The Treatment with Su kwan Ritual: Meaning Value and Identity of Thai people Northern and Northeast

Main Article Content

Surachet Khuhalerd
Onusa Suwanpratest

Abstract

This research article aims to study the meaning and the value of healing with the Su Kwan Ritual and a reflection of the identity of the northern and northeastern Thai people from the aforementioned rituals by using the method of synthesis of folklore data. According to the research related to the healing of the Su Kwan Ritual that has been studied in the past 30 years from 1987-2017, treating diseases with the Su Kwan Ritual is important to the people in the traditional health culture society. “Su Kwan Ritual” is a call to bring Kwan back to the patient's body, resulting in recovery from illness. The ritual healing has direct value in relation to the care, prevention, and treatment of physical and mental diseases of the patients and indirect values related to maintaining good behavioral patterns of people in cultural societies. Su Kwan Ritual reflects both the “shared identity” of northern and northeastern Thai people, including respect for the supernatural and being an agricultural society, and a "unique character", namely the use of local dialects. It is also an important social and cultural mechanism as a life and spiritual driving force to help humans get through crises in life. At the same time, it helps individuals to connect with society, natural world, and the universe.

Article Details

How to Cite
Khuhalerd, S., & Suwanpratest, O. (2023). The Treatment with Su kwan Ritual: Meaning Value and Identity of Thai people Northern and Northeast. Journal of Humanities Naresuan University, 20(3), 62–81. retrieved from https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jhnu/article/view/267757
Section
Research Article / Academic Article

References

กิตติภัทร อ่างบุญตา. (2549). การดูแลรักษาสุขภาพทางจิตโดยหมอสู่ขวัญในจังหวัดนครราชสีมา (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

กิ่งแก้ว อัตถากร. (2527). ลักษณะพิธีกรรมในสังคมไทย. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาไทยคดีศึกษา: อารยธรรมหน่วยที่ 6-11. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

กิ่งแก้ว อัตถากร, และธนรัชฎ์ ศิริสวัสดิ์. (2542). ความเชื่อ. ใน เอกสารการสอนชุดวิชาภาษาไทย 8 (คติชนวิทยาสำหรับครู: หน่วยที่ 8-15. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

กิ่งแก้ว อัตถากร. (2552). พิธีกรรมคือการเชื่อมโยง. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 6(1), 1-9.

ขวัญฤทัย ธนารักษ์. (2549). ความสัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่างความเชื่อในพิธีกรรมเรียกขวัญของล้านนา และความต้องการจิตวิญญาณที่มีต่อสุขภาวะทางจิตวิญญาณ (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

จักรกฤษณ์ อู่ตุ้ม. (2557). การวิเคราะห์บทสู่ขวัญตามวัฒนธรรมล้านนา จังหวัดอุตรดิตถ์. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ญาวิณีย์ ศรีวงศ์ราช. (2544). การศึกษาแนวคิดเชิงปรัชญาเรื่อง "ขวัญ" ในวรรณกรรมพิธีกรรมล้านนา (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

นิตินันท์ พันทวี. (2544). การศึกษาพิธีกรรมท้องถิ่นในฐานะทุนวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนาชุมชน: กรณีศึกษาพิธีกรรมบายศรีสู่ขวัญอีสาน (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญธรรม ทองเรือง. (2536). วรรณกรรมคำสู่ขวัญอีสาน (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม.

เปรมวิทย์ วิวัฒนเศรษฐ์. (2557). การสู่ขวัญ: พิธีกรรมแห่งชีวิตชาวไทลื้อที่อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 34(2), 23-42.

ปิยะพันธ์ สรรพสา. (2546). วิเคราะห์บทสู่ขวัญของชาวกูย อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ (วิทยานิพนธ์ศิลปกรรมศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ยิ่งยง เทาประเสริฐ, และกันยานุช เทาประเสริฐ. (2547). ตำราการแพทย์พื้นบ้านล้านนาสาขาหมอพิธีกรรมบำบัด. เชียงราย: วิทยาลัยการแพทย์พื้นบ้านและการแพทย์ทางเลือก มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2546). พจนานุกรมราชบัณฑิต พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์.

วิทยา ภูครองหิน. (2553). พิธีสู่ขวัญ: การอนุรักษ์และสืบสานพิธีกรรมจรรโลงใจของคนในสังคมอีสาน (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

ศิริพร สุวรรณศรี. (2536). ประเพณีการสู่ขวัญของชาวอำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สมพงษ์ จิตอารีย์. (2545). การศึกษาบทสู่ขวัญและพิธีสู่ขวัญของชาวไทลื้อ อำเภอปัว จังหวัดน่าน (วิทยานิพนธ์ศิลปศาศตรมหาบัณฑิต). เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สุรเชษฐ์ คูหาเลิศ. (2558). กระบวนการรักษาโรคและบทบาทหน้าที่ของหมอพิธีกรรมพื้นบ้านในอำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต).พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สุรเชษฐ์ คูหาเลิศ, และอรอุษา สุวรรณประเทศ. (2561). ภูมิปัญญาการรักษาโรคที่ปรากฏในวรรณคดีไทยเรื่องขุนช้างขุนแผน. ใน เอกสารการประชุมวิชาการระดับชาติด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ครั้งที่ 1 ประจำปี 2561 (น. 366-376). อุบลราชธานี:มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

สุวิภา จำปาวัลย์, และชัปนะ ปิ่นเงิน. (2560). พิธีกรรมเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพจิตของกลุ่มชาติพันธุ์ไทลื้อ ไทยวน ไทใหญ่: การดำรงอยู่และการเปลี่ยนแปลงภายใต้อิทธิพลของสังคมโลกาภิวัตน์. ใน เอกสารประชุมวิชาการการรักษาโรคกับการใช้ยาสมุนไพรในวัฒนธรรมไทย-ไท (น. 21). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สายหยุด บัวทุม, กาญจนา วิชญาปกรณ์, และประจักษ์ สายแสง. (2560). บทสู่ขวัญหลวงของลาวกับอีสาน: โครงสร้างทางวรรณกรรมและบทบาทหน้าที่. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 14(1), 29-45.

อานันท์ กาญจนพันธุ์, และฉลาดชาย รมิตานนท์. (2533). พิธีกรรมและความเชื่อในการรักษาพยาบาลพื้นบ้านภาคเหนือ. ใน ลือชัย ศรีเงินยวง (บ.ก.), พฤติกรรมสุขภาพ: รวมบทความจากการประชุมวิชาการพฤติกรรมสุขภาพครั้งที่ 1 (น. 113-124). กรุงเทพฯ: ศูนย์ประสานงานทางการแพทย์และสาธารณสุข.

อุดม พลเสน. (2547). ศึกษาการสู่ขวัญของหมอสูตรบ้านสันติสุข ตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

อนุศาสน์ ป้องศิริ. (2548). บทบาทหมอสู่ขวัญ กรณีอำเภอปากชม จังหวัดเลย (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). เลย: มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย.