การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันของพฤติกรรมป้องกันการคุกคาม ทางเพศออนไลน์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและพัฒนาองค์ประกอบของพฤติกรรมป้องกัน
การคุกคามทางเพศออนไลน์ในนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย 2) เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องกลมกลืนของโมเดลพฤติกรรมป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายกับข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ที่มีอายุระหว่าง 15 – 19 ปี จำนวน 602 คน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multistage Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้
ในการวิจัย คือ แบบสอบถามพฤติกรรมป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยข้อคำถามมีค่าดัชนีความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหารายข้อ (Item-level Content Validity Index: I-CVI) เท่ากับ 0.94 และความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาทั้งฉบับ (Scale-level Content Validity Index: S-CVI) เท่ากับ 0.96 และค่าความเที่ยง (Reliability) ทั้งฉบับเท่ากับ 0.89 โดยสถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ร้อยละ และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน
ผลการวิจัยพบว่า การวิเคราะห์โมเดลองค์ประกอบของพฤติกรรมป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 การใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างปลอดภัย
มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 1.00 องค์ประกอบที่ 2 การแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้าเมื่อถูกคุกคามทางเพศออนไลน์ มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 0.98 และองค์ประกอบที่ 3 การจัดการเมื่อถูกคุกคามทางเพศออนไลน์ มีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเท่ากับ 1.00
ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลพฤติกรรมป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ พบว่ามีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และมีค่าดัชนีชีวัดดังนี้ Chi-Square = 24.12, df = 18, p-value = 0.15, CFI = 0.99, GFI = 0.99, AGFI = 0.98, NFI = 0.99, RMSEA = 0.02 แสดงให้เห็นว่าโมเดลองค์ประกอบของพฤติกรรมป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่สร้างขึ้นสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์และสามารถนำมาอธิบายพฤติกรรมป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความคิด ข้อวิพากษ์ในวารสารเป้นสิทธิของผู้เขียน สมาคมสุขศึกษา พลศึกษา และสันทนาการแห่งประเทศไทยไม่จำเป็นต้องเห็นชอบด้วยเสมอไป เพื่อให้เกิดความหลากหลายในความคิดและความสร้างสรรค์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2565). คู่มือการป้องกันและจัดการปัญหาการคุกคามทางเพศออนไลน์. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2566, จาก https://www.mdes.go.th/.
กรมสุขภาพจิต. (2564). คู่มือการรับมือกับการถูกคุกคามทางเพศออนไลน์สำหรับเด็กและเยาวชน. กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้น 16 มีนาคม 2566, จาก https://dmh.go.th/.
กรมอนามัย. (2564). คู่มือการสร้างเสริมทักษะการรู้เท่าทันสื่อดิจิทัลสำหรับเด็กและเยาวชน. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ 23 ธันวาคม 2565, จาก https://www.anamai.moph.go.th/.
กนกอร จันยมิตรี. (2563). แนวทางการป้องกันพฤติกรรมการเบี่ยงเบนทางสังคมของวัยรุ่นจากการถูกกลั่นแกล้งทางไซเบอร์ ศึกษาเฉพาะกรณีโรงเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารพฤติกรรมศาสตร์, 26(2), 16-41. สืบค้นจาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/view/259776/177826.
นิธิศา ปั้นเจริญ. (2565). พฤติกรรมการรู้เท่าทันสื่อและการป้องกันการคุกคามทางเพศออนไลน์ของเยาวชนไทย(วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
บวรพจน์ ชมภูนุช. (2559). แนะแนวอย่างไรให้พ้นภัยโลกไซเบอร์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 39(3), 21-27. สืบค้นจาก https://so02.tci- thaijo.org/index.php/EDKKUJ/article/view/78739.
บุญส่ง นิลเกตุ. (2560). พฤติกรรมการกลั่นแกล้งทางอินเทอร์เน็ตในกลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 26(3), 301-312. สืบค้นจาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jph/article/view/103404.
พรพิมล นามวงษา. (2566). การจัดการเรียนรู้สุขศึกษาโดยใช้ปัญหาเป็นฐานในการส่งเสริมความฉลาดทางดิจิทัลเพื่อป้องกันการกลั่นแกล้งบนโลกออนไลน์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสารสุขศึกษา พลศึกษา และนันทนาการ, 49(3), 97–106.
