อภิหน้าที่ทางภาษาด้านการปฏิสัมพันธ์ในการประกอบสร้างอุดมการณ์ “ไม่มีบุตร” ในสื่อหลากรูปแบบออนไลน์ของไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์อภิหน้าที่ด้านการปฏิสัมพันธ์ที่ใช้ประกอบสร้างอุดมการณ์ไม่มีบุตรและวิเคราะห์อุดมการณ์ “ไม่มีบุตร” ในสื่อหลากรูปแบบออนไลน์ของไทยซึ่งเป็นไฟล์ภาพนิ่งที่มีทั้งรูปภาพและข้อความประกอบเข้าด้วยกัน จำนวน 200 ไฟล์ โดยใช้ทฤษฎีวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ แนวการรับรู้ทางสังคม ร่วมกับทฤษฎีวาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์สื่อหลากรูปแบบแนวสัญวิทยาสังคม และวิเคราะห์อุดมการณ์ตามแนวทางของฟาน ไดก์ ผู้วิจัยเลือกนำเสนอผลการวิเคราะห์เฉพาะอภิหน้าที่ด้านการปฏิสัมพันธ์ของภาษาประเภทข้อความ พบว่าทั้งมาลาและทัศนภาวะมีผลต่อการประกอบสร้างอุดมการณ์ไม่มีบุตรในเชิงโครงสร้างของอุดมการณ์ทั้ง 6 ด้าน ได้แก่ คุณสมบัติของสมาชิก กิจกรรม คุณค่าและบรรทัดฐาน ทรัพยากรที่จำเป็น ตำแหน่ง และเป้าหมายของกลุ่ม และอุดมการณ์ไม่มีบุตรประกอบด้วย 9 ชุดความคิด ได้แก่ ความมั่นคงของรัฐ บทบาททางเพศ ความเป็นบิดา-มารดา บุตร การสมรสและการสร้างครอบครัว ความสัมพันธ์ทางเพศ สภาพสังคมและสิ่งแวดล้อม บุญกรรม และความชรา ชุดความคิดเหล่านี้สอดคล้องกับอุดมการณ์การเมือง เศรษฐกิจ และสังคมกับวัฒนธรรม ได้แก่ อุดมการณ์ประชาธิปไตย อุดมการณ์ทุนนิยม อุดมการณ์ศาสนาพุทธ อุดมการณ์เสรีนิยม อุดมการณ์สตรีนิยม อุดมการณ์อนุรักษ์นิยม และอุดมการณ์แนวคิดหลังสมัยใหม่
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความรู้ใด ๆ ตลอดจนข้อคิดเห็นใด ๆ เป็นของผู้เขียนแต่ละท่านโดยเฉพาะ คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร และกองบรรณาธิการวารสารมนุษยศาสตร์ฯ ไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วย
เอกสารอ้างอิง
Academic Staff of Sasin Graduate Institute of Business Administration. (2022, July 20). A-na-khot pra-cha-gon Thai: Nai wan thi kan tai mak ka kan koet [The future of the Thai population: When deaths outnumber births]. https://www.chula.ac.th/highlight/79067/
Evans, J. (2016). ‘They are called imperfect men’: Male infertility and sexual health in early modern England. Social History of Medicine: The Journal of the Society for the Social History of Medicine, 29(2), 311-332. https://doi.org/10.1093/shm/hku073
Fledderjohann, J., & Barnes, L. W. (2018). Reimagining infertility: A critical examination of fertility norms, geopolitics and survey bias, Health Policy and Planning, 33(1), 34-40. https://doi.org/10.1093/heapol/czx148
GBD 2021 Fertility and Forecasting Collaborators. (2024). Global fertility in 204 countries and territories, 1950–2021, with forecasts to 2100: A comprehensive demographic analysis for the global burden of disease study 2021. The Lancet, 403(10440), 2058-2099. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(24)00550-6
Halliday, M. A. K., & Matthiessen, M. I. M. (2014). Halliday’s introduction to functional grammar (4th ed). Routhledge.
Harrison, C. (2003). Visual Social semiotics: Understanding how still images make meaning. Technical Communication, 50(1), 46-60. https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=5bfa460a126dbf62dfdf7ccecbadc8d4de0925aa
Hawkey, A. (2023). Infertility as a social and public health issue. In P. Liamputtong (Ed.), Handbook of social sciences and global public health (pp. 1-19). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-96778-9_102-1
Hintz, E., & Tucker, R. (2023, September 20). Perceptions of the childfree. Oxford Research Encyclopedia of Communication. https://oxfordre.com/communication/view/10.1093/acrefore/9780190228613.001.0001/acrefore-9780190228613-e-1449
Jewitt, C., & Oyama, R. (2001). Visual meaning: A social semiotic approach. In T. Van Leeuwen, & C. Jewitt (Eds.), Handbook of Visual Analysis (pp. 134-136). Sage.
