เครือข่ายของปัญญา : การเรียนรู้ร่วมกันของมนุษย์ ในยุคปัญญาประดิษฐ์
คำสำคัญ:
เครือข่ายของปัญญา, การเรียนรู้ร่วมกัน, ปัญญาประดิษฐ์, การลดอัตตา, สันติภาพทางปัญญาบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้นำเสนอผลการศึกษาแนวคิดจากเอกสารทางวิชาการที่เกี่ยวข้องเพื่อศึกษาธรรมชาติของการเรียนรู้ร่วมกันของมนุษย์ในฐานะเครือข่ายของปัญญา เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับปัญญาประดิษฐ์ในมิติของกระบวนการเรียนรู้ การเชื่อมโยงข้อมูลและการสร้างความหมายทางปัญญา และเพื่อนำเสนอแนวทางพัฒนาการเรียนรู้ร่วมกันผ่านการลดอัตตาทางความคิด การเปิดรับความแตกต่างและการสร้างสันติภาพทางปัญญาในสังคมร่วมสมัย โดยพบว่า ความรู้ของมนุษย์ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว หากแต่เกิดจากการสั่งสม ถ่ายทอดและต่อยอดผ่านเครือข่ายทางภาษา วัฒนธรรม ประสบการณ์และความสัมพันธ์ทางสังคม ขณะที่ AI เรียนรู้จากข้อมูลจำนวนมหาศาลที่มนุษย์ร่วมกันสร้างขึ้น จึงสะท้อนให้เห็นลักษณะสำคัญของกระบวนการเรียนรู้ที่อาศัยการเชื่อมโยงข้อมูลและรูปแบบความสัมพันธ์ แม้ว่ามนุษย์และ AI จะมีลักษณะการเรียนรู้บางประการที่คล้ายคลึงกัน แต่มนุษย์ยังคงมีความแตกต่างในด้านจิตสำนึก ความรู้สึก คุณค่าทางศีลธรรม และความสามารถในการสร้างความหมายจากประสบการณ์ชีวิต
บทความนี้เสนอว่า ปัญญาที่แท้จริงมิใช่เพียงการสะสมหรือประมวลผลข้อมูล แต่เป็นความสามารถในการเข้าใจ เชื่อมโยงและใช้ความรู้เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล องค์ความรู้ที่ได้จากบทความนี้ คือ การเสนอกรอบคิดที่มอง AI ในฐานะกระจกสะท้อนธรรมชาติของการเรียนรู้ของมนุษย์ อันนำไปสู่การทบทวนความหมายของปัญญา ความเป็นมนุษย์ และการอยู่ร่วมกันในโลกยุคดิจิทัล โดยอนาคตของมนุษย์ในยุค AI มิได้ขึ้นอยู่กับการแข่งขันกับเครื่องจักร แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการพัฒนาปัญญา คุณธรรมและการเรียนรู้ร่วมกันภายในเครือข่ายของมนุษยชาติ
เอกสารอ้างอิง
ณปภัช อโรชาสิริ. (2567). คุณค่า AI ปัญญาประดิษฐ์สมองกลอัจฉริยะสู่การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะแบบไร้ขอบเขต. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัยและงานสร้างสรรค์, 11(2), 65–79.
ดิเรก ธีระภูธร. (2558). การนำเสนอรูปแบบการเรียนการสอนด้วยกลวิธีการกำกับตนเองร่วมกับการเรียนรู้ร่วมกันในการเรียนแบบผสมผสานสำหรับนิสิตนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิต. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 15(2), 109–121.
นิรมล เสรีสกุล และธนพร โอวาทวรวรัญญู. (2565). การวิเคราะห์เครือข่ายทางสังคมในการขับเคลื่อนแนวคิดเมืองแห่งการเรียนรู้ของกรุงเทพมหานคร : กรณีศึกษาย่านกะดีจีน-คลองสาน. วารสารสถาบันพระปกเกล้า, 20(2), 45–67.
พระครูกาญจนกิจโสภณ. (2569). พุทธจริยธรรมกับความรับผิดชอบและการกำกับดูแลปัญญาประดิษฐ์. วารสาร มจร กาญจนปริทรรศน์, 6(1), 144–153.
พระธีรพล ณฏฺฐิโก (บัวทอง), พระมหาตรี ฐิตวิริโย และพัชริน จินดาปทีป. (2569). วิกฤตการณ์แห่งปัญญาภายในของมนุษย์ในยุคปัญญาประดิษฐ์. วารสารสหวิทยาการนวัตกรรมปริทรรศน์, 9(1), 331–344.
พระปริญญา อธิปญฺโญ (ศรีทา), พิสิฏฐ์ โคตรสุโพธิ์ และเยื้อง ปั้นเหน่งเพ็ชร์. (2568). การศึกษาเปรียบเทียบเชิงปรัชญาระหว่างขันธ์ 5 กับปัญญาประดิษฐ์. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(5), 157–168.
พระวชิรวิทย์ วชิรญาโณ (ตากล้า) และคณะ. (2569). กลไกพุทธวิธีและนวัตกรรมทางสังคมในการจัดการความขัดแย้งทางการเมืองไทยร่วมสมัย. Journal of Buddhist Innovation and Management, 9(2), 304–319.
พระสุริยน นริสฺสโร และพระไพฑูรณ์ ฉนฺทกาโม. (2567). บ่อเกิดความรู้ในปรัชญาโลกตะวันตกและพุทธปรัชญา. วารสารมนุษยวิชาการ, 1(2), 39–48.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารจิตวิทยาพุทธศาสตร์ประยุกต์เพื่อสังคม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.