แนวทางการสื่อสารความหมายเชิงวัฒนธรรมอาหารผ่านซีรีส์เกาหลี
คำสำคัญ:
การสื่อสารเชิงวัฒนธรรม, วัฒนธรรมอาหาร, ซีรีส์เกาหลีบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาและนำเสนอแนวทางการสื่อสารเชิงวัฒนธรรมอาหารผ่านซีรีส์เกาหลี โดยมุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง “อาหาร” กับ “การประกอบสร้างภาพลักษณ์ทางชนชั้น” ผ่านการวิเคราะห์ตัวบทเชิงคุณภาพ (textual analysis) บนกรอบแนวคิดวัฒนธรรมอาหารเกาหลี กระแสเกาหลี ทฤษฎีชนชั้น สัญญะวิทยา และแนวคิดภาพตัวแทน/มายาคติ กลุ่มตัวอย่าง คือ ซีรีส์เกาหลีที่ฉายในระบบสตรีมมิงช่วงปี พ.ศ. 2563–2566 จำนวน 10 เรื่อง คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงจากซีรีส์ที่ได้รับความนิยมสูง และมีตัวละครหลักเป็นชนชั้นแรงงานหรือชนชั้นกลาง พร้อมมีฉากอาหารที่เชื่อมโยงบริบทสังคม
ผลการวิจัยสังเคราะห์แนวทางการสื่อสารวัฒนธรรมอาหารที่ปรากฏอย่างสม่ำเสมอ 6 ประการ ได้แก่ 1) ใช้อาหารเป็นสัญลักษณ์ชนชั้นและตัวชี้วัดสถานะ 2) ใช้พื้นที่อาหารเป็นศูนย์กลางการเล่าเรื่องและอัตลักษณ์ชุมชน 3) ใช้อาหารเป็นภาษาของความสัมพันธ์และทุนทางสังคม (4) สอดแทรกอาหารในชีวิตประจำวันเพื่อสร้างความสมจริงและการซึมซับวัฒนธรรม 5) ใช้อาหารเป็นแรงขับทางอารมณ์เพื่อเยียวยาและสร้างพื้นที่ปลอดภัย และ 6) เชื่อมอาหารกับโครงสร้างสังคม เช่น ทุน การศึกษา เพศ และองค์กร ผลการศึกษาชี้ว่าอาหารในซีรีส์เกาหลีมิใช่เพียงองค์ประกอบประกอบฉาก แต่เป็นเครื่องมือสื่อสารเชิงสัญลักษณ์ที่สะท้อนสังคมและสร้างมูลค่าทางวัฒนธรรม ซึ่งสามารถประยุกต์เป็นต้นแบบในการพัฒนาแนวทางการสื่อสารวัฒนธรรมอาหารไทยผ่านซีรีส์เพื่อเสริมศักยภาพซอฟต์พาวเวอร์ของไทยในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
จิตติกานต์ หลักอริยะ. (2023). อาหารเกาหลีริมทาง: การขายซอฟเพาเวอร์ด้านวัฒนธรรมการกินผ่านละครซีรีส์และภาพยนตร์เกาหลี. วารสารฟ้าเหนือ, 14(2), 1–20.
ชัชฎาพร จุ้ยจั่น. (n.d.). ทำไม “ซอฟต์พาวเวอร์” จึงแปลงวัฒนธรรมให้เป็นอำนาจที่แข็งแกร่งและได้รับการยอมรับไปทั่วโลก. GQ Thailand. Retrieved July 1, 2024, from https://www.gqthailand.com//gq-editors/article/the-world-of-soft-power-super-power
ธิติสรร พึ่งกัน. (n.d.). Hallyu อาวุธลับแห่งเกาหลีใต้. TAT Review Magazine. Retrieved August 27, 2024, from https://tatreviewmagazine.com/article/hallyu/
ปิยพร อรุณเกรียงไกร. (n.d.). Food on Screens เสิร์ฟวัฒนธรรมอาหารผ่านภาพยนตร์และซีรีส์. Creative Thailand. Retrieved August 14, 2024, from https://www.creativethailand.org/article-read?article_id=32570
พัชรี บอนคำ. (n.d.). อุตสาหกรรมบันเทิง เศรษฐหลักเกาหลี หมัดเด็ดจากรัฐบาล. Urban Creature. Retrieved August 27, 2024, from https://urbancreature.co/southkorea-koreanwave/
ไพบูลย์ ปีตะเสน, & จิราพร จันจุฬา. (2020). [งานเขียนเกี่ยวกับภาพยนตร์เกาหลีในฐานะสินค้าทางวัฒนธรรม].
