การสื่อสารสุขภาพและการรู้เท่าทันสื่อในการเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมสูงอายุ ของประชากรในเขตอำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด
คำสำคัญ:
การรู้เท่าทันสื่อ, การสื่อสารสุขภาพ, สังคมสูงอายุบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการสื่อสารสุขภาพและการรู้เท่าทันสื่อ เพื่อเตรียมความพร้อมเข้าสู่สังคมสูงอายุ และ 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมการใช้สื่อกับทักษะการรู้เท่าทันสื่อของประชาชนอายุ 60 ปีขึ้นไป ในอำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด เป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบสำรวจ กลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ใช้สื่อดิจิทัลมาแล้ว 1–3 ปี เปิดรับข้อมูลสุขภาพผ่านสื่อวันละ 4–6 ชั่วโมง โดยใช้อุปกรณ์หลักคือ สมาร์ทโฟน และมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อการติดต่อสื่อสาร เนื้อหาด้านสุขภาพที่เปิดรับส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการป้องกันโรคและความรู้เกี่ยวกับโรค กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ตระหนักว่าภาพหรือเนื้อหาสุขภาพในสื่อดิจิทัลอาจถูกดัดแปลงก่อนเผยแพร่ และพบข่าวปลอมมากที่สุดผ่านแอปพลิเคชัน LINE ทั้งนี้ กลุ่มตัวอย่างมีการตรวจสอบข้อมูล โดยพิจารณารูปภาพ วิดีโอ หรือหลักฐานประกอบก่อนเชื่อหรือส่งต่อ
ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ความถี่ในการใช้สื่อและการรู้เท่าทันการสื่อสารสุขภาพมีความสัมพันธ์เชิงบวก
กับทักษะการรู้เท่าทันสื่ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ข้อเสนอแนะสำคัญคือ ควรส่งเสริมให้ประชาชนอายุ 60 ปีขึ้นไป มีทักษะในการวิเคราะห์ ตรวจสอบ และประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพ เพื่อเตรียมความพร้อม
เข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างมีคุณภาพ
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2552). ศาสตร์แห่งสื่อและวัฒนธรรมศึกษา. ภาพพิมพ์.
ธนากร ภูมิรัตน์. (2563). การรู้เท่าทันสื่อสุขภาพของผู้สูงอายุในยุคดิจิทัล. วารสารสุขภาพและการพัฒนา, 38(3), 45–59.
เพ็ญศรี วัฒนสุข. (2561). พฤติกรรมการใช้สื่อกับการรู้เท่าทันสื่อของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองนครราชสีมา. วารสารนิเทศศาสตร์, 36(2), 77–94.
วิมลศิริ เกษประทุม. (2562). การรับรู้ข้อมูลข่าวสารสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 45(1), 112–129.
ศิริวรรณ อรุณทิพย์ไพฑูรย์. (2567). ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อรองรับสังคมผู้สูงอายุของประเทศไทย. กลุ่มการพัฒนามาตรการกลไก สำนักส่งเสริมและพิทักษ์ผู้สูงอายุ กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
สำนักงานสถิติจังหวัดร้อยเอ็ด. (2561). รายงานสถิติจังหวัดร้อยเอ็ด. สำนักงานสถิติจังหวัดร้อยเอ็ด. https://roiet.nso.go.th/images/61.pdf
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565, 21 กุมภาพันธ์). เศรษฐกิจไทยไตรมาสที่สี ทั้งปี 2564 และแนวโน้มปี 2565. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. https://www.nesdc.go.th/thai-economy-in-the-fourth-quarter-of-2021-and-outlook-for-2022/
สุรพงษ์ โสธนะเสถียร. (2556). ทฤษฎีการสื่อสาร. ระเบียงทอง.
UNESCO. (2013). Global media and information literacy assessment framework. UNESCO.
World Health Organization. (2021, January 14). Decade of healthy ageing: Baseline report. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789240017900
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
