อุดมการณ์ทางเพศที่ถ่ายทอดผ่านกลวิธีทางภาษาในวาทกรรมหนังสือเรียนภาษาอังกฤษระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอุดมการณ์ทางเพศที่แฝงไว้ในหนังสือเรียนวิชาภาษาอังกฤษพื้นฐานระดับมัธยมศึกษาตอนปลายที่ใช้ในประเทศไทยและกลวิธีทางภาษาที่ใช้สื่ออุดมการณ์ดังกล่าว โดยใช้แนวคิดวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ของแฟร์คลัฟ (Fairclough, 1995) เป็นกรอบการศึกษาหลักในการวิเคราะห์ตัวบทหนังสือเรียนจำนวน 18 เล่ม รวม 380 ตัวบท ผลการศึกษาพบว่าอุดมการณ์ทางเพศที่ปรากฏในหนังสือเรียนประกอบด้วย 3 ความคิดย่อย ได้แก่ 1. บทบาทและหน้าที่ของผู้ชายและผู้หญิง 2. ภาพในความคิดต่อผู้ชายและผู้หญิง และ 3. ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ชายและผู้หญิง ซึ่งอุดมการณ์ดังกล่าวถ่ายทอดผ่านกลวิธีทางภาษาทั้งสิ้น 7 กลวิธี ได้แก่ การใช้คำศัพท์ การใช้คำแสดงทัศนภาวะ การใช้โครงสร้างประโยค การใช้อุปลักษณ์ การใช้คำถามเชิงวาทศิลป์ การใช้มูลบท และการใช้สหบท ผลการศึกษายังบ่งชี้ว่าหนังสือเรียนวิชาภาษาอังกฤษยังคงผลิตซ้ำอุดมการณ์ชายเป็นใหญ่ แต่ก็เริ่มปรากฏแนวคิดสตรีนิยมที่ท้าทายกรอบความคิดเดิมและขยายบทบาททางเพศให้เท่าเทียมขึ้น