การศึกษาการสร้างสรรค์นาฏศิลป์ร่วมสมัยจีนจากแรงบันดาลใจในวัฒนธรรมการเต้นของชนเผ่าเฉียงในภาคเหนือของมณฑลเสฉวน

ผู้แต่ง

  • วัง ซาน มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • ศิริมงคล นาฏยกุลวงศ์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

คำสำคัญ:

การเต้นของชนเผ่าเฉียง, การจัดการวัฒนธรรมการเต้นแบบมีส่วนร่วม, การวิจัยเชิงสร้างสรรค์, การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้, การออกแบบท่าเต้นแบบมีส่วนร่วม

บทคัดย่อ

ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ชนกลุ่มน้อยเฉียง (Qiang) ในเขตภาคเหนือของมณฑลเสฉวน ประเทศจีน มีมรดกทางวัฒนธรรมการเต้นที่หลากหลายและลึกซึ้ง ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อทางจิตวิญญาณ พิธีกรรม และความสัมพันธ์ทางสังคม อย่างไรก็ตาม ศิลปะการเต้นเหล่านี้ยังคงไม่ได้รับการนำเสนออย่างแพร่หลายในเวทีศิลปะร่วมสมัย งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการเต้นดั้งเดิมของชนเผ่าเฉียง และสร้างสรรค์ผลงานนาฏศิลป์ร่วมสมัยจีนเรื่อง XiangYun โดยประยุกต์ใช้แนวคิดการจัดการวัฒนธรรมการเต้นแบบมีส่วนร่วม (Participatory Dance Culture Management) เพื่อส่งเสริมความยั่งยืนทางวัฒนธรรมและความรับผิดชอบทางจริยธรรม

ระเบียบวิธีการวิจัย: การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพแบบสร้างสรรค์ (Practice-led Research) โดยผสานการศึกษาภาคสนามเชิงชาติพันธุ์ การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง และการจัดเวิร์กช็อปออกแบบท่าเต้นเชิงปฏิบัติ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาเชิงธีมถูกนำมาใช้เพื่อถอดรหัสข้อมูลเชิงวัฒนธรรมและนาฏยศาสตร์ ขณะที่ข้อมูลสะท้อนความคิดเห็นผู้ชมถูกวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ทั้งนี้ สมาชิกชุมชนมีบทบาทอย่างแข็งขันในฐานะผู้ร่วมสร้างตลอดกระบวนการพัฒนางานศิลปะ

ผลการวิจัย: การศึกษาค้นพบรูปแบบการเต้นสำคัญสามประเภท ได้แก่ การเต้นบูชา (Wu Dance) การเต้นในพิธีบวงสรวง (Sacrifice Dance) และการเต้นแบบชุมชน (Guozhuang) ซึ่งแต่ละประเภทมีหน้าที่เฉพาะทางพิธีกรรมและสังคม กระบวนการร่วมสร้างได้พัฒนาผลงาน XiangYun ที่ผสมผสานองค์ประกอบการเต้นดั้งเดิมเข้ากับความงามเชิงร่วมสมัย ผลการประเมินจากผู้ชมสะท้อนถึงการรับรู้ความแท้จริงทางวัฒนธรรมในระดับสูง (95%) และความรู้สึกร่วมทางอารมณ์อย่างลึกซึ้ง (90%) ซึ่งยืนยันถึงประสิทธิภาพของแนวทางการมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้

สรุปผล: ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าแนวทางการวิจัยเชิงสร้างสรรค์ที่เน้นการมีส่วนร่วมสามารถส่งเสริมการตีความศิลปะการเต้นดั้งเดิมอย่างละเอียดอ่อนและสร้างสรรค์ การมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างใกล้ชิดไม่เพียงแต่เพิ่มความแท้จริงทางศิลปะ แต่ยังสนับสนุนการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน งานวิจัยนี้เน้นย้ำถึงศักยภาพของกรอบแนวคิดการมีส่วนร่วมในการเชื่อมโยงมรดกวัฒนธรรมดั้งเดิมเข้ากับการสร้างสรรค์ทางนาฏศิลป์ร่วมสมัย

เอกสารอ้างอิง

Bhabha, H. K. (1994). The Location of Culture. London: Routledge.

Bishop, C. (2023). Artificial hells: Participatory art and the politics of spectatorship. London: Verso.

Jackson, A., & Boal, A. (2005). Games for actors and non-actors. London: Routledge.

Kaur, K., Grama, B., Roy Chaudhuri, N., & Recalde-Vela, M. J. (2023). Ethics and Epistemic Injustice in the Global South: A Response to Hopman’s Human Rights Exceptionalism as Justification for Covert Research. Journal of Human Rights Practice, 15(2), 347-373. https://doi.org/10.1093/jhuman/huad008.

Kuppers, P. (2011). Disability culture and community performance: Find a strange and twisted shape. Springer. https://doi.org/10.1057/9780230316584

Loiacono, V. (2022). Authenticity and Its Implications for Intangible Cultural Heritage: The Case Study of the Dance Genre Egyptian Raqs Sharqi. Heritage & Society, 15(3), 299-324. https://doi.org/10.1080/2159032X.2022.2126218

Schechner, R. (1985). Between theater & anthropology. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.

Tan, Z.L., & Jirajarupat, P. (2022). The Cultural Construction and Self-Identity of Qiang Dance in Post-Disaster Recovery. Webology, 19(1), 7133 – 7141.

Toscani, G., & Prendergast, G. (2022). The role of reciprocity and reputation in service relationships with arts organisations. Journal of Services Marketing, 36(6), 800-812. https://doi.org/10.1108/jsm-10-2020-0436.

Wan, D. (2017). Growth in the Faith: an Anthropological Study on Excavation, Protection and Inheritance of Qiang Dragon Dance. In 2017 3rd International Conference on Economics, Social Science, Arts, Education and Management Engineering (ESSAEME 2017) (pp. 394–397). Paris: Atlantis.

https://doi.org/10.2991/ESSAEME-17.2017.91

Whatley, S. (2022). Embodied Cultural Property: Contemporary and Traditional Dance Practices. International Journal of Cultural Property, 29, 171–181. https://doi.org/10.1017/S0940739122000108

Xun, L. (2023). Research on the Integration Teaching of Dance-related Intangible Cultural Heritage and the Ethnic Folk Dance Professional Course in Local Universities. Frontiers in Art Research, 5(10), 22 – 27. https://doi.org/10.25236/far.2023.051005

Yang, X. (2023). The Historical Influence of Modern Dance on the Development of Contemporary Dance in China. Frontiers in Art Research, 5(16). https://doi.org/10.25236/far.2023.051603.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-05-27

รูปแบบการอ้างอิง

ซาน ว. ., & นาฏยกุลวงศ์ ศ. . (2025). การศึกษาการสร้างสรรค์นาฏศิลป์ร่วมสมัยจีนจากแรงบันดาลใจในวัฒนธรรมการเต้นของชนเผ่าเฉียงในภาคเหนือของมณฑลเสฉวน. Journal for Developing the Social and Community, 12(2), 23–38. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/rdirmu/article/view/288092

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย