กลวิธีทางวรรณศิลป์ผ่านคอลัมน์ “กวีกระวาด” ในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ประจำปี 2566

ผู้แต่ง

  • สันติ ทิพนา คณะครุศาสตร์และการพัฒนามนุษย์ มหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

กลวิธีทางวรรณศิลป์, กวีกระวาด, มติชนสุดสัปดาห์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กลวิธีทางวรรณศิลป์ผ่านคอลัมน์ “กวีกระวาด” ในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ประจำปี 2566 จำนวน 49 บท เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า กลวิธีทางวรรณศิลป์ด้านการเล่นเสียง สามารถจำแนกออกเป็น 3 ประเด็น คือ 1) การเล่นเสียงสัมผัสพยัญชนะ พบว่า มีสัมผัสพยัญชนะคู่ มากที่สุด รองลงมา สัมผัสพยัญชนะเทียบคู่ สัมผัสพยัญชนะแทรกคู่ สัมผัสพยัญชนะเทียมรถ สัมผัสพยัญชนะทบคู่ และสัมผัสพยัญชนะแทรกรถ 2) การเล่นเสียงสัมผัสสระ พบว่า เล่นสัมผัสเสียงสระเคียง พบมากที่สุด เล่นสัมผัสสระแทรกเคียงและเทียบแอก เล่นสัมผัสสระแทรกแอก เล่นสัมผัสเสียงสระเทียบเคียง และเล่นสัมผัสสองสระเรียงกันทบเคียง 3) การเล่นสัมผัสเสียงวรรณยุกต์ พบเพียง 6 บท 7 คำ ด้านกลวิธีทางวรรณศิลป์ด้านการเล่นคำ พบว่า เล่นคำซ้อนความหมาย มากที่สุด รองลงมา เล่นคำซ้อนเสียง เล่นคำซ้ำวลี เล่นคำให้เห็นจินตภาพ เล่นคำซ้ำข้อความ เล่นคำไวพจน์ เล่นคำซ้ำในลักษณะยมก เล่นคำพ้องรูปพ้องเสียง เล่นคำภาษาอังกฤษ เล่นคำหยาบ เล่นคำซ้ำหรือคำอัพภาส อ้างถึงสำนวนไทย เล่นคำย่อ เล่นคำผวน ส่วนเล่นคำซ้ำ เล่นซ้ำคำ 1 คำต้นวรรคมากที่สุด รองลงมา เล่นซ้ำคำ 3 คำต้นวรรค เล่นซ้ำคำ 2 คำต้นวรรค และเล่นซ้ำคำ 4 คำต้นวรรค ส่วนกลวิธีทางวรรณศิลป์ ด้านการใช้โวหารภาพพจน์ พบว่า มีการใช้โวหารภาพพจน์แบบอุปมา มากที่สุด รองลงมา อุปลักษณ์ อติพจน์ สัทพจน์ ปฏิปุจฉา บุคคลวัต นามนัย และปฏิพากษ์ ตามลำดับ โดยกลวิธีทางวรรณศิลป์ที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้บทกวีมีความไพเราะสละสลวย เน้นคำให้หนักแน่นขึ้น และทำให้ผู้อ่านรู้สึกมีอารมณ์ร่วมกับบทกวีได้เป็นอย่างดี

เอกสารอ้างอิง

กิตติมา จันทร์ลาว. (2555). วิเคราะห์กวีนิพนธ์ของสถาพร ศรีสัจจัง. วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบันฑิต สาขาวิชาภาษาไทย.

กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

กิตติศักดิ์ คงคา. (2566). ฉันเขียนจดหมายถึงนายมาห้าสิบปีแล้ว. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2253), 53.

กีรติ ธนะไชย. (2551). บุหงาหอมร่วงฟ้าในป่าแก้ว ฉันทลักษณ์จากวรรณคดีถึงกวีนิพนธ์ไทยสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย.

