ปัจจัยด้านหัวข้อ เพศ และบทบาทในการสนทนากับการใช้คำตอบขั้นต่ำในภาษาไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ศึกษาปัจจัยด้านหัวข้อเรื่อง เพศ และบทบาทในการสนทนา ที่มีผลต่อการใช้คำตอบขั้นต่ำในภาษาไทย กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยนักศึกษาระดับปริญญาตรี อายุ 19-21 ปี รวม 20 คน แบ่งเป็นคู่เพศชาย-ชาย 5 คู่ และเพศหญิง-หญิง 5 คู่ ผู้ให้ข้อมูลแต่ละคู่รับชมคลิปวิดีโอ 2 คลิป (หัวข้อทั่วไปและหัวข้อระทึกขวัญ) จากนั้นทำการเล่าเรื่องให้ผู้ฟังและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับสิ่งที่ได้ชม ผลการวิเคราะห์ทางสถิติจากจำนวนการปรากฏของคำตอบขั้นต่ำทั้งหมด 199 ครั้ง ในช่วงการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นพบว่าความแตกต่างของจำนวนครั้งระหว่างหัวข้อทั้งสองมีค่าความใกล้เคียงนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.05) ขณะที่ความแตกต่างของจำนวนครั้งระหว่างคู่สนทนาต่างเพศ และระหว่างบทบาทผู้สนทนาต่างบทบาท ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในด้านรูปแบบการใช้ พบว่าคำตอบขั้นต่ำที่ใช้บ่อยที่สุดคือ “อืม” และ “ใช่” และสามารถจำแนกหน้าที่ของคำตอบขั้นต่ำได้ 7 ประการ ได้แก่ การแสดงการรับรู้และความเข้าใจ การแสดงอารมณ์ความรู้สึก การแสดงการเห็นด้วย การซ้ำความ การยืนยันข้อมูล การเติมเต็มถ้อยความของคู่สนทนา และการสรุปความหรือการตีความ ผลที่แสดงว่าทั้งสามปัจจัยไม่ส่งผลให้เกิดความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญของจำนวนการใช้คำตอบขั้นต่ำในภาษาไทย สะท้อนว่าความถี่ในการใช้คำตอบขั้นต่ำของกลุ่มตัวอย่างมีความคงที่ และสามารถถือเป็นองค์ประกอบสำคัญของการสนทนาในภาษาไทย
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กิตติพศ วีรอนันต์. (2563). การใช้คำแสดงการรับรู้ของผู้เรียนภาษาญี่ปุ่นชาวไทยระดับกลางขึ้นไป. วารสารญี่ปุ่นศึกษา, 37(1), 27-43. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/japanese/article/view/243230/165017
ทรงธรรม อินทจักร. (2550). แนวคิดด้านวัจนปฏิบัติศาสตร์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธนภรณ์ อนันต์สิริภิญโญ. (2563). การหยุดเติมเสียงในภาษาไทย: ลักษณะทางกลสัทศาสตร์และอิทธิพลของอายุและหัวข้อเรื่อง [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Collections. https://doi.org/10.14457/TU.the.2020.711
ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ และ นฤมล ธีรวัฒน์. (2564). วัฒนธรรมความกลัว: ผี ความรู้ และการรับรู้ในภาพยนตร์ผีไทย. วารสารมนุษย์และสังคม, 5(2), 121-143. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/jhuso/article/view/1164
นริศรา หาสนาม. (2558). ถ้อยคำแสดงการเป็นผู้ฟังของผู้ร่วมสนทนาที่มีสถานภาพเท่ากันในบทสนทนาภาษาไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula DigiVerse. https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2015.1800
นริศรา หาสนาม และ ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2565). ถ้อยคำแสดงการเป็นผู้ฟังในภาษาไทยกับปัจจัยสถานภาพ: กรณีศึกษาการสนทนาระหว่างครูกับนักเรียนจากฐานข้อมูล Mister O Corpus. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 29(1), 189-217.
