รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของนักศึกษาวิชาชีพครูเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการ, นักศึกษาวิชาชีพครู, การพัฒนาที่ยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ 2. การวิเคราะห์องค์ประกอบ และ 3. สร้างและตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการ ใช้การวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed Methods Research) แบ่งออกเป็น 3 ระยะ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันและความต้องการ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ใช้วิธีเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 21 คน ระยะที่ 2 สังเคราะห์องค์ประกอบ ใช้แบบสอบถามนักศึกษาหลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย และสาขาวิชาการประถมศึกษา โดยกำหนดกลุ่มตัวอย่าง อย่างน้อย 10 คนต่อ 1 พารามิเตอร์ (44 พารามิเตอร์) และใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบกำหนดโควต้า ได้กลุ่มตัวอย่างจำนวน 507 คน ระยะที่ 3 สร้างและตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของนักศึกษาวิชาชีพครูเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ใช้วิธีเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 11 คน
ผลการวิจัยพบว่า ระยะที่ 1 สภาพปัจจุบันและความต้องการในการพัฒนา 7 หมวดหมู่หลัก 26 หัวข้อย่อย โดยมีองค์ประกอบ 5 ด้าน ได้แก่ การสร้างวิสัยทัศน์ การสร้างสรรค์นวัตกรรม การยอมรับความเสี่ยง การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง และทักษะดิจิทัลและเทคโนโลยี ระยะที่ 2 ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยันอันดับที่สอง ยืนยันว่าโมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ซึ่งประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ คือ 1) ภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการ
2) การเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัล 3) การมีส่วนร่วมในการส่งเสริมเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน และ 4) การคิดเชิงออกแบบเชิงนวัตกรรม ระยะที่ 3 ได้ "EDIT Model" รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของนักศึกษา วิชาชีพครูเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งบูรณาการ 4 เสาหลัก (E–D–I–T) เข้าด้วยกันใน และกระบวนการพัฒนา 4 ขั้นตอน ได้แก่ การปรับวิสัยทัศน์ การเสริมสร้างทักษะ การสร้างนวัตกรรม และการสร้างคุณค่าสู่ความยั่งยืน และผลการประเมินความเหมาะสม โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า องค์ประกอบหลัก EDIT Model มีค่ามากที่สุด รองลงมาคือ กระบวนการ EDIT Model และมาตรฐานการประเมิน
เอกสารอ้างอิง
นริศรา ทองยศ. (2564). รูปแบบการพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการใหม่สำหรับวิทยาลัยอาชีวศึกษา (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
มนตา ตุลย์เมธาการ และกัมปนาท บริบูรณ์. (2561). การพัฒนาภาวะผู้นำครูของนิสิตการศึกษา บัณฑิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒโดยใช้โปรแกรมการเรียนรู้ด้วยการรับใช้สังคม.วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์, 12(1), 133-141.
มะยุรีย์ พิทยาเสนีย์. (2564). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนแบบผสมผสานด้วยกระบวนการคิดเชิงออกแบบร่วมกับการฝึกประสบการณ์วิชาชีพเพื่อส่งเสริมความเป็นนวัตกรของนักศึกษาครู (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีและการสื่อสารการศึกษา). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). เอกสารประกอบการบรรยาย ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี เดือนกรกฎาคม 2566. สืบค้น 2 มีนาคม 2568, จาก http://nscr.nesdc.go.th/pptpresentation-document/.
อิฏฐิรา ทรงกิติพิศาล. (2563). กลยุทธ์การบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดสมรรถนะ ภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการ (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาบริหารการศึกษา). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bagheri, A., & Pihie, Z. A. L. (2011). Entrepreneurial leadership: Towards a model for learning and development. Human Resource Development International, 14(4), 447–463.
Brown, T. (2009). Change by design: How design thinking transforms organizations and inspires innovation. New York: Harper Business.
Chen, M.-H. (2007). Entrepreneurial leadership and new ventures: Creativity in entrepreneurial teams. Creativity and Innovation Management, 16(3), 239–249. Fayolle, A., & Liñán, F. (2014). The future of research on entrepreneurial intentions. Journal of Business Research, 67(5), 663–666.
Gibb, A. A. (1993). The enterprise culture and education: Understanding enterprise education and its links with small business, entrepreneurship and wider educational goals. International Small Business Journal, 11(3), 11–34.
Gupta, V., MacMillan, I. C., & Surie, G. (2004). Entrepreneurial leadership: Developing and measuring a cross-cultural construct. Journal of Business Venturing, 19(2), 241–260.
IDEO. (2014). Design thinking for educators (2nd ed.). Retrieved January 9, 2026, from https://f.hubspotusercontent30.net/hubfs/6474038/Design%20for%20Learnin/IDEO_DTEdu_v2_toolkit+workbook.pdf.
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Retrieved January 12, 2026, from http://academic.regis.edu/ed205/Kolb.pdf.
Kuratko, D. F. (2007). Entrepreneurial leadership in the 21st century. Journal of Leadership & Organizational Studies, 13(4), 1–11.
Renko, M., El Tarabishy, A., Carsrud, A., & Brännback, M. (2015). Understanding and measuring entrepreneurial leadership style. Journal of Small Business Management, 53(1), 54–74.
Seikkula-Leino, J., Ruskovaara, E., Hannula, H., & Saarivirta, T. (2012). Facing the Changing Demands of Europe: Integrating Entrepreneurship Education in Finnish Teacher Training Curricula. European Educational Research Journal, 11(3), 382–399.
UNESCO. (2021). Education for sustainable development: A roadmap. Retrieved January 12, 2026, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374802.locale=en.
Vial, G. (2019). Understanding digital transformation: A review and a research agenda. The Journal of Strategic Information Systems, 28(2), 118–144.
Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading digital: Turning technology into business transformation. Boston: Harvard Business Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ภาพหรือตารางหรือเนื้อหาอื่นๆ ของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้งแสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์ หากไม่เป็นไปตามข้อกำหนดเบื้องต้น ทางวารสารจะถอดบทความของท่านออกโดยไม่มีข้อยกเว้นใดๆ ทั้งสิ้น
