that facilitate knowledge exchange through Professional Learning Communities (PLCs) to systematically drive development.

Additionally, creative thinking skills are crucial and should be nurtured by allocating resources and establishing an environment that encourages out-of-the-box thinking while promoting the use of technology and innovation in leadership. Lastly, creating an organizational atmosphere should focus on fostering an open work culture, encouraging trial and error as a learning process, and recognizing individuals who contribute creative ideas. These strategies will ultimately lead to sustainable innovation development within educational organizations.

Conclusion: The research findings highlight the necessity of developing innovative leadership characteristics, with a particular focus on enhancing creative thinking skills and fostering a learning environment conducive to development. These factors are crucial in effectively improving the overall quality of education.

References

กุลชลี จงเจริญ. (2562). หน่วยที่ 12 ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา, 3(2), 65-89.

ญาสุมินทร์ คุณบุราณ, พรเทพ เสถียรนพเก้า และ เอกลักษณ์ เพียสา. (2564). การศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติ ครั้งที่ 53, 261-272. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

ฐิตินันท์ นันทะศรี, วาโร เพ็งสวัสดิ์, วัลนิกา ฉลากบาง, & พรเทพ เสถียรนพเก้า. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 14(3), 93-105.

ณิชดาพร หวานสนิท, & พรรณี ผุดเกตุ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 ตามความคิดเห็นของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(2), 127-141.

ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2564). ภาวะผู้นำ: แนวคิด ทฤษฎี เพื่อการประยุกต์ใช้ทางการศึกษา. เชียงใหม่: วนิดาการพิมพ์.

ตฤณเศรษฐ์ รัตนรังสฤษฏ์. (2562). ความต้องการจำเป็นของการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม ของผู้บริหารโรงเรียนในเครือเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 10 (2), 224-237.

นพรัตน์ มูลศรีแก้ว. (2563). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).

นันธวัช นุนารถ. (2563). การจัดการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของโรงเรียนขนาดเล็ก: โอกาสและความเสมอภาคในยุคไทยแลนด์ 4.0. บัณฑิตศึกษาปริทรรศน์วิทยาลัยสงฆ์นครสวรรค์, 8(1), 289-300.

เนาวรัตน์ เยาวนาถ. (2562). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2. การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

บุญช่วย ศิริเกษ พระครูปลัดจักรพล สิริธโร และ พิมพ์อร สดเอี่ยม. (2567). แนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพในศตวรรษที่ 21 ของโรงเรียนมัธยมศึกษา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์, 2(2), 93-106.

ปนัดดา บุญโสภณ, ธนาศักดิ์ ศิริปุณยนันท์, & วีระพงษ์ เทียมวงษ์. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 14(2), 65–80. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/neuarj/article/view/270760

ปริวัฒน์ ยืนยิ่ง. (2563). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาวิทยาลัยเทคนิคอุบลราชธานี. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 4(3), 330–344. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jeir/article/view/247458

ปวีณา กันถิน. (2560). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนประชารัฐ เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 5. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ปาริฉัตร นวนทอง, & ตรัยภูมินทร์ ตรีตรีศวร. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพัทลุง เขต 2. การประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 13, 1438-1439.

แพรวพรรณ เปรมลาภ. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 2. การค้นคว้าอิสระปริญญาการบริหารการศึกษา, มหาวิทยาลัยนเรศวร; มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ราชกิจจานุเบกษา. (2562). พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา, 136(ตอนที่ 56 ก).

วิทยา วาโย. (2565). การศึกษาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาภาคตะวันออก. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 33(2), 78-92.

สมพงษ์ เชือกพรม. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมที่ส่งผลต่อการเป็นองค์การสมรรถนะสูงของโรงเรียน สังกัดสำนักการศึกษาเมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์

สมพงษ์ เชือกพรม. (2565). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมที่ส่งผลต่อการเป็นองค์การสมรรถนะสูงของโรงเรียนสังกัดสำนักการศึกษาเมืองพัทยา จังหวัดชลบุรี. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร. 19(86), 132-139.

สมหมาย อ่ำดอนกลอย. (2564). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำกับการขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษาในภาคตะวันออก. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 12(1), 184-198.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1. (2567). ข้อมูลบุคลากรสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1. สระแก้ว: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว เขต 1.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566 - 2570. สืบค้นจาก https://www.nesdc.go.th/ewt_news.php?nid=13651

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2552). แนวทางการบริหารจัดการหลักสูตรตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2560). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิตอล. พิษณุโลก: พิษณุโลกดอทคอม.

สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2564). การพัฒนาภาวะผู้นำการศึกษาในยุค Thailand 4.0. มหาสารคาม: ตักสิลาการพิมพ์.

ฮะฟีซุดดีน เจะมุ, & วรลักษณ์ ชูกำเนิด. (2564). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารอาชีวศึกษาจังหวัดปัตตานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา, 3(2), 65-89.

Amabile, T.M. (1996). Creativity and Innovation in Organizations. Harvard Business School Background. https://doi.org/10.4324/9780429501234

Fullan, M. (2014). The principal: Maximizing impact. San Francisco: Jossey-Bass

Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.

Hallinger, P., & Heck, R. H. (2011). Conceptual and methodological issues in studying school leadership effects as a reciprocal process. School Effectiveness and School Improvement, 22(2), 149–173. https://doi.org/10.1080/09243453.2011.565777

Hallinger, P., & Huber, S. (2012). School leadership that makes a difference: International perspectives. School Effectiveness and School Improvement, 23(4), 1-9.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.

Nebieridze, K. (2023). Innovative school leadership aspects. Journal of Legal Studies, 31(45). Retrieved from https://shorturl.asia/mLG9z.

Smith, G., & Johnson, D. (2020). Behavioral Theories of Leadership: An Overview. Journal of Leadership Studies, 14, 40-58.

Ubaidillah, M. (2018). Innovation leadership in improving the quality of education. International Journal of Mechanical Engineering and Technology, 9(7), 1288-1299.