สถิดาภรณ์ เอี่ยมธงชัย. (2016). [เอกสาร/บทความเกี่ยวกับกระแสเกาหลี (Hallyu) และผลกระทบ].
สำนักงานผู้แทนการค้า ณ เมืองปูซาน, & สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงโซล. (2022). เทรนด์อาหารในเกาหลีใต้ยุค Next Normal. กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP).
สำนักงานผู้แทนการค้า ณ เมืองปูซาน. (2023). [รายงาน/ข้อมูลสถานการณ์กระแสเกาหลีและซอฟต์พาวเวอร์ของเกาหลีใต้].
หนึ่งฤทัย ประเสริฐ และธีรติร์ บันเทิง. (2023). การศึกษาภาพลักษณ์ผ่านวัฒนธรรมเกาหลีด้านอาหาร: กรณีศึกษาละครเรื่อง Itaewon Class และ My Secret Romance. วารสารนิเทศศาสตร์ ธุรกิจบัณฑิตย์, 17(2), 115–139.
Brand Finance. (2024). Global soft power index 2024. Brand Finance.
Creatrip. (n.d.). ทำความรู้จักกับเนื้อวัวเกาหลีฮันอู (한우). Retrieved August 28, 2024, from https://creatrip.com/th/blog/11642
Eventpop. (n.d.). อาหารเกาหลียอดฮิต ตามรอยซีรีส์เห็นแล้วต้องกินตามให้ได้! Retrieved August 28, 2024, from https://www.eventpop.me/blogs/610?locale=th
Hungry Eat. (n.d.). ตามรอยอาหารเกาหลีจากซีรีส์ดัง 10 เรื่อง ยอดฮิตที่ไม่ควรพลาด! Retrieved August 15, 2024, from https://blog.hungryhub.com/ตามรอย-อาหารเกาหลี-จากซี/
Koaysomboon, T. (n.d.). Hansik วัฒนธรรมอาหารเกาหลีดั้งเดิมที่เกาหลีใต้อยากให้คุณรู้จัก. Time Out Bangkok. Retrieved August 27, 2024, from https://www.timeout.com/bangkok/th/travel/hansik-korean-food-culture
Korean Foundation for International Cultural Exchange (KOFICE). (2019). [Report on Hallyu-related economic impact/export value].
Nichasuk, W. (2020). Parasite: A reflection on social and economic disparities in South Korea [Master’s thesis, Chulalongkorn University].
Steiff, J. (2005). The complete idiot’s guide to independent filmmaking. Alpha Books.
Sukchoo. (2006). [Work on Korean popular culture/K-pop and global diffusion].
Techa, S. (n.d.). ดื่มโชว์ทุกซีรีส์ กินโชว์ทุกภาพยนตร์ วิธีที่เกาหลีส่งออกความเป็น “ท้องถิ่น” สู่โลก. Creative Thailand. Retrieved August 15, 2024, from https://www.creativethailand.org/article-read?article_id=33807
Top Koaysomboon. (2024). Hansik วัฒนธรรมอาหารเกาหลีดั้งเดิมที่เกาหลีใต้อยากให้คุณรู้จัก. Time Out Bangkok. https://www.timeout.com/bangkok/th/travel/hansik-korean-food-culture
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
จรรยาบรรณผู้เขียนบทความ
ผู้เขียนบทความต้องรับรองว่าบทความนี้ไม่เคยตีพิมพ์ในวารสารใดหรือสิ่งพิมพ์อื่นๆ มาก่อน ต้องไม่คัดลอกผลงานผู้อื่นมาปรับแต่งเป็นบทความของตน และไม่ได้อยู่ระหว่างการเสนอเพื่อพิจารณาตีพิมพ์ อีกทั้งยอมรับหลักเกณฑ์การพิจารณาและการตรวจแก้ไขบทความต้นฉบับโดยกองบรรณาธิการวารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
บทความทุกเรื่องได้รับการตรวจพิจารณาทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่มีประสบการณ์และมีความเชี่ยวชาญตรงตามสาขาของบทความ ซึ่งผู้เขียนต้องแก้ไขตามคำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิภายในระยะเวลาที่กำหนด หากไม่เป็นไปตามกำหนดกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์และยกเลิกการตีพิมพ์โดยจะแจ้งให้ทราบต่อไป
ข้อความที่ปรากฏในบทความของวารสารนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยนครราชสีมาแต่อย่างใด และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตรวจประเมินบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารของวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
