พฤติกรรมการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนมุสลิมในเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
Solid Waste Management, Participated Communityบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบพฤติกรรมการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนมุสลิมในเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร ก่อนและหลังการดำเนินโครงการ และ 2) ศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วมของชุมชนมุสลิมในเขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร ตั้งแต่เดือนเมษายน 2566 ถึง เดือนตุลาคม 2567 โดยใช้กระบวนการวิจัยปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างคัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้นำชุมชน และสมาชิกแต่ละครัวเรือนของชุมชน จำนวน 60 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคล ความรู้เกี่ยวกับการจัดการขยะ ทัศนคติในการจัดการขยะ พฤติกรรมการจัดการขยะ ที่มีค่าความเชื่อมั่นโดยวิธีอัลฟาของครอนบาค เท่ากับ 0.869 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานโดยใช้ t-test
ผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการขยะก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการการจัดการขยะแบบมีส่วนร่วม ด้วยสถิติ t-test พบว่าสมาชิกในครัวเรือนมีพฤติกรรมหลังเข้าร่วมโครงการดีขึ้นกว่าก่อนเข้าร่วมโครงการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
ที่ระดับ 0.05 (ค่า p -value อยู่ระหว่าง 0.000 ถึง 0.037) โดยเฉพาะในด้านการคัดแยกขยะ การเก็บรวบรวมขยะรีไซเคิล เพื่อจำหน่าย และการนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ซ้ำ (Reuse) ในขณะที่ ความรู้ การมีส่วนร่วม ทัศนคติ มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยอย่างมีนัยสําคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ ศรมณี และโชติ บดีรัฐ. (2565). การศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของประชาชน ในเขตตำบลท่าเยี่ยม อำเภอสากเหล็ก จังหวัดพิจิตร. Journal of Modern Learning Development, 7(5), 166–178.
กรมควบคุมมลพิษ. (2567, 2 กรกฎาคม). รายงานสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ประจำปี 2566. ศิลปวัฒนธรรม Silpa-mag.com. https://epo10.pcd.go.th/th/news/detail/175897
กาญจนา โทหา. (2563). การพัฒนารูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพสวนพะยอม สาขาโรงพยาบาลร้อยเอ็ด. วารสารสภาการสาธารณสุข, 2(1), 42–54.
กิติยา โต๊ะทอง. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการจัดการขยะของชุมชนในเขตเมือง กรณีศึกษา ชุมชนมัสยิดสุวรรณภูมิ เขตคลองสาน กรุงเทพมหานคร. วารสารวิจัยราชภัฏธนบุรีรับใช้สังคม, 8(1), 147–162.
จตุพร ไกรกิจราษฎร์ และโชติ บดีรัฐ. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการคัดแยกขยะมูลฝอยในเขตพื้นที่ตำบลไกรนอก อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(7), 275–287.
นภัส นาใจตรง และนรินทร์ สังข์รักษา. (2562). พฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของชุมชนในตาบลกระทุ่มล้ม อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม. วารสารชุมชนวิจัย, 13(2), 179–190.
นรา ระวาดชัย, ทิวากรณ์ ราชูธร, พัชรี ศรีกุตา, ดรุณี อินทร์ธิแสง, วลัยลักษณ์ ราชวงศ์, และศุภานิช ศรีวิไล. (2565). ความรู้ ทัศนคติ พฤติกรรมการจัดการสิ่งปฏิกูลของคนงานจัดการสิ่งปฏิกูลในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏเลย, 17(60), 82–90.
ปดิวลดา บวรศักดิ์. (2569, 1 ตุลาคม). “หนองจอก” ทำไมถึงเป็นเขตที่อยู่อาศัยของชาวมุสลิม?. ศิลปวัฒนธรรม Silpa-mag.com. https://www.silpa-mag.com/history/article_136037
พรพรรณ โปร่งจิตร. (2565). การอพยพของมุสลิมไทย ช่วงทศวรรษ 2550 กรณีศึกษาพื้นที่เขตหนองจอก. วารสารประวัติศาสตร์ มศว, 47(1), 60–73.
เพ็ญมาศ สุคนธจิตต์, วิลาวัณย์ ชาดา, จารุพร ดวงศรี, และกฤษฎา ธานี. (2568). การพัฒนารูปแบบการจัดการขยะอินทรีย์
ในชุมชนบ้านบก ตำบลหนองไข่นก อำเภอม่วงสามสิบ จังหวัดอุบลราชธานี. Life Sciences and Environment Journal, 26(2), 279–292.
