การจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวในฐานะทรัพยากรเชิงกลยุทธ์ที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานของธุรกิจคอนกรีตผสมเสร็จในประเทศไทย
คำสำคัญ:
มิติการจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียว, ประสิทธิภาพการดำเนินงาน, ทฤษฎีฐานทรัพยากรบทคัดย่อ
ภูมิหลังและวัตถุประสงค์: ปัจจุบันภาคอุตสาหกรรมการผลิตต้องเผชิญกับความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมและการแข่งขันทางธุรกิจที่เพิ่มขึ้น ทำให้องค์กรจำเป็นต้องปรับการดำเนินงานให้สอดคล้องกับแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะอุตสาหกรรมคอนกรีตผสมเสร็จซึ่งใช้ทรัพยากรและพลังงาน
จำนวนมาก และอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การนำแนวคิดการจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียว
มาใช้จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยส่งเสริมให้องค์กรสามารถบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์ควบคู่กับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมได้อย่างมีประสิทธิภาพ อย่างไรก็ตาม แม้งานวิจัยที่ผ่านมาได้ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างการจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวกับผลการดำเนินงานขององค์กร แต่ยังขาดความชัดเจนในการอธิบายบทบาทขององค์ประกอบย่อยของ GHRM ที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานในบริบทอุตสาหกรรมเฉพาะ การศึกษานี้จึงอาศัยกรอบแนวคิดทฤษฎีฐานทรัพยากร (RBV) เพื่ออธิบายบทบาทของการจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวในฐานะทรัพยากรเชิงกลยุทธ์ขององค์กร โดยมีวัตถุประสงค์
เพื่อทดสอบอิทธิพลเชิงสาเหตุของมิติการจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวที่มีต่อประสิทธิภาพ
การดำเนินงาน
ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษานี้เป็นวิจัยเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลจากผู้จัดการฝ่ายทรัพยากรมนุษย์
ของธุรกิจการผลิตคอนกรีตผสมเสร็จ จำนวน 533 คน อัตราตอบกลับ 60.78 % โดยใช้แบบสอบถาม
ที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา (IOC = 0.67–1.00) และมีค่าความเชื่อมั่นอยู่ในระดับที่
ยอมรับได้ (0.66–0.76) และมีค่าความเที่ยงตรงของการวัดอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ (0.45-0.63) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์สหสัมพันธ์พหุคูณ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ เนื่องจากมีความเหมาะสมกับลักษณะข้อมูลและวัตถุประสงค์ของการวิจัยเชิงปริมาณที่มุ่งอธิบายความสัมพันธ์และอิทธิพลเชิงสาเหตุระหว่างตัวแปร
ผลการวิจัย: พบว่า การจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวสามารถอธิบายความแปรปรวนของประสิทธิภาพการดำเนินงานได้อย่างมีนัยสำคัญ (Adjusted R² = 0.623) โดยมิติที่มีอิทธิพลสูงสุด ได้แก่ การสื่อสารภายในองค์กรสีเขียว (β = 0.310, p < 0.01) และแรงงานสัมพันธ์สีเขียว (β = 0.215, p < 0.01) รองลงมา คือ การจ่ายค่าตอบแทนและการให้รางวัลสีเขียว (β = 0.169, p < 0.01) และการฝึกอบรมและพัฒนาบุคลากรสีเขียว (β = 0.136, p < 0.01) และการประเมินผลการปฏิบัติงานสีเขียว (β = 0.078, p < 0.10)
สรุปผล: การจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวเป็นทรัพยากรภายในขององค์กรที่มีคุณค่าและยากต่อการลอกเลียนแบบ ซึ่งสามารถพัฒนาให้เกิดความได้เปรียบทางการแข่งขันอย่างยั่งยืนได้ การเสริมสร้างทุนมนุษย์ควบคู่กับการปลูกฝังวัฒนธรรมองค์กรที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมส่งผลโดยตรงต่อการเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน การลดต้นทุน และการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า องค์กรสามารถนำผลการศึกษาไปใช้เป็นข้อมูลในการกำหนดและพัฒนาแนวทางการบริหารทรัพยากรมนุษย์ โดยให้ความสำคัญกับการดำเนินงานที่คำนึงถึงความยั่งยืน ควบคู่กับการส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กรที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม
เอกสารอ้างอิง
กรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่. (2567). สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2567 จากhttps://www.dpim.go.th/.