กุสุมา รักษมณี. (2549). การวิเคราะห์วรรณคดีไทยตามทฤษฎีวรรณคดีสันสกฤต (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ธรรมสาร.

กรวิก อุนะพำนัก. (2566). เรายังเป็นเพื่อนกันไหม?. มติชนสุดสัปดาห์, 44(2258), 56.

คมสัน วิเศษธร. (2566). สีอะไร. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2214), 56.

จิราภพ ทวีสูงส่ง. (2567). ชวนรู้จัก 5 กวีนิพนธ์ไทย ผู้สั่นสะเทือนหัวใจด้วยภาษา. สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน 2567, จาก

https://www.thaipbs.or.th/now/content/953

จิตรลดา สุวัตถิกุล. (2554). วรรณคดีวิจารณ์แนวสุนทรียศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 5). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ชิตะวา มุนินโท. (2566). เทอญ. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2213), 56.

โชคชัย บัณฑิต. (2566). ขั้ว. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2222), 56.

โชคชัย บัณฑิต. (2566). สุญญการณ์. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2241), 56.

โชคชัย บัณฑิต. (2566). ในลมหนาว. มติชนสุดสัปดาห์, 44(2261), 56.

ซะการีย์ยา อมตยา. (2566). ดอกไม้เพลิงมูโนะ. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2243), 56.

ทวีสิทธิ์ ประคองศิลป์. (2566). 5 มีนาคม: วันนักข่าว. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2220), 56.

ธเนศ เวศร์ภาดา. (2549). หอมโลกวรรณศิลป์การสร้างรสสุนทรีย์แห่งวรรณคดีไทย. กรุงเทพฯ: ปาเจรา.

นายทิวา. (2566). ...สิ่งศักดิ์สิทธิ์ของแม่บ้าน. มติชนสุดสัปดาห์, 44(2255), 56.

นิศาชล สาตรา. (2542). แนวคิดและภาพสะท้อนทางสังคมจากร้อยกรองร่วมสมัยในหนังสือพิมพ์มติชนสุดสัปดาห์

ช่วง พ.ศ. 2531-2540. วิทยานิพนธ์ การศึกษามหาบัณฑิต มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

นิตยา แก้วคัลณา. (2566). กวีนิพนธ์ไทยร่วมสมัย: แนวคิดเรื่องการสืบสรรค์กับการสร้างงานของกวี. วารสารศิลปศาสตร์

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 23(2), 162-187.

นรพัลลภ ประณุทนรพาส. (2566,กรกฎาคม). ฤดีดวงสีใด. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2238), 56.

ในเมือง รักเสรี. (2566). ลักยิ้ม. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2246), 57.

ในเมือง รักเสรี. (2566). โองการออนไลน์. มติชนสุดสัปดาห์, 44(2262), 56.

ปนัดดา คำมาโฮม และสารภี ขาวดี. (2564). กลวิธีการประพันธ์ในกวีนิพนธ์ของพรชัย แสนยะมูล. วารสารวิวิธวรรณสาร,

(2), 255-281.

ฝุ่นฟ้า ธุลีดิน. (2566). ใครเจ้าของ. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2247), 56.

พุทธิ์นันทะ ผลชัยอรุณ. (2566). หรือเพียงความไร้สาระ. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2226), 56.

พุทธิ์นันทะ ผลชัยอรุณ. (2566). ในภาพฝันของราษฎร. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2231), 56.

เพชร ปราการ. (2566). คนที่เท่าเทียม. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2219), 56.

เฟืองเขียว เกี้ยวบุหลัน. (2566). ไม่ยอมให้คุณเป็นดวงอาทิตย์ของใคร. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2232), 56.

เฟืองเขียว เกี้ยวบุหลัน. (2566). ไม่มีพระเจ้าองค์ใดอยู่ในนั้น. มติชนสุดสัปดาห์, 44(2257), 56.

ภาณุพงษ์ คงจันทร์. (2566). ไข่ต้มแก้บน. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2224), 56.

มูบารัด สาและ. (2566). ยโส. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2233), 56.

มูบารัค สาและ. (2566). เรือ. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2242), 56.

แม่น้ำ เรลลี่. (2566). เรายอมจำนน...เพราะว่า. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2217), 56

รอนฝัน ตะวันเศร้า. (2566). ถ้อยคำเร่ร่อน. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2215), 56.

เรียม. (2566). อัญเชิญ. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2240), 56.

ฤดี ณ หทัย. (2566). 40 ดีกรี นาปีนี้ดีแน่. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2237), 57.

ฤดี ณ หทัย. (2566). กี่พรรษาแล้วที่ยังทุกข์ทน. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2243), 56.

ลลิษา กระสินธุ์. (2564). กลวิธีการใช้ภาษาและเพื่อศึกษามโนทัศน์ทางสังคม ในบทเพลง ของ ณัฐวุฒิ ศรีหมอก (ฟักกลิ้ง ฮีโร่).

วิทยานิพนธ์ อักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทยเพื่อการพัฒนาอาชีพ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

วัชรินทร์ จันทร์ชนะ. (2566). ประชาธิปไตย....มติชนสุดสัปดาห์, 43(2223), 56.

สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส (Thai PBS). (2566). ประมวลภาพเหตุการณ์ "15 ข่าวเด่น" ในประเทศปี 2566. สืบค้นเมื่อ 29

เมษายน 2567, จาก https://www.thaipbs.or.th/news/content/335156

สันติ ทิพนา. (2566). โวหารภาพพจน์และรสวรรณคดีในกวีนิพนธ์ เรื่อง ฝูงนกเหนือวิหาร ของ โชคชัย บัณฑิต. วารสารมหาวิทยาลัย

ราชภัฏร้อยเอ็ด, 17(3), 163-175.

สันติ ทิพนา. (2558). ปรากฏการณ์ทางสังคมและกลวิธีการนำเสนอเรื่องสั้นในนิตยสารรายสัปดาห์ ปีพุทธศักราช 2555.

วิทยานิพนธ์ ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาและวรรณกรรมไทย. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏ

มหาสารคาม.

สริยกานต์ ยี่เก็งเอี่ยม. (2564). กลวิธีทางวรรณศิลป์และภาพความเป็นอื่นในกวีนิพนธ์ของอังคาร จันทาทิพย์. วารสารมนุษยศาสตร์

และสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(2), 225-241.

สุจิตรา จงสถิตย์วัฒนา. (2558). เจิมจันทน์กังสดาล ภาษาวรรณศิลป์ในวรรณคดีไทย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุนันท์ ภัคภานนท์. (2558). การเล่นคำ: สุนทรียภาพในบทเพลงของศรีสวัสดิ์ พิจิตรวรการ. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัย

หอการค้าไทย, 35(4), 180-193.

สุไฮมี. (2566). เหล่าเด็กชายที่สร้างทางเดินไปถึงดวงจันทร์. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2216), 56.

อรรถสิทธิ์ สมจารี. (2566). รุ่งอรุณแห่งปี. มติชนสุดสัปดาห์, 43(2221), 64.

อรทัย สุขจ๊ะ และกุลธิดา ทองเนตร. (2565). กลวิธีการใช้ภาษาในบทเพลงลูกทุ่งที่ขับร้องโดยศิลปินไม้เมือง. วารสารอักษราพิบูล,

(2), 51-68.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-08-30

รูปแบบการอ้างอิง

ทิพนา ส. (2024). กลวิธีทางวรรณศิลป์ผ่านคอลัมน์ “กวีกระวาด” ในนิตยสารมติชนสุดสัปดาห์ ประจำปี 2566. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 18(2), 56–74. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/reru/article/view/275001

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย