อุปสรรคในการจัดการศึกษาให้แก่เด็กผู้หนีภัยการสู้รบภายในพื้นที่พักพิงชั่วคราว : กรณีศึกษาพื้นที่พักพิงชั่วคราวแม่หละ อำเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

บทความนี้เป็นการเสนอผลการศึกษาเกี่ยวกับอุปสรรคในการจัดการศึกษาให้แก่เด็กผู้หนี้ภัยการสู้รบภายในพื้นที่พักพิงชั่วคราว กรณีศึกษาพื้นที่พักพิงชั่วคราวแม่หละ อ.ท่าสองยาง จ.ตาก โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรคในการจัดการศึกษาให้แก่เด็กผู้หนีภัยการสู้รบภายในพื้นที่พักพิงชั่วคราว 2) เพื่อศึกษาความคิดเห็นและมุมมองที่แตกต่างกันของผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการการศึกษาให้แก่เด็กผู้หนีภัยการสู้รบ ได้แก่ เจ้าหน้าที่ของหน่วยงานรัฐไทย เจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชน และผู้ปกครองและเด็กผู้หนีภัยการสู้รบ ซึ่งเป็นตัวแทนของผู้ที่เกี่ยวข้องในระดับนโยบาย ปฏิบัติการ และรับผลประโยชน์จากการจัดการศึกษาตามลำดับ โดยงานวิจัยนี้ใช้รูปแบบการศึกษาเชิงคุณภาพ ซึ่งเก็บข้อมูลจากการสืบค้นเอกสาร ตำราวิชาการ และใช้วิธีการสัมภาษณ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ เจ้าหน้าที่ในระดับบริหารในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงมหาดไทย เจ้าหน้าที่องค์กรพัฒนาเอกชน (Non-governmental Organizations : NGOs) ผู้ปกครองและเด็กผู้หนีภัยการสู้รบ จำนวนทั้งหมด 15 คน ผลการศึกษาได้จากการวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร ตำราวิชาการ และถอดบทความจากบทสัมภาษณ์และรายงานผลการศึกษาด้วยวิธีการพรรณนา 

           ผลการศึกษาพบว่า 1) อุปสรรคของการจัดการศึกษาภายในพื้นที่พักพิงฯ คือการที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการจัดการศึกษาภายในพื้นที่พักพิงฯ ได้แก่ หน่วยงานของรัฐและองค์กรพัฒนาเอกชน ขาดการทำงานแบบบูรณาการร่วมกันในการดำเนินการจัดการศึกษาให้แก่เด็กผู้หนีภัยฯ ทำให้เกิดปัญหาตามมาคือปัญหาเรื่องหลักสูตรการเรียนการสอนที่ไม่เหมาะสม ส่งผลกระทบโดยตรงต่อคุณภาพการศึกษาและความสามารถในการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นของเด็กผู้หนีภัยฯ 2) ความคิดเห็นและมุมมองแตกต่างกันไปตามบริบทของสถานภาพของผู้ที่เกี่ยวข้อง ในส่วนของผู้บริหารหรือผู้ออกนโยบายมีความคิดเห็นว่า การจัดการศึกษาที่หน่วยงานรัฐจัดให้นั้น มีความเพียงพอและไม่ใช่ปัญหาเร่งด่วนที่ต้องได้รับการแก้ แต่ในส่วนของผู้ปฏิบัติงานมีความเห็นว่า สถานศึกษาภายในพื้นที่พักพิงฯ จำเป็นที่จะต้องได้รับการปรับปรุงทั้งในด้านของหลักสูตรการสอนที่ไม่ได้มาตรฐานตามผลการศึกษาปัญหาที่ได้กล่าวมาในข้างต้น และยังขาดการสนับสนุนด้านของอุปกรณ์การศึกษา อันได้แก่ หนังสือเรียนและสื่อการเรียนการสอน ที่จำเป็นต่อพัฒนาการของเด็กในแต่ละช่วงวัย ซึ่งปัญหาเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ประเทศไทยไม่ได้ปฏิบัติตามหลักสิทธิมนุษยชนสากลในฐานะเป็นรัฐภาคีของอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก และรัฐธรรมนูญแห่งประเทศไทยที่กำหนดให้รัฐต้องให้จัดให้เด็กทุกคนที่อาศัยอยู่ในประเทศได้รับการศึกษาอย่างเท่าเทียม