Factors Promoting Media, Information and Digital Literacy among the Elderly in Sankhaburi Sub-district Municipality, Sankhaburi District, Chainat Province
Keywords:
Media Literacy, Older Adults, Awareness, Sankhaburi Subdistrict MunicipalityAbstract
This study aimed to: (1) examine the relationships and relative importance of demographic characteristics, media use behavior, and media literacy skills in influencing awareness among older adults; and (2) gain an in-depth understanding of the underlying causes and related factors. A mixed-methods research design was employed. The sample consisted of 350 older adults residing in Sankhaburi Subdistrict Municipality. Data were collected using questionnaires and in-depth interviews with relevant stakeholders. Quantitative data were analyzed using percentages, means, standard deviations, and multiple regression analysis.
The findings revealed that: 1) the majority of the respondents were female, aged 60–64 years, had an educational level below a bachelor's degree, and were engaged in agriculture. Most accessed the internet via mobile phones daily, with Facebook and LINE being the most frequently used applications, and spent less than 15 minutes per session on average. 2) Multiple regression analysis revealed that media, information, and digital literacy skills were the only factor that significantly influenced awareness (Beta = .481), with the model explaining 25.2% of the variance in awareness. In contrast, demographic characteristics and media use behavior did not significantly influence awareness. 3) The in-depth findings indicated that older adults demonstrated the highest level of analytical skills (Analyze) but the lowest level of creative skills (Create), primarily due to limitations related to eyesight and English language proficiency. Nevertheless, their overall level of awareness was very high, largely influenced by strong local community support, particularly from Village Health Volunteers (VHVs) and community leaders who regularly provided warnings about online threats. Older adults also demonstrated a self-protective mindset based on the belief that avoiding greed could reduce their risk of being deceived. Furthermore, they adapted to technological challenges by using voice commands instead of typing.
References
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถิติผู้สูงอายุ. https://www.dop.go.th/th/know/side/1/1/1962
กัลยา วานิชย์บัญชา. (2546). การวิเคราะห์สถิติขั้นสูงด้วย SPSS for Windows. คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย.
คันธรส ชำนาญกิจ, และจาริณี อิ้วชาวนา. (2558). เจตคติ ความพึงพอใจและการใช้ประโยชน์สื่อสังคมออนไลน์ของนักศึกษาและบุคลากรคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสารการพัฒนางานประจำสู่งานวิจัย, 2, 43 -53.
ณัฐณิชา ดวงขจี. (2563). พฤติกรรมการใช้สื่อสังคมออนไลน์ และสมรรถนะการเป็นผู้ประกอบการของนักศึกษา. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทยในพระบรมชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี, 9(1), 10-21.
ปรีดี นุกุลสมปรารถนา. (2568). รวมสถิติ Digital และการใช้ Social media ในประเทศไทย ประจำปี 2025. Popticles.com. https://www.popticles.com/trends/thailand-digital-and-social-media-2025
เปิดสถิติผู้ใช้อินเทอร์เน็ตในประเทศไทย 2565 คนไทยเล่นเน็ตเยอะแค่ไหน. (2566). Zort. https://zortout.com/ blog/statistics-of-internet-users-in-thailand-2022
ไพบูลย์ เกียรติโกมล, และณัฎฐพันธ์ เขจรนันทร์. (2551). ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
มาริษา ภูงามเขียว. (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อความตระหนักรู้สถานการณ์การทำงานเพื่อความปลอดภัยของพนักงานอุตสาหกรรมผลิตแป้งมันสำปะหลังแห่งหนึ่ง. คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ราชบัณฑิตยสถาน. (69). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. https://dictionary.orst.go.th/
วิรัชช พานิชวงศ์. (2545). การวิเคราะห์การถดถอย. ศูนย์ผลิตตำราเรียน สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
ศรีเชาว์ วิหคโต. (2566). ความรู้เบื้องต้น: ความหมายและความสำคัญของ Social media. http://vihogto.blogspot. com/2013/05/11-social-media.html
ศูนย์บริการข้อมูลภาครัฐเพื่อประชาชน. (2566). สถิติอาชญากรรมทางเทคโนโลยี. https://www.gcc.go.th/ ?p=116221
สมาน ลอยฟ้า. (2554). ผู้สูงอายุกับเทคโนโลยีสารสนเทศ. วารสารสารสนเทศศาสตร์, 29(2), 53-64.
สายนที เฉินบำรุง, พัชรา ตันติประภา, ศรัญญา กันตะบุตร, และวรรณัย สายประเสริฐ. (2566). ความต้องการของผู้สูงอายุในอำเภอเมืองจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 17(2), 51-57.
สำนักงานวิจัยแห่งชาติ. (2566). ยุทธศาสตร์องค์กร พ.ศ. 2566-2570. https://nrct.go.th/file/Strategis/Strategis-NRCT66-70.pdf
สำนักงานสถิติจังหวัดชัยนาท. (2568). รายงานสถิติจังหวัดชัยนาท พ.ศ. 2568.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). สถิติการใช้อินเทอร์เน็ตของกลุ่มผู้สูงอายุ. http://www.nso.go.th/sites/2014/
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสำรวจการมีการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารในครัวเรือน พ.ศ. 2567 (ไตรมาส 1). https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2024/20240531072624_68686.pdf
อัญมณี ภักดีมวลชน. (2564). พฤติกรรมการใช้แอปพลิเคชันไลน์กับการรู้เท่าทันข่าวลวงของผู้สูงอายุในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่. คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter move than IQ. Bantam Book.
Goleman, D. (1998). What make the leader? Harvard Business Review, 76, 93-104.
Kane, G., & Alavi, M. (2014). What’s different about social media network? A framework and research agenda. MIS Quarterly, 38(1), 275-304.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper and Row.