วงจันทร์ นุ่นคง และกิติยา โต๊ะทอง. (2560). จริยศาสตร์สิ่งแวดล้อม ตามแนวทางจริยศาสตร์อิสลาม. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 22(3), 205–221.
วันวิสาข์ คงพิรุณ, สรัญญา ถี่ป้อม, และวิโรจน์ จันทร. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการจัดการขยะในหมู่บ้านโป่งปะ ตำบลแก่งโสภา อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 26(2), 310–321.
วานิช สายยืน. (2568). การพัฒนารูปแบบการจัดการขยะของประชาชนในเขตเทศบาลเมืองพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 10(1), 951-960.
วิรุทธิ์ เอี่ยมสหเกียรติ และวิราสิริริ์ วสีวีรสิว์. (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการจัดการขยะมูลฝอยของผู้ค้าหาบเร่
แผงลอย เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(2), 277–289.
สกุณา คงจันทร์, พระวุฒิชัย มหาสทฺโท (เสียงใหญ่), เทิดศักดิ์ ดวงปันสิงห์, แทนรัฐ สุจารี, และภักดี โพธิ์สิงห์. (2564). รูปแบบการบริหารจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชนอย่างครบวงจร. วารสารปัญญา, 28(2), 137–153.
สำนักงานกองทุนการสร้างเสริมสุขภาพ และสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. (2550). กระบวนทัศน์อิสลามเพื่อการพัฒนา. อักษรการพิมพ์
สิรีวัฒน์ อายุวัฒน์, นิชา ประตังถาโต, จารุวรรณ จำแม่น, วนัชพร พอพริ้ง, จริญญา แก้ววิลัย, นงนุช สิงห์ป้อม, วัชราภรณ์ ทองรินทร์, วิจิตรตรา กันยาประสิทธ์, และศุภสุตา ชูแสงเพชร. (2563). ประเมินผลการดำเนินโครงการจัดการขยะของ
ชุมชนบ้านสระโคล่ จังหวัดพิษณุโลก. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 8(1), 68–78.
สุปรีชา แก้วสวัสดิ์, พัฒนศักดิ์ คำมณีจันทร์, ดลรวี แวเยง, ธัญญรัตน์ ศุภการนรเศรษฐ์, และปานชนม์ โชคประสิทธิ์. (2562). การพัฒนาแนวทางการสร้างเสริมสุขภาพของเยาวชน ตำบลเกาะลิบง อำเภอกันตัง จังหวัดตรัง. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(2), S31–S42.
สุปรีชา แก้วสวัสดิ์, สาโรจน์ เพชรมณี, และทัศณุ เรืองสุวรรณ์. (2559). การพัฒนาศักยภาพในการป้องกันโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน แบบมีส่วนร่วมของชุมชน: กรณีศึกษา ตำบลคลองแดน อำเภอระโนด จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 25(5), 801–811.
อรพินท์ สพโชคชัย. (2537). คู่มือการจัดการประชุมเพื่อระดมความคิดในการพัฒนาหมู่บ้าน การพัฒนาหมู่บ้านโดยพลังประชาชน. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย
Agustiningsih, M. D., Faiz, M., Pratama, M. Q., & Muzayyanah, L. (2022). Waste Management in Islamic Studies for Sustainable Environmental Preservation. Advances in Humanities and Contemporary Studies, 3(2), 218–226.
Huynh, Q.T.M., Danh, T.D.P., & Thua, N.C. (2025). Significant Factors Influencing Willingness and Success in Household Solid Waste Source Separation: A Case Study in Can Tho City, Mekong Delta Province, Vietnam. Journal of Applied Sciences & Environmental Management, 29(11), 3471–3481.
Kamarudin, N., Nizam, N. Z., & Manan, A. A. A. (2022). Factors Affecting the Public Acceptance Towards Waste Separation at Household Level. Journal of Technology Management and Technopreneurship, 10(1), 42–58.
Muhammad, A. A., Aliyu, S. A., Dalhatu, R. S., Khan, H., & Abdullahi, K. (2026). Islamic Social Finance and Environmental Sustainability: A Study of Waqf-Driven Smart Waste Sorting and Recycling Solutions. Civilization Research, 5(1), 230–253.
Yu, P. L., Ghafar, A. B., Adam, M., & Goh, H. C. (2022). Understanding the Human Dimensions of Recycling and Source Separation Practices at the Household Level: An Evidence in Perak, Malaysia. Sustainability, 14, 8023. https://doi.org/10.3390/su14138023
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
