รำบวงสรวงกู่บัวมาศ : พิธีกรรมและความเชื่อของบ้านกอก อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

          การประดิษฐ์ท่ารำบวงสรวงกู่บัวมาศ ให้เป็นแบบแผนเพื่อให้ชุมชนบ้านกกกอกได้ใช้เป็นการแสดงประจำชุมชน และยังเป็นสืบสานวัฒนธรรมของท้องถิ่นซึ่งแสดงให้อัตลักษณ์วัฒนธรรมของชุมชนบ้านกกกอก อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของจังหวัด ดังนั้นงานวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาพิธีกรรม ความเชื่อของบ้านกอก อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม ที่มีต่อกู่บัวมาศ (2) เพื่อสร้างชุดการแสดง “รำบวงสรวงกู่บัวมาศ” การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอการ เก็บรวบรวมข้อมูลจากภาคสนาม โดยการสำรวจ สัมภาษณ์ สังเกต การสนทนากลุ่มแล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์ ผลการวิจัย พบว่า

1. กู่บัวมาศเป็นโบราณสถานในวัฒนธรรมขอม ขนาดเล็กตั้งอยู่ที่บ้านกกกอก ตำบลบัวมาศ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม รูปแบบสถาปัตยกรรมมีลักษณะเป็นปราสาทหลังเดียว มีฐานด้าน ทิศเหนือเชื่อมตัวปราสาทประธานเพื่อประดิษฐานรูปเคารพพระนารายณ์ ซึ่งรูปแบบสถาปัตยกรรม ดังกล่าวนั้นไม่ค่อยปรากฏให้เห็นเลยในเมืองพระนครของขอม การสร้างดังกล่าวยังไม่สามารถทราบ ได้ว่ามีคติความเชื่อในการสร้างอย่างไร โดยส่วนใหญ่ศาสนสถานที่สร้างขึ้นในวัฒนธรรมขอมนั้น มักสร้างเป็นปราสาทหลังเดียวโดด ๆ เพื่อถวายแด่องค์พระศิวะ หรือสร้างขึ้นเป็นปราสาทสามหลัง เพื่อถวายแด่พระศิวะ พระนารายณ์และพระพรหมตามลำดับ
2. สร้างชุดการแสดง “รำบวงสรวงกู่บัวมาศ”: หลักนาฏยประดิษฐ์ในเรื่องการคิดให้มีนาฏยศิลป์ในชุมบ้านกกกอก ตำบลบัวมาศ อำเภอบรบือ จังหวัดมหาสารคาม การกำหนดความคิดหลักทั้งในระดับเป้าหมายและระดับวัตถุประสงค์ การประมวลข้อมูล การกำหนดขอบเขต การกำหนดรูปแบบตลอดจนการกำหนดองค์ประกอบอื่นที่ประกอบไปด้วย เครื่องแต่งกาย ดนตรี กระบวนท่ารำ ทั้งหมดล้วนเป็นกระบวนการควบคุมการทำงานของการสร้างสรรค์ให้เห็นไปตามวัตถุประสงค์และแนวความคิด ซึ่งความคิดสร้างสรรค์จะต้องประกอบไปด้วย ความคิดคล่องแคล่ว ความคิดยืดหยุ่น ความคิดริเริ่ม และความคิดละเอียดลออ