การพัฒนาแบบทดสอบความฉลาดรู้ด้านชีววิทยา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาเป็นเป้าหมายสำคัญของการจัดการศึกษาด้านชีววิทยา ดังนั้นการพัฒนาเครื่องมือวัดความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาที่มีมาตรฐาน จะทำให้ได้สารสนเทศ
ที่นำไปสู่การวางแผนพัฒนาการจัดการศึกษาด้านชีววิทยา ส่งเสริมให้นักเรียนมีความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาที่สูงขึ้น รวมไปถึงนักเรียนสามารถเชื่อมโยงและประยุกต์ใช้ความรู้ด้านชีววิทยาในชีวิตประจำวันได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้มีความมุ่งหมาย คือ 1) เพื่อสร้างแบบทดสอบความฉลาดรู้ด้านชีววิทยา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 2) เพื่อตรวจสอบคุณภาพของแบบทดสอบความฉลาดรู้ด้านชีววิทยา สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 และ 3) เพื่อศึกษาความฉลาดรู้ด้านชีววิทยา
ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์

ระเบียบวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ จำนวน 700 คน ได้มาจากการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้คือ แบบทดสอบความฉลาดรู้ด้านชีววิทยา มีลักษณะเป็นแบบทดสอบอัตนัยที่มีสถานการณ์เป็นตัวกระตุ้น จำนวน 10 สถานการณ์ รวมทั้งสิ้น 10 ข้อ วิเคราะห์คุณภาพของแบบทดสอบโดยใช้ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม และทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบด้วยโมเดล Generalized Partial Credit Model (GPCM) และศึกษาความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาโดยใช้ความถี่และร้อยละ

ผลการวิจัย: 1) แบบทดสอบที่สร้างขึ้น มีลักษณะเป็นแบบทดสอบอัตนัยเชิงสถานการณ์ ที่ยึดมโนทัศน์หลักของความฉลาดรู้ด้านชีววิทยา รวมทั้งสิ้น 20 ข้อ 2) ผลการวิเคราะห์ค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) พบว่า ข้อสอบจำนวน 20 ข้อ มีค่า IOC ตั้งแต่ 0.60 ถึง 1.00 เมื่อวิเคราะห์คุณภาพของแบบทดสอบ โดยใช้ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม พบว่า ข้อสอบที่ผ่านเกณฑ์ และนำไปใช้ จำนวน 10 ข้อ มีค่าความยากง่าย ตั้งแต่ 0.41 ถึง 0.58 มีค่าอำนาจจำแนก ตั้งแต่ 0.42 ถึง 0.54 และมีค่าความเชื่อมั่นของแบบทดสอบเท่ากับ 0.85 ผลการวิเคราะห์คุณภาพของแบบทดสอบ โดยใช้ทฤษฎีการตอบสนองข้อสอบด้วยโมเดล GPCM พบว่า ข้อสอบมีค่าพารามิเตอร์ความชัน (αi) ตั้งแต่ 1.23 ถึง 3.77 ค่าพารามิเตอร์ขั้นความยากของการตอบ (δij) มีค่าตั้งแต่ -1.69 ถึง 2.11 สารสนเทศของข้อสอบมีค่าสูงสุดที่ระดับความสามารถ (θ) เท่ากับ 1.2 และสารสนเทศของแบบทดสอบมีค่าสูงสุดที่ระดับความสามารถ (θ) เท่ากับ 1.2 และ 3) ผลการศึกษาระดับความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุรินทร์ พบว่า นักเรียนส่วนใหญ่มีความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาอยู่ระดับการใช้งาน (Functional)

สรุปผล: แบบทดสอบที่สร้างขึ้นมีคุณภาพในด้านความเที่ยง ความตรง และมีความเหมาะสมต่อการใช้งาน และจากการตรวจสอบคุณภาพด้วยโมเดล G-PCM แสดงค่าพารามิเตอร์ที่เหมาะสม และพบว่านักเรียนส่วนใหญ่มีความฉลาดรู้ด้านชีววิทยาอยู่ระดับการใช้งาน (Functional) โดยสามารถใช้สารสนเทศนี้เป็นแนวทางพัฒนาการจัดการเรียนรู้ด้านชีววิทยาได้