พรรษาวดี คล้อยระยับ. (2564). การป้องกันการตกเป็นเหยื่อคุกคามทางเพศของเด็กในโลกออนไลน์. วารสารคุณภาพชีวิตกับกฎหมาย, 17(1), 33–47.
พลอยพัชชา แก้ววิเศษ. (2564). พฤติกรรมข่มเหงรังแกบนโลกไซเบอร์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องของนักเรียนมัธยมในเขตอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(5), 239–253.
มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล. (2565). แนวทางการป้องกันและรับมือเมื่อถูกคุกคามทางเพศในโลกออนไลน์. มูลนิธิหญิงชายก้าวไกล. สืบค้นจาก https://wmp.or.th/.
มูลนิธิอินเตอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2565). คู่มือการป้องกันและรับมือความรุนแรงทางเพศออนไลน์.
มูลนิธิอินเตอร์เน็ตร่วมพัฒนาไทย. สืบค้น เมื่อ 4 มกราคม 2566, จาก https://inetfoundation.or.th/.
ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร สังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). จำนวนนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ปีการศึกษา 2567. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2567, จาก http://www.moe.go.th.
สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน. (2564). พฤติกรรมเสี่ยงออนไลน์ของเด็กและเยาวชนไทย. สถาบันสื่อเด็กและเยาวชน. สืบค้นเมื่อ 11 สิงหาคม 2565, จาก https://www.childmedia.net.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). (2565). รายงานสถานการณ์สื่อออนไลน์กับเด็กและเยาวชนไทย ปี 2565. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). สืบค้นเมื่อ 21 มกราคม 2566, จาก https://www.thaihealth.or.th/.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2563). สถานการณ์การใช้อินเทอร์เน็ตของคนไทย ปี 2563. สืบค้นเมื่อ 26 มิถุนายน 2564, จาก https://www.etda.or.th.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA). (2565). รายงานสถานภาพการใช้สื่อออนไลน์ของเด็กและเยาวชนไทย. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.etda.or.th.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). ทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์และปลอดภัย. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. สืบค้นเมื่อ 9 สิงหาคม 2565, จาก https://www.onec.go.th.
อมรทิพย์ อมราภิบาล. (2559). เหยื่อการรังแกผ่านโลกไซเบอร์ในกลุ่มเยาวชน: ปัจจัยเสี่ยง ผลกระทบต่อ สุขภาพจิต และการปรึกษาบุคคลที่สาม. วารสารวิทยาการวิจัยและวิทยาการปัญญา, 14(1), 59–73.
โอภาส, ก., และคณะ. (2565). พฤติกรรมการกลั่นแกล้งทางออนไลน์และผลกระทบในกลุ่มนักเรียนมัธยมศึกษา. วารสารสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา, 41(1), 101–121.
Childline Thailand. (2566). แนวทางการช่วยเหลือเด็กและเยาวชนที่เผชิญกับการคุกคามทางเพศออนไลน์. มูลนิธิศูนย์พิทักษ์เด็ก (Childline Thailand). Retrieved from https://www.childlinethailand.org/.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.
Hinduja, S., & Patchin, J. W. (2019). Cyberbullying: Identification, prevention, and response. Cyberbullying Research Center. Retrieved from https://cyberbullying.org/cyberbullying-identification-prevention-response.
Kowalski, R. M., Giumetti, G. W., Schroeder, A. N., & Lattanner, M. R. (2014). Bullying in the digital age: A critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth. Psychological Bulletin, 140(4), 1073–1137. doi:10.1037/a0035618.
Livingstone, S., & Smith, P. K. (2014). Annual research review: Harms experienced by child users of online and mobile technologies: The nature, prevalence and management of sexual and aggressive risks in the digital age. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 55(6), 635–654. doi:10.1111/jcpp.12197.
Mishna, F., Cook, C., Saini, M., Wu, M. J., & MacFadden, R. (2011). Interventions to prevent and reduce cyber abuse of youth: A systematic review. Research on Social Work Practice, 21(1), 5–14. doi:10.1177/1049731509351988.
Patchin, J. W., & Hinduja, S. (2010). Cyberbullying and self-esteem. Journal of School Health, 80(12), 614–621. doi:10.1111/j.1746-1561.2010.00548.x.
UNICEF. (2021). Digital threats to youth: Online harassment and sexual exploitation. Retrieved from https://www.unicef.org/thailand/reports/digital-threats-youth