Jones, C. (2019). Intersex, infertility and the future: Early diagnoses and the imagined life course. Sociology of Health & Illness, 42(1), 143-156. https://doi.org/10.1111/1467-9566.12990
Kanchanachittra, M. (2018, April 23). Saw Thai Gaem Daeng Mi But Phuea Chat [Red-cheeked Thai women bearing children for the nation]. Prachakorn. https://www.theprachakorn.com/newsDetail.php?id=74
Kittichatphornphat, W. (2017, February 9). Khit hai di kon cha mi luk phuea chat [Consider carefully before deciding to have children for the sake of the nation]. The Momentum. https://themomentum.co/momentum-feature-have-children-for-national/
Kress, G., & Van Leeuwen, T. (2006). Reading images (2nd ed). Routhledge.
Narrod, M. (2020). The lived experience of lesbian pregnancy and childbirth in Chicago. Journal of Obstetric, Gynecologic & Neonatal Nursing, 49(6), S9-S10. https://doi.org/10.1016/j.jogn.2020.09.019
Panpothong, N. (2022). Wa-tha-kam wi-khro choeng wi-phak tam naew-thang pha-sa-sat: Naew-khit lae kan nam ma suek-sa wa-tha-kam nai pha-sa thai [Critical discourse analysis from a linguistic perspective: Concepts and the application in studying Thai discourse] (2nd ed.). Academic Publication Project, Faculty of Arts, Chulalongkorn University.
Punkasirikul, P. (2018). Multimodal critical discourse analysis: Basic, concepts, approaches, applications, and reflections on analyzing Thai language texts. KKU International Journal of Humanities and Social Sciences, 8(1), 31-59. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/kkuij/article/view/109841
Saeng-in, S. (2023). Linguistics and semiotics strategies for construction the ideology of sadness in “broken-heart quote memes”. Journal of Language and Linguistics, 41(2), 168-194. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/joling/article/view/262487
Similarweb LTD. (2025, January 1). Top websites ranking. Similarweb. https://www.similarweb.com/top-websites/thailand/computers-electronics-and-technology/search-engines/
Sresunt, S. (2018). On critical: Discourse analysis. Sommut.
ThaiHealth Official. (2017, February 9). ‘Saw Thai Gaem Daeng’ jung jai kon thai mi luk [‘Red-cheeked Thai people’ encourages Thai people to have children]. ThaiHealth Promotion Foundation. https://www.thaihealth.or.th/สาวไทยแก้มแดง-จูงใจคนไ/
Thaiubun, D. (2009). Tak-sa kan khian pha-sa-Thai [Thai Writing Skills] (6th ed). Chulalongkorn University Press.
Sripon, W., & Pilueang, N. (2024). Social support fertility expectation and stress of infertile person. Journal of Interdisciplinary Innovation Review, 7(3), 100-113. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jidir/article/view/269658
Traijakvanich, N., & Rojjanaprapayon, R. (2020). Ideologies in Thai politics. Journal of Suvarnabhumi Institute of Technology (Humanities and Soical Sciences), 6(2), 415-428. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/svittj/article/view/241211
Utamidewi, W., Widjanarko, W., Abidin, Z., & Nayiroh, L. (2022). When spouse decide to be childfree: Are they happy without child? Proceeding 2nd International Conference on Communication Science (ICCS 2022), 2(1), 915-924. https://proceeding.unram.ac.id/index.php/iccs/article/view/118
Van Dijk, T. A. (2000). Ideology: A multidisciplinary approach. Sage.
Van Dijk, T. A. (2009). Society and discourse: How social contexts influence text and talk. Cambridge University Press.
Van Dijk, T. A. (2012). Discourse and knowledge. In J. P. Gee, & M. Handford (Eds.), The Routledge handbook of discourse analysis (pp. 587-603). Routledge.
Wongwattana, U. S. (2022). Wai-ya-kon Thai choeng sue-san: Kan wi-khro naew pha-sa-sat-na-ti-ni-yom-choeng-baeb-lak [Communicative Thai Grammar: A Linguistic Analysis Based on Functional-Typological Approach]. Naresuan University.
Yang, S. (2021). A systemic functional study of the system of modality in chinese. Sage Open, 11(3). https://doi.org/10.1177/21582440211040075
