แนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด โดยภาคประชาสังคม ตำบลคำบง อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพการณ์ ในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด ตำบลคำบง อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ (2) วิเคราะห์ศักยภาพในการบริหารจัดการน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด ตำบลคำบง อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ (3) หาแนวทางในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด ตำบลคำบง อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยใช้ การวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก และการประชุมกลุ่มย่อย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสัมภาษณ์และแบบสนทนากลุ่ม กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยครั้งนี้ คือ กลุ่มผู้ปฏิบัติงานในหน่วยงานของรัฐ จำนวน 1 คน คณะกรรมการกลุ่มบริหารการใช้น้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด จำนวน 15 คน และประชาชนผู้ใช้น้ำในพื้นที่ตำบลคำบง อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์ จำนวน 10 คน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพการณ์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด คณะกรรมการกลุ่มบริหารการใช้น้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด ได้เข้ามาบริหารจัดการน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด โดยมีการตั้งกฎ ระเบียบ ของกลุ่มขึ้น เพื่อให้คณะกรรมการกลุ่มฯ มีอำนาจในการควบคุมสมาชิกฯ มีการใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำคุ้มค่าลงทุน สามารถควบคุมการใช้น้ำอย่างเหมาะสม และเป็นธรรม โดยมีการวางแผนก่อนการบริหารจัดการน้ำในทุกขั้นตอน มีการดูแลบำรุงรักษา ซ่อมแซม ปรับปรุงแหล่งน้ำอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดกลุ่มที่เข้มแข็ง สามารถบริหารงาน พัฒนาอาชีพ มีรายได้ มีกิน มีใช้ และเพื่อให้มีการอนุรักษ์น้ำ และสิ่งแวดล้อม
2. วิเคราะห์ศักยภาพในการบริหารจัดการน้ำอ่างเก็บน้ำห้วยสะทด เพื่อนำไปสู่แนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ อย่างมีประสิทธิภาพ จุดแข็งในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ คือ คณะกรรมการเข้มแข็ง ส่งน้ำได้ตามแผนการส่งน้ำ
   ที่วางไว้ และการมีส่วนร่วมของประชาชน จุดอ่อน คือ การขาดงบประมาณ การขาดการสนับสนุนจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชน และการที่ประชาชนผู้ใช้น้ำไม่เข้าใจวิธีการปฏิบัติตนในการใช้น้ำ โอกาส คือ รัฐบาลได้ตระหนักถึงความสำคัญในการจัดหา พัฒนา อนุรักษ์และฟื้นฟูแหล่งน้ำ โครงการช่วยเหลือของรัฐ และฝนตกตามฤดูกาล อุปสรรค คือ สภาพอากาศ
   ที่แปรปรวน การลักขโมยเปิด – ปิดบานประตูน้ำ และความต้องการใช้น้ำเพิ่มมากขึ้นในปัจจุบัน
3. แนวทางในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ อ่างเก็บน้ำห้วยสะทด ตำบลคำบง อำเภอห้วยผึ้ง จังหวัดกาฬสินธุ์
   มีแนวทาง ดังนี้ (1) ร่วมกันพัฒนาแหล่งน้ำชลประทานให้มีศักยภาพในการกักเก็บน้ำและปล่อยน้ำให้มีประสิทธิภาพ
   (2) ร่วมกันบริหารจัดการทรัพยากรน้ำให้เพียงพอ ทั่วถึง และเป็นธรรม (3) ร่วมกันวางแผนการใช้น้ำแบบบูรณาการ เพื่อ
   กักเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูที่ขาดแคลน (4) เพิ่มช่องทางการให้ความรู้เรื่องการใช้น้ำ (5) เพิ่มช่องทางในการจัดหางบประมาณ และ
   (6) ส่งเสริมการใช้นวัตกรรมใหม่ ๆ และนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