การใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพดินในนาข้าวของเกษตรกรแปลงใหญ่ข้าว อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท

ผู้แต่ง

  • ณัฏฐา กาศักดิ์ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • สุพัตรา ศรีสุวรรณ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • ชลาธร จูเจริญ คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

การใช้เทคโนโลยี, การเพิ่มประสิทธิภาพดิน, เกษตรกรแปลงใหญ่ข้าว

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยพื้นฐานส่วนบุคคล เศรษฐกิจ การเปิดรับข้อมูลข่าวสารของเกษตรกรแปลงใหญ่ข้าวในอำเภอสรรพยา 2) ศึกษาการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพดินในนาข้าวของเกษตรกรแปลงใหญ่ข้าว และ 3) เปรียบเทียบปัจจัยพื้นฐานส่วนบุคคล เศรษฐกิจ และการเปิดรับข้อมูลข่าวสารกับการใช้เทคโนโลยี กลุ่มตัวอย่าง คือ เกษตรกรแปลงใหญ่ข้าวในอำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท จำนวน 122 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานโดยใช้ t-test และ F-test และวิเคราะห์ความแตกต่างรายคู่ด้วยวิธี LSD

ผลการวิจัย พบว่า 1) เกษตรกรมีอายุเฉลี่ย 57.57 ปี ประสบการณ์ในการทำนาเฉลี่ย 25.99 ปี มีจำนวนแรงงานเฉลี่ย 5.70 คน เกษตรกรเปิดรับข้อมูลข่าวสารสื่อบุคคลจากเจ้าหน้าที่ส่งเสริมของภาครัฐ ร้อยละ 63.10 และสื่อมวลชนจากโทรทัศน์   ร้อยละ 51.60 2) เกษตรกรมีการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพดินในนาข้าวภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีค่าเฉลี่ย 2.18 ได้แก่ การใช้เทคโนโลยีการจัดการฟางและตอซังข้าว เทคโนโลยีการปรับระดับพื้นที่ดิน และเทคโนโลยีการจัดการธาตุอาหารในดิน 3) เกษตรกรที่มีประสบการณ์การปลูกข้าว จำนวนแรงงาน การเปิดรับข้อมูลข่าวสารด้านสื่อบุคคลและสื่อมวลชนที่แตกต่างกัน       มีการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพดินในนาข้าวแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และเกษตรกรที่มีเพศแตกต่างกัน มีการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพดินในนาข้าวแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01

เอกสารอ้างอิง

กรมพัฒนาที่ดิน. (2566). การถ่ายทอดเทคโนโลยีการจัดการดินและปุ๋ยที่เหมาะสม. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

กรมส่งเสริมการเกษตร. (2559). รายงานผลการศึกษาวิจัย เรื่องปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับเทคโนโลยีการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน.

กรมส่งเสริมการเกษตร.

กองเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน. (2567). การไถกลบตอซัง ปรับโครงสร้างดินลดหมอกควัน. กระทรวงเกษตรและสหกรณ์.

https://lddmordin.ldd.go.th/web/data/Tank_PD/PD_13.pdf

จิลลาภัทร ทีฆาวงค์, นารีรัตน์ สีระสาร, และปริชาติ ดิษฐกิจ. (2568). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปรับปรุงดินในนาข้าว

ของเกษตรกร อำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 13(2), 266–274.

ชญาณ์พิมพ์ พรหมจันทร์. (2562). การรับสื่อทางการเกษตรของเกษตรกรในอำเภอพระพรหม จังหวัดนครศรีธรรมราช

[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]. STOUIR at Sukhothai Thammathirat Open University. https://ir.stou.ac.th/handle/123456789/10613

นัฐดา ทับอิ่ม. (2565). ปัจจัยทางประชากรศาสตร์ และปัจจัยภาพลักษณ์องค์กร ที่มีผลต่อการตัดสินใจใช้บริการสถานีบริการ