ลภัสรดา รักมนุษย์. (2566). การวิเคราะห์เนื้อหาเรื่องเล่าในรายการเดอะโกสเรดิโอ (The Ghost Radio) [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. Thammasat University Digital Collections. https://doi.org/10.14457/TU.the.2023.842
ศิริพร ปัญญาเมธีกุล. (2562). ถ้อยคำตอบกลับในการสื่อสารผ่านแอปพลิเคชันไลน์. วรรณวิทัศน์, 19(2), 208-226. https://doi.org/10.14456/vannavidas.2019.16
หนึ่งฤทัย ปานแก้ว และ ศุภกิต บัวขาว. (2567). รูปถ้อยคำและหน้าที่ของการแสดงว่ารับฟังอยู่ของผู้ร่วมสนทนาในรายการสัมภาษณ์ข่าวภาษาไทย. มนุษยศาสตร์สาร, 26(1), 160-188. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JHUMANS/article/view/274087
อัจฉริยา วงษ์อินทร์จันทร์, ชลิดา ธนัฐธีรกุล, แก้วกาญจน์ เสือรัมย์, ทิวาวรรณ เทพา, และ ฐิติ สังวรวงษ์พนา. (2564). เด็กวัยเรียนกับความกลัวและโรคกลัว. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 44(2), 11-23. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nah/article/view/245535
GMM25Thailand. (13 พฤษภาคม 2564). ประสบการณ์สุดหลอน! “แจ็ค The Ghost Radio” [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=YsdjwYYoB8o
GMM25Thailand. (12 กรกฎาคม 2567). ชีวิตยิ่งกว่าละคร ‘ลิลลี่ เหงียน’ โดนหลอกจนหมดตัว [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=q6qhC1XRL_w
GoodDayOfficial. (26 กรกฎาคม 2567). คิวเท-ฮง-เรียวตะ กับภารกิจตามหาสะพานชื่อคล้องจอง [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=aKzWvL1p_8M
Berger, I., & Rae, J. (2012). Some uses of gestural responsive actions. Journal of Pragmatics, 44(13), 1821-1835. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2012.04.012
Bavelas, J. B., Coates, L., & Johnson, T. (2002). Listener response as a collaborative process: The role of gaze. Journal of Communication, 52(3), 566-580. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.2002.tb02562.x
Bavelas, J. B., & Gerwing, J. (2011). The listener as addressee in face-to-face dialogue. International Journal of Listening, 25(3), 178-198. https://doi.org/10.1080/10904018.2010.508675
Bavelas, J. B., Gerwing, J., & Healing, S. (2017). Doing mutual understanding: Calibrating with micro-sequences in face-to-face dialogue. Journal of Pragmatics, 121, 91-112. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2017.09.006
Bell, N. D. (2013). Responses to incomprehensible humor. Journal of Pragmatics, 57, 176-189. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2013.08.019
Cameron, D. (2001). Working with spoken discourse. Sage.
Clancy, P. M., Thompson, S. A., Suzuki, R., & Tao, H. (1996). The conversational use of reactive tokens in English, Japanese, and Mandarin. Journal of Pragmatics, 26(3), 355-387. https://doi.org/10.1016/0378-2166(95)00036-4
Fellegy, A. M. (1995). Patterns and functions of minimal response. American Speech, 70(2), 186-199. https://doi.org/10.2307/455815
Gardner, R. (1998). Between speaking and listening: The vocalization of understandings. Applied Linguistics, 19(2), 204-224. https://doi.org/10.1093/applin/19.2.204
Ha, K. (2022). A response token as an interactional resource for topic closing in Korean conversation. East Asian Pragmatics, 7(1), 57-77. https://doi.org/10.1558/eap.17828
Haakana, M. (2010). Laughter and smiling: Notes on co-occurrences. Journal of Pragmatics, 42(6), 1499-1512. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2010.01.010
Holmes, J. (2005). Why tell stories? Contrasting themes and identities in the narratives of Maori and Pakeha women and men. In S. F. Kiesling & C. B. Paulston (Eds.), Intercultural Discourse and Communication (pp. 110-134). https://doi.org/10.1002/9780470758434.ch8
Jefferson, G. (2004). Glossary of transcript symbols with an introduction. In H. L. Gene (Ed.), Conversation analysis: Studies from the first generation (pp. 13-31). John Benjamins.
