แนวคิดการไกล่เกลี่ยเพื่อยุติข้อพิพาทคดีอาญาในชั้นพิจารณาคดีของศาล

บทคัดย่อ

การไกล่เกลี่ยหรือการประนีประนอมข้อพิพาทคือการที่คู่พิพาทตกลงยินยอมให้บุคคลที่สามซึ่งเป็นคนกลางที่มีความเป็นอิสระและความเป็นกลางแต่ไม่มีอำนาจชี้ขาดข้อพิพาท ทำการช่วยเหลือในการเจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ให้ทั้งสองฝ่ายยินยอมลดหย่อนผ่อนปรนให้แก่กัน จนกระทั่งสามารถตกลงกันได้โดยทำสัญญาประนีประนอมยอมความ เพื่อระงับข้อพิพาทกันต่อไป ศาลยุติธรรมนำกระบวนการไกล่เกลี่ยมาใช้ โดยการไกล่เกลี่ยถือเป็นขั้นตอนหนึ่งในการพิจารณาคดี หากยุติข้อพิพาทไม่ได้จึงจะเข้าสู่ระบบการสืบพยานของศาลหรือการพิจารณาคดีตามรูปแบบปกติของศาล ระบบดังกล่าวผู้ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทมีทั้งผู้พิพากษาและบุคคลภายนอกที่เรียกว่าผู้ประนีประนอมประจำศาลการไกล่เกลี่ยมีได้ทั้งคดีแพ่งและคดีอาญา ในส่วนของคดีอาญาได้กำหนดประเภทคดีอาญาที่เข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยไว้ในระเบียบคณะกรรมการบริหารศาลยุติธรรมว่าด้วยการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในคดีอาญา พ.ศ.2560 และข้อกำหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการไกล่เกลี่ย พ.ศ.2554 และฉบับที่ 2 พ.ศ.2560 ครอบคลุมอำนาจหน้าที่ของผู้พิพากษาและผู้ประนีประนอมประจำศาล ซึ่งการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเป็นกระบวนการระงับข้อพิพาททางเลือกที่ศาลยุติธรรมนำมาใช้เพื่ออำนวยความยุติธรรมแก่คู่ความ และในคดีอาญาที่เข้าสู่อำนาจในการพิจารณาพิพากษาของศาลยุติธรรมให้คดียุติไปโดยรวดเร็วและเป็นธรรม