พหุวัฒนธรรม ไทย-ชวา สู่นาฏกรรมสร้างสรรค์รำลงสรงชุด ปราบูณุอสูรแต่งตัว

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างสรรค์การแสดงชุด “ปราบูณุอสูรแต่งตัว” ด้วยการผสมผสานนาฏศิลป์ไทยกับนาฏศิลป์ชวา ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาเอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิด้านนาฏศิลป์ไทยและนาฏศิลป์ชวา แล้วนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) นำมาสู่แนวคิดในการสร้างสรรค์ผลงานครั้งนี้ ผลการวิจัยพบว่า การแสดงชุด “ปราบูณุอสูรแต่งตัว” เป็นนาฏศิลป์สร้างสรรค์ที่มีการผสมผสานนาฏศิลป์ไทยและนาฏศิลป์ชวาเข้าด้วยกันอย่างสมดุลในทุกองค์ประกอบ โดยนำเสนอในรูปแบบละครรำที่มีแนวคิดมาจากการรำลงสรงทรงเครื่องในนาฏศิลป์ไทยและนาฏศิลป์ชวา ตัวละครหลักคือ ปราบูณุอสูร กษัตริย์ยักษ์ผู้สง่างามที่กำลังแต่งองค์ทรงเครื่องเพื่อเตรียมยกทัพไปชิงตัวผู้หญิงที่ตนรัก ตามบทละครรำหน้ากากเรื่องปันหยี การแสดงแบ่งเป็นขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ การรำลงสรงด้วยเพลงลงสรงโทนแทรกสร้อยช้าโหย และการรำกริชด้วยเพลงสะระหม่า ซึ่งเป็นการนำเอกลักษณ์การใช้กริชเป็นอาวุธประจำกายของนาฏศิลป์ชวามาปรับใช้กับตัวยักษ์ในนาฏศิลป์ไทย การออกแบบดนตรีที่นำเครื่องดนตรีบางชนิดของวงกาเมลันมาบรรเลงผสมผสานกับเครื่องดนตรีของไทย และการออกแแบบเครื่องแต่งกายที่นำอัตลักษณ์ของเครื่องแต่งกายของนาฏศิลป์ชวามาสอดแทรกไว้ในเครื่องแต่งกายยืนเครื่องของนาฏศิลป์ไทย ทำให้เกิดการแสดงชุดใหม่ที่มีการผสมผสานกันระหว่างศาสตร์ 2 ศาสตร์ การแสดงชุดนี้จึงมีรูปแบบการแสดงที่มีลักษณะผสมผสานข้ามวัฒนธรรม ซึ่งยังไม่ปรากฏการแสดงใดที่ผสมผสานการรำลงสรงของยักษ์ไทย-ชวาแบบองค์รวมเช่นนี้มาก่อน ผลจากการวิจัยครั้งนี้จะเป็นแนวทางหนึ่งในการศึกษาค้นคว้าการสร้างสรรค์นาฏศิลป์ สำหรับผู้ที่สนใจในการสร้างสรรค์งานต่อไป