Kjellmer, G. (2009). Where do we backchannel? On the use of mm, mhm, uh huh and such like. International Journal of Corpus Linguistics, 14(1), 81-112. https://doi.org/10.1075/ijcl.14.1.05kje
Kushida, S. (2011). Confirming understanding and acknowledging assistance: Managing trouble responsibility in response to understanding check in Japanese talk-in-interaction. Journal of Pragmatics, 43(11), 2716-2739. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2011.04.011
Li, H. Z., Cui, Y., & Wang, Z. (2010). Backchannel responses and enjoyment of the conversation: The more does not necessarily mean the better. International Journal of Psychological Studies, 2(1), 25-37. https://doi.org/10.5539/ijps.v2n1p25
Maltz, D. N., & Borker, R. A. (1982). A cultural approach to male-female miscommunication. In J. J. Gumperz (Ed.), Language and social identity (pp. 197-216). Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511620836.013
Maynard, K.S. (1990). Conversation management in contrast: Listener response in Japanese and American English. Journal of Pragmatics, 14, 397-412. https://doi.org/10.1016/0378-2166(90)90097-W
Norrick, N. R. (2010). Listening practices in television celebrity interviews. Journal of Pragmatics, 42(2), 525-543. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2009.07.002
Norrick, N. R. (2012). Listening practices in English conversation: The responses responses elicit. Journal of Pragmatics, 44(5), 566-576. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2011.08.007
Ohashi, J. (2021). Feedback in Japanese and Australian first encounters. Journal of Pragmatics, 184, 29-51. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2021.07.017
Pasfield-Neofitou, S. E. (2007). The gender differential use of minimal responses in daytime TV interviews: A preliminary investigation. Monash University Linguistics Papers, 5(2), 43-52.
Sacks, H., Schegloff, E. A., & Jefferson, G. (1974). A simplest systematics for the organization of turn-taking for conversation. Language, 50(4), 696-735. https://doi.org/10.2307/412243
Saft, S. (2007). Exploring aizuchi as resources in Japanese social interaction: The case of a political discussion program. Journal of Pragmatics, 39(7), 1290-1312. https://doi.org/10.1016/J.PRAGMA.2007.02.010
Schegloff, E. A., & Sacks, H. (1973). Opening up closings. Semiotica, 8(4), 289-327. https://doi.org/10.1515/semi.1973.8.4.289
Schegloff, E. A. (1982). Discourse as an interactional achievement: Some uses of “uh huh” and other things that come between sentences. In D. Tannen (Ed.), Analyzing discourse: Text and talk (pp. 71-93). Georgetown University Press.
Schegloff, E. A. (1990). On the organization of sequences as a source of “coherence” in talk-in-interaction. In B. Dorval (Ed.), Conversational organization and its development (Advances in discourse processes (Vol. 38, pp. 51-77). Ablex.
Schleef, E. (2009). A cross-cultural investigation of German and American academic style. Journal of Pragmatics, 41(6), 1104-1124. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2009.01.002
Stubbe, M. (1998). Are you listening? Cultural influences on the use of supportive verbal feedback in conversation. Journal of Pragmatics, 29(3), 257-289. https://doi.org/10.1016/S0378-2166(97)00042-8
Sugita, Y. (2012). Minimal affect uptake in a pre-climax position of conversational “scary” stories. Journal of Pragmatics, 44(10), 1273-1289. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2012.05.012
Tajima, K. (2001). Pragmatic use of aizuchi in Japanese discourse: A comparison with English backchannels. Academic Reports of the Faculty of Engineering, Tokyo Polytechnic University, 24(2), 54-60. http://purl.org/coar/resource_type/c_6501
Tanaka, H. (2013). The Japanese response token hee for registering the achievement of epistemic coherence. Journal of Pragmatics, 55, 51-67. https://doi.org/10.1016/j.pragma.2013.02.003
The jamovi project. (2024). jamovi (Version 2.6) [Computer software]. https://www.jamovi.org
Trouvain, J., & Werner, R. (2022). A phonetic view on annotating speech pauses and pause-internal phonetic particles. In C. Schwarze & S. Grawunder (Eds.), Transkription und Annotation Gesprochener Sprache und Multimodaler Interaktion (pp. 55-73). Narr.
Ward, N., & Tsukahara, W. (2000). Prosodic features which cue back-channel responses in English and Japanese. Journal of Pragmatics, 32(8), 1177-1207. https://doi.org/10.1016/S0378-2166(99)00109-5
Wierzbicka, A. (2003). Cross-cultural pragmatics. Walter de Gruyter.
Yngve, H. V. (1970). On getting a word in edgewise. In R. I. Binnick (Ed.), Papers from the sixth regional meeting of the Chicago Linguistic Society (pp. 567–578). Chicago Linguistic Society.