กระทรวงอุตสาหกรรม. (2568). คู่มืออุตสาหกรรมสีเขียว พ.ศ.2562 (Green Industry Manual). สืบค้นเมื่อ 9 มกราคม 2568 จาก https://www.industry.go.th
ปัณชิกา ลับเหลี่ยม. (2567).“การจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวที่ส่งผลต่อการดำเนินงานอย่างยั่งยืน
ของสถานประกอบการในหวัดขอนแก่น”. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์
และสังคมศาสตร์, 18 (2), 60-74
พรทิพย์ มาตย์วังแสง และคณะ. (2563).“ผลกระทบของการจัดการทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์ที่มีต่อประสิทธิภาพองค์กรของ สถาบันอุดมศึกษาในประเทศไทย”. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 7(1), 473–486
วิกานดา เกษตรเอี่ยม. (2566).“ปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพขององค์กรของธุรกิจโรงแรมในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ”. วารสารศรีวนาลัยวิจัย, 13(2), 137–148
วัชระ เวชประสิทธิ์. (2564).“รูปแบบกลยุทธ์การจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวที่ส่งผลต่อผลการดำเนินงานอย่างยั่งยืนของสถานประกอบการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย”. วารสารบริหารธุรกิจศรีนครินทรวิโรฒ, 12(1), 57-79
ศรากุล สุโคตรพรหมมี และคณะ. (2566).“ผลกระทบของการจัดการทรัพยากรมนุษย์สีเขียวที่มีต่อประสิทธิภาพในการผลิตมุ่งเน้นสิ่งแวดล้อมในกลุ่มอุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่”. วารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 6(3), 54-72
สุมิตรา จิระวุฒินันท์ และกรรณิการ์ ลิ้มสุวรรณ. (2563).ผลกระทบของการบริหารทรัพยากรมนุษย์
สีเขียวต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานของธุรกิจที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO 14000
ในประเทศไทย. วารสารนานาชาติด้านธุรกิจและเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย, 11(1), 168-185
องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน). (2566). คู่มือการดำเนินงานสู่เป้าหมาย Net Zero. สืบค้นเมื่อ 6 ธันวาคม 2567 จาก https://ccf.tgo.or.th
Abbas, J., & Sağsan, M. (2022). “Impact of green human resource management practices
on organizational performance: Evidence from emerging economies. Sustainability,15(4), 1–15
Aboramadan, M., & Karatepe, O. M. (2021). “Green human resource management, employee green behaviors, and organizational performance: A moderated mediation model”. International Journal of Contemporary Hospitality Management,33(6), 2069–2090
Anwar, N., Mahmood, N. H. N., Yusliza, M. Y., Ramayah, T., & Fawehinmi, O. (2023). “Green human resource management for organizational citizenship behavior toward the environment and sustainable performance”. Sustainability,15(5), 4235
Arulrajah, A. A., Opatha, H. H. D. N. P., & Nawaratne, N. N. J. (2015). “Green human resource management practices: A review”. Sri Lankan Journal of Human Resource Management,5 (1), 1–16
Ayari, A. (2025). “Green human resource management practices and organizational performance in the retail sector”. Discover Sustainability. 6: Article 192
Baruch, Y., & Holtom, B. C. (2008). “Survey response rate levels and trends in
organizational research”. Human Relations,61(8), 1139–1160
Daily & Govindarajulu (2012). “A conceptual model for organizational citizenship behavior directed toward the environment”. Business & Society,51(2), 243-256
Jabbour, C. J. C., & Santos, F. C. A. (2008). “The central role of human resource management in the search for sustainable organizations”. The International Journal of Human Resource Management, 19(12), 2133–2154
Kim, Y. J., Kim, W. G., Choi, H.-M., & Phetvaroon, K. (2019). The effect of green human
resource management on hotel employees’ eco-friendly behavior and environmental performance. International Journal of Hospitality Management, 76, 83–93
Farooq, M., Farrukh, M., & Sajid, M. (2022). “Linking green human resource management to environmental performance: The role of green innovation”. Environmental Science and Pollution Research, 29(14), 20477–20489
Liang, C., Navavongsathian, A., & Wang Khun, C. (2024). “Green human resource management and sustainable performance: The mediating role of green innovation and green supply chain management”. Arts of Management Journal, 8(4), 557–582
Likert, R. (1967). The method of constructing and attitude scale. In M. Fishbeic (Ed.). Attitude theory and measurement, 90-95
Mousa, S. K., & Othman, M. (2020). The impact of green human resource management practices on sustainable performance in healthcare organisations: A conceptual framework. Journal of Cleaner Production, 243 : 118595
Pham, N. T., Tučková, Z., & Jabbour, C. J. C. (2020). “Greening the hospitality industry:
How do green human resource management practices influence organizational
citizenship behavior in hotels?”. International Journal of Hospitality Management, 88, 102392
Rehman, S.U., Kraus, S., Shah, S. A., Khanin, & Mahto, R.V. (2021). “Analyzing the relationship between green innovation and environmental performance in large manufacturing firms”. Technological Forecasting & Social Change. 163: 120481
Syahridhan, S., & Susanto, P. C. (2024). “Determinants of green HRM: An analysis of green training, green performance appraisal, green compensation, and green recruitment”. International Journal of Advanced Multidisciplinary,3 (3), 457–470
Yong, J. Y., Yusliza, M. Y., Ramayah, T., & Fawehinmi, O. (2020). “Nexus between green
intellectual capital and green human resource management.” Journal of Cleaner Production, 278, 123–134
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Journal for Developing the Social and Community
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์เป็นของผู้ประพันธ์บทความ