น้ำมันพีที [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์]. Dhurakij Pundit University (DPU). https://libdoc.dpu.ac.th/thesis/Nuttada.Tabi.pdf

ภัสสรา สุขกาญจนะ, นคเรศ รังควัต, พุฒิสรรค์ เครือคำ, และปิยะ พละปัญญา. (2567). การรับรู้สารสนเทศทางการเกษตร

ผ่านสื่อของเกษตรกร จังหวัดเชียงใหม่. วารสารผลิตกรรมการเกษตร, 6(1), 131–139.

https://li01.tci-thaijo.org/index.php/japmju/article/view/262906

มณวิภา เพ็ชรักษ์, พัชราวดี ศรีบุญเรือง, พิชัย ทองดีเลิศ, และนริศรา อินทะสิริ. (2567). การยอมรับเทคโนโลยีอัจฉริยะ

ของเกษตรกรแปลงใหญ่ข้าว อำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมการเกษตร,

(2), 163–173. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/ASJ/article/view/260958

รุ้งลาวัลย์ รัญจวรรณะ, สุรพล เศรษฐบุตร, ภาณุพันธุ์ ประภาติกุล, และธนะชัย พันธ์เกษมสุข (2562). พฤติกรรมการเปิดรับ

สื่อทางการเกษตรของเกษตรกรในโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (ข้าว) ตำบลปางหมู อำเภอเมือง

แม่ฮ่องสอน จังหวัดแม่ฮ่องสอน. ใน นรุณ วรามิตร (บ.ก.), เกษตรกำแพงแสน ตามรอยพ่อ สานต่อศาสตร์แห่งแผ่นดิน.

การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ครั้งที่ 16 (น. 3129–3136).

https://esd.kps.ku.ac.th/kuk-gallery/article_16/full_16.pdf

วรรณวิษา คามนา. (2566). แนวทางการส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีชีวภาพทางดินของเกษตรกรกลุ่มนาแปลงใหญ่

ตำบลนาหนองไผ่ อำเภอชุมพลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].

STOUIR at Sukhothai Thammathirat Open University. https://ir.stou.ac.th/handle/123456789/13548

ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท. (2567). ทำนาลดโลกร้อน. กิตสมบูรณ์ออฟเซ็ทแอนด์อิงค์เจ็ท.

https://files.ricethailand.go.th/files/50/documents/page_doc/files-rice-1731312821661.pdf

สำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท. (2568). ข้อมูลทั่วไปจังหวัดชัยนาท ปี 2568. สำนักงานเกษตรจังหวัดชัยนาท จังหวัดชัยนาท.

สำนักงานเกษตรอำเภอสรรพยา. (2568). แผนพัฒนาการเกษตรระดับอำเภอ อำเภอสรรพยา ปี 2566–2570 (ฉบับทบทวน

ปี 2568). สำนักงานเกษตรอำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท.

อดิพล เอื้อจรัสพันธุ์. (2564). สถานการณ์รายการเกษตรในโทรทัศน์ไทยและรูปแบบการนำเสนอเนื้อหาที่เหมาะสมต่อเกษตรกร.

วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(4), 324–337.

https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSBA/article/view/249931

องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน. (2568). โครงการเพิ่มศักยภาพการปลูกข้าวที่เท่าทันต่อภูมิอากาศ: Thai Rice

GCF. องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมันประจำประเทศไทย.

อรญา สบประสงค์. (2564). การตัดสินใจยอมรับเทคโนโลยีปุ๋ยสั่งตัดของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม

[วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/5019

Cronbach, L. J. (1970). Essentials of psychological testing (3rd ed.). Harper & Row Publisher.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row Publisher.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-26

รูปแบบการอ้างอิง

กาศักดิ์ ณ., ศรีสุวรรณ ส., & จูเจริญ ช. (2026). การใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพดินในนาข้าวของเกษตรกรแปลงใหญ่ข้าว อำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 20(1), 16–28. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/reru/article/view/294589

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย