รูปแบบการสื่อสารของแฟนคลับนักแสดงซีรี่ส์โทรทัศน์ไทยชายรักชาย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ลักษณะของแฟนคลับนักแสดงซีรีส์โทรทัศน์ไทยแนวชายรักชาย และ 2) รูปแบบการสื่อสารของแฟนคลับนักแสดงซีรีส์โทรทัศน์ไทยแนวชายรักชาย งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือ คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยคำถามมีลักษณะปลายเปิดแบบกึ่งโครงสร้าง ผู้ให้ข้อมูสำคัญ คือ แฟนคลับของนักแสดงซีรีส์โทรทัศน์ไทยแนวชายรักชาย เรื่องเพราะเราคู่กัน (2gether The Series) เรื่องเกลียดนักมาเป็นที่รักกันซะดีๆ (Theory of Love) ที่อาศัยในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล โดยผู้วิจัยเจาะจงผู้ให้ข้อมูลสำคัญคนแรก หลังจากนั้นใช้การแนะนำการเลือกผู้ให้ข้อมูลสำคัญคนถัดไปแบบปากต่อปากไปยังแฟนคลับคนอื่น ๆ ต่อไปเรื่อย ๆ และการสังเกตการณ์แบบไม่มีส่วนร่วมจนกระทั่งมีการอิ่มตัวของข้อมูล ซึ่งได้กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 28 คน นำเสนอข้อมูลจากการวิจัยด้วยวิธีการนำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า ผู้ให้ข้อมูลสำคัญอายุตั้งแต่ 13 ปี จนถึง 35 ปี เพศหญิง 24 คน เพศทางเลือก 4 คน ลักษณะของแฟนคลับมี 2 ลักษณะ คือแฟนคลับหลัก คือ แฟนคลับที่มีส่วนร่วมในการสื่อสาร มีบทบาทเป็นผู้ส่งสารและแจ้งความเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องในกลุ่ม และแฟนคลับทั่วไป คือ แฟนคลับที่ชื่นชอบผลงานและนักแสดงตามสื่อมวลชน อาจไม่เข้าไปมีปฏิสัมพันธ์อย่างลึกซึ้ง มีลักษณะคอยรับสารจากแฟนคลับหลัก เหตุผลในการเข้ากลุ่มแฟนคลับ 1) ต้องการสนับสนุนนักแสดง 2) ต้องการสื่อสารถึงนักแสดง และ 3) ต้องการส่งเสริมภาพลักษณ์ให้กับนักแสดง ทิศทางการสื่อสารของแฟนคลับมีลักษณะ 2 ทิศทาง ได้แก่ การสื่อสารแบบเส้นตรง คือ การแจ้งข้อมูลตารางและกิจกรรมกลุ่ม และการสื่อสารแบบวงกลม คือ การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นที่มีต่อศิลปิน และสร้างความร่วมมือเกี่ยวกับกิจกรรม โดยรูปแบบการสื่อสารของแฟนคลับนักแสดงซีรีส์ละครโทรทัศน์ไทยแนวชายรักชาย มี 3 รูปแบบ ได้แก่ 1) การสื่อสารภายในตัวเอง เป็นจุดเริ่มต้นของปัจเจกบุคคลในการสื่อสารภายในตัวเอง เนื้อหาที่สื่อสาร ได้แก่ รายละเอียดของซีรีส์ และนักแสดงที่สนใจ 2) การสื่อสารระหว่างแฟนคลับกับแฟนคลับ เนื้อหาที่สื่อสารได้แก่ ข้อมูลวัน เวลา และสถานที่รับงานของนักแสดง การส่งกำลังใจ และแนะนำการเดินทาง สื่อที่ใช้ ได้แก่ สื่อออนไลน์ อาทิ ทวิตเตอร์ อินสตาแกรม และไลน์ 3) การสื่อสารระหว่างแฟนคลับกับนักแสดง เนื้อหาที่สื่อสารได้แก่ ส่งกำลังใจการอวยพรวันเกิด แสดงความยินดีกับการศึกษา จัดกิจกรรมเนื่องในวันเกิด และ ทำบุญ สื่อที่ใช้ ได้แก่ สื่อออนไลน์ สื่อกิจกรรม และสื่อมวลชน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธ์ที่ผู้เขียนบทความต้องยอมรับ
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพธุรกิจออนไลน์. (2563). ส่องมูลค่าตลาด ‘ซีรีส์วาย’ เรื่องรัก ‘ชายชาย’ ที่ได้ใจคนดูทุกเพศ. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/884794.
กฤตพล สุธีภัทรกุล. (2563). การประกอบสร้างตัวละครชายรักชายในซีรีส์วาย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). สถาบันบัณฑิตพัฒนาบริหารศาสตร์.
กฤตยา ธันยาธเนศ. (2560). รูปแบบการสื่อสารในพื้นที่สาธารณะสื่อสังคมออนไลน์ของงานเขียนแฟนฟิคชั่นวายศิลปินเกาหลีในสังคมไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
กาญจนา แก้วเทพ. (2549). ใต้ฟากฟ้าแห่งการศึกษา สื่อบุคคลและเครือข่ายการสื่อสารภาพรวมงานวิจัย. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กาญจนา แก้วเทพ. (2555). แฟนศึกษาฉันมาแล้วจ้ะ. ใน สื่อที่ใช่ของใครที่ชอบ. กาญจนา แก้วเทพ, (บรรณาธิการ), หน้า 292-511. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
กาญจนา มีศิลปวิกกัย. (2553). ความรู้เบื้องต้นและทฤษฎีการสื่อสาร. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีปทุม.
กำจร หลุยยะพงศ์. (2558). ก้าวที่ผ่านมาและก้าวต่อไปของการสื่อสารชุมชน: ตอนที่ 2 การศึกษาการสื่อสารชุมชนในรูปแบบใหม่. วารสารนิเทศศาสตร์และนวัตกรรม นิด้า, 2(1), 1-30.
กิติมา สุรสนธิ. (2542). ความรู้ทางการสื่อสาร. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จินตนา สุจจานันท์. (2549). การศึกษาและการพัฒนาชุมชน. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เจษฎา รัตนเขมกร. (2541). ศิลปินเพลงไทยและเครือข่ายการสื่อสารกับแฟนคลับ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ชนกานต์ รักชาติและพัชนี เชยจรรยา. (2559). วิธีการสื่อสารและการธำรงอยู่ของกลุ่มแฟนคลับศิลปินนักร้องกลุ่มจากประเทศเกาหลีใต้ในประเทศไทย. วารสารนิเทศศาสตร์และนวัตกรรม นิด้า, 3(1), 163-180.
ถวิลวดี บุรีกุล. (2543). แนวคิดของการมีส่วนร่วมในระบอบประชาธิปไตย. จดหมายข่าวสถาบันพระปกเกล้า. 2(8), 4-6.
นันทิชา ลือพืช. (2560). การสร้างความหมายและแสดงตัวตนของสาววาย ในพื้นที่ออฟไลน์และพื้นที่ออนไลน์. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พัชนี เชยจรรยา, เมตตา วิวัฒนากุล และถิรนันท์ อนวัชศิริวงศ์. (2541). แนวคิดหลักนิเทศศาสตร์. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.
พัน ฉัตรไชยยันต์. (2563). วัฒนธรรมแฟน: กรณีศึกษาเชิงชาติพันธุ์วรรณา เป๊ก ผลิตโชค แฟนคลับ. วารสารนิเทศศาสตร์, 38(2), 35-51.
พิชญาพร ประครองใจ. (2558). หลักนิเทศศาสตร์. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เพิ่มพร ณ นคร และณัฏฐ์วัฒน์ ธนพรรณสิน. (2560). การใช้ทฤษฎีบทบาทหน้าที่ของสื่อกับสื่อมวลชน. วารสารการสื่อสารมวลชน, 5(2), 144-163.
ภัสวลี นิติเกษตรสุนทร. (2550). หน่วยที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการสื่อสารและพฤติกรรมการสื่อสาร. ในเอกสารการสอนชุดวิชาทฤษฎีและพฤติกรรมการสื่อสาร หน่วยที่ 1-7. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
เมธาวี พีระพัฒน์. (2553). ความน่าเชื่อถือของเครือข่ายสังคมทวิตเตอร์และสื่อกระแสหลัก. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วันชัย วัฒนศัพท์. (2553). คนไทยไม่ทอดทิ้งกัน: คู่มือการจัดการสร้างความปรองดองในระบบบริการสาธารณสุข. ขอนแก่น: ศิริภัณฑ์ ออฟเซ็ท.
ศุภิสรา นิ่มครุฑ. (2560). กระบวนการสื่อสาร การสร้างเครือข่ายและปฏิสัมพันธ์ทางสังคมกึ่งความจริงของแฟนคลับเกาหลีผ่านสื่อทวิตเตอร์ กรณีศึกษา: ศิลปินวงทงบังชินกิ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
สมศักดิ์. (2560). การสื่อสารภายในตนเอง. สืบค้นเมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2564, จาก http://www.elfms.ssru.ac.th/somsak_kl/file.php/1/1-2560/1/7.pdf.
เสนาะ ติเยาว์. (2541). การสื่อสารในองค์การ. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: คณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อรวรรณ วิชญวรรณกุล. (2559). ผู้หญิงกับการสร้างนวนิยายชายรักชาย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Brandbuffet. (2022). ทำความรู้จัก Fandom Marketing กลยุทธ์สร้างแบรนด์ยุคดิจิทัลให้ทรงพลังจาก “แฟนคลับ”. สืบค้นเมื่อ 31 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.brandbuffet.in.th/2022/01/the-wall-2021-fandom-marketing/.
Certeau, D. M. (1984). The practice of everyday life (translated by Steven Rendall. Berkeley: University of California Press.
Galuszka, P. (2015). New economy of fandom. In Popular music and society, 38(1), 25-43.
Jenkins, Henry. (1992). Texual Poachers. New York and London: Routledge.
McQuail, D. (1994). The Media Audience-Alternative Concept of Audience. An Introduction of Mass Communication Theory. Second edition, California. SAGE Publication.
Otmazgin, N. & Lyan, I. (2013). Hallyu across the desert: K-pop fandom in Israel and Palestine. In Cross Currents East Asian History and Culture Review, 9. Retrieved from http://cross-currents.berkeley.edu/e-journal/issue-9 tonkit360.
