กระบวนการสร้างอัตลักษณ์สินค้าพื้นเมืองภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัย เรื่อง นวัตกรรมยกระดับมาตรฐานสินค้าชุมชนกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคมสู่การพัฒนาภูมิปัญญาสร้างสรรค์บนฐานศาสตร์พระราชา พื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของการสร้างสรรค์รูปแบบผลิตภัณฑ์ผ่านการค้นหาอัตลักษณ์ที่โดดเด่นเพื่อออกแบบตราสินค้า ทำการศึกษาจังหวัดในกลุ่มพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลาง ประกอบไปด้วย จังหวัดร้อยเอ็ด จังหวัดขอนแก่น จังหวัดมหาสารคาม และจังหวัดกาฬสินธุ์ โดยการเลือกพื้นที่การวิจัยและหน่วยในการวิเคราะห์ในระดับชุมชน ซึ่งเป็นชุมชนที่มีการผลิตสินค้าและการรวมกลุ่ม ซึ่งมีกลุ่มบุคคลที่ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับการผลิตสินค้าชุมชนครบวงจรตั้งแต่การผลิต จนถึงการจำหน่าย รวมทั้งมีบทบาทในการอนุรักษ์และสืบสาน คือ กลุ่มผู้นำชุมชน กลุ่มผู้ผลิตและจำหน่ายสินค้า และ นักวิชาการด้านการตลาดและการออกแบบผลิตภัณฑ์ จำนวน 40 คน ดำเนินการเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัย พบว่า การค้นหาและสังเคราะห์อัตลักษณ์ของท้องถิ่น และชุมชนนั้น สามารถนำมาสู่การออกแบบตราสัญลักษณ์เพื่อพัฒนารูปแบบผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ การสร้างมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน อีกทั้งการเพิ่มช่องทางสำหรับการทำการตลาดและการจำหน่าย ตลอดจนการพัฒนากลยุทธ์ทางการตลาดที่เหมาะสมกับประเภทของผลิตภัณฑ์นั้น การสร้างอัตลักษณ์ให้กับสินค้าชุมชนเป็นปัจจัยสำคัญต่อความสำเร็จในการยกระดับมาตรฐานสินค้าชุมชนเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานราก แต่ถึงอย่างไรก็ตามการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนเพื่อสร้างมาตรฐานนั้นควรได้รับการกำหนดและสนับสนุนให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตของชุมชน รวมทั้งรูปแบบของการพัฒนามาตรฐานของสินค้าแต่ละประเภทนั้นมีความต้องการ เงื่อนไข และข้อจำกัดที่แตกต่างกัน ไม่สามารถที่จะใช้มาตรฐานเดียวกันหรืออัตลักษณ์เดียวกันเพื่อยกระดับของการพัฒนาได้