วิธีพิจารณาคดีละเมิดอานาจศาลในศาลยุติธรรม

บทคัดย่อ

ประเทศไทยบัญญัติความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 30 ถึง 32 และกำหนดโทษในมาตรา 33 โดยศาลอาจไล่บุคคลนั้นออกจากบริเวณศาล หรือลงโทษจาคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 500 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งเป็นการกำหนดความผิดและโทษไว้เช่นเดียวกับกฎหมายอาญา แต่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งและกฎหมายอื่น ๆ มิได้บัญญัติขั้นตอนการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีละเมิด อำนาจศาล ก่อให้เกิดประเด็นปัญหาต่าง ๆ ที่สำคัญ ได้แก่ ความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลเป็นความผิดต่อศาล บุคคลอื่น ซึ่งได้รับผลกระทบโดยตรงไม่ใช่ผู้เสียหาย ไม่อาจนำเสนอพยานหลักฐานและมีข้อจำกัดสิทธิอุทธรณ์ฎีกา ส่วนผู้พิพากษา ที่ถูกพาดพิงมีอำนาจไต่สวนข้อเท็จจริงและลงโทษผู้ถูกกล่าวหาได้ในกรณีไม่ได้เกิดขึ้นต่อหน้าศาล ซึ่งทำให้ไม่เป็นธรรม และศาลใช้อำนาจไต่สวนข้อเท็จจริงโดยไม่ได้กระทำต่อหน้าผู้ถูกกล่าวหา ไม่เปิดโอกาสให้แก้ข้อกล่าวหา หรือตั้งทนายความ เข้ามาถามค้าน กับมีข้อจำกัดสิทธิอุทธรณ์ฎีกากรณีการละเมิดอำนาจศาลเกิดขึ้นในศาลสูง โดยเฉพาะในศาลฎีกา นอกจากนี้ การลงโทษผู้กระทำความผิดฐานละเมิดอำนาจศาลซึ่งมีความผิดทางอาญารวมอยู่ด้วย เมื่อศาลลงโทษจาเลย ในคดีอาญา ไม่ถือเป็นฟ้องซ้ำกับคดีละเมิดอำนาจศาลหรือไม่ได้หักวันที่ถูกคุมขังในคดีละเมิดอานาจศาลออกจาก การลงโทษในคดีอาญา บทความวิจัยเรื่องนี้จึงมุ่งเน้นศึกษาการดำเนินคดีละเมิดอำนาจศาลอันเป็นบทบัญญัติพิเศษ ซึ่งมีลักษณะแตกต่างจากการดำเนินคดีแพ่งและคดีอาญาทั่วไปให้มีการกำหนดวิธีพิจารณาไว้เป็นการเฉพาะ เพื่อถ่วงดุลระหว่างอำนาจศาลและสิทธิของผู้ถูกกล่าวหา