ความตระหนักรู้เชิงกลยุทธ์ต่อมาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศ: นัยเชิงการบริหารจัดการธุรกิจ
คำสำคัญ:
ความตระหนักรู้เชิงกลยุทธ์, มาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศ, มาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน, การบริหารธุรกิจ, ความสามารถในการแข่งขันบทคัดย่อ
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการกำหนดกติกาการค้าโลก โดยเฉพาะการนำมาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศมาใช้เพื่อสะท้อนต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อมจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและลดความเสี่ยงจากการย้ายฐานการผลิตระหว่างประเทศ บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ทบทวนแนวคิดและกรอบการวิเคราะห์เกี่ยวกับ ความตระหนักรู้เชิงกลยุทธ์ ในการบริหารจัดการธุรกิจภายใต้บริบทของมาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศ โดยมุ่งเน้นกรณีของมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน และมาตรการการค้าที่เชื่อมโยงกับประเด็นด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล
บทความใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมทางวิชาการและเอกสารเชิงนโยบายจากแหล่งข้อมูลทั้งในระดับสากลและระดับประเทศ เพื่อวิเคราะห์ประเภทของมาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศและผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจในมิติต้นทุน โครงสร้างการแข่งขัน และการเข้าถึงตลาด รวมถึงการสังเคราะห์บริบทของภาคธุรกิจไทยภายใต้กติกาการค้าโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลง ผลการทบทวนชี้ให้เห็นว่า แม้มาตรการดังกล่าวจะถูกกำหนดขึ้นในระดับนโยบายมหภาค แต่ผลกระทบต่อองค์กรธุรกิจมีความแตกต่างกันตามลักษณะอุตสาหกรรม โครงสร้างการผลิต ความเข้มข้นของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และขีดความสามารถขององค์กรในการบริหารจัดการและรายงานข้อมูลด้านคาร์บอน
บทความเสนอว่า ความตระหนักรู้เชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารระดับสูง มีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงการรับรู้ความเสี่ยงจากมาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศเข้ากับการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ การปรับตัวขององค์กร และการพัฒนาขีดความสามารถภายในองค์กร เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว ภายใต้บริบทดังกล่าว บทความนี้มีส่วนช่วยเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านการบริหารธุรกิจ โดยเสนอกรอบแนวคิดที่อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างมาตรการการค้าด้านสภาพภูมิอากาศ ความตระหนักรู้เชิงกลยุทธ์ และการตอบสนองขององค์กรธุรกิจในบริบทของประเทศกำลังพัฒนา
เอกสารอ้างอิง
ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2566). EU CBAM กับสินค้าภาคเหล็ก (Steel). https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/CBAM-EU-Steel-CIS3629-FB-2025-12-08.aspx
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2565). ยุทธศาสตร์การพัฒนาแบบปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำระยะยาวของประเทศไทย. สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
Ansoff, H. I. (1975). Managing strategic surprise by response to weak signals. California Management Review, 18(2), 21–33. https://doi.org/10.2307/41164635
Argote, L. (2013). Organizational learning: Creating, retaining, and transferring knowledge. Springer.
Aven, T. (2016). Risk assessment and risk management: Review of recent advances on their foundation. European Journal of Operational Research, 253(1), 1–13. https://doi.org/10.1016/j.ejor.2015.12.023
Bansal, P., & Hoffman, A. J. (Eds.). (2012). The Oxford handbook of business and the natural environment. Oxford University Press. https://academic.oup.com/edited-volume/37218
Christopher, M. (2016). Logistics & supply chain management (5th ed.). Pearson Education Limited.
Daft, R. L., & Weick, K. E. (1984). Toward a model of organizations as interpretation systems. Academy of Management Review, 9(2), 284–295. https://doi.org/10.5465/amr.1984.4277657
European Commission. (2021). Trade policy review – An open, sustainable and assertive trade policy (COM/2021/66).
George, G., Merrill, R. K., & Schillebeeckx, S. J. D. (2021). Digital sustainability and entrepreneurship: How digital innovations are helping tackle climate change and sustainable development. Entrepreneurship: Theory and Practice, 45(5), 999–1027. https://doi.org/10.1177/1042258719899425
Hambrick, D. C., & Mason, P. A. (1984). Upper echelons: The organization as a reflection of its top managers. Academy of Management Review, 9(2), 193–206. https://doi.org/10.5465/amr.1984.4277628
Helfat, C. E., & Peteraf, M. A. (2015). Managerial cognitive capabilities and the microfoundations of dynamic capabilities. Strategic Management Journal, 36(6), 831–850. https://doi.org/10.1002/smj.2247
March, J. G., & Shapira, Z. (1987). Managerial perspectives on risk and risk taking. Management Science, 33(11), 1404–1418. https://doi.org/10.1287/mnsc.33.11.1404
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2021). Effective carbon rates 2021: Pricing carbon emissions through taxes and emissions trading. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0e8e24f5-en
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023a). Carbon pricing and competitiveness. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/carbon-pricing-and-competitiveness_f79a75ab-en.html
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023b). The Paris Agreement at ten years. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c5f214dc-en
Porter, M. E. (2008). The five competitive forces that shape strategy. Harvard Business Review, 86(1), 78–93. https://hbr.org/2008/01/the-five-competitive-forces-that-shape-strategy
Porter, M. E., & Kramer, M. R. (2011). Creating shared value. Harvard Business Review, 89(1–2), 62–77.
Rohrbeck, R., & Kum, M. E. (2018). Corporate foresight and its impact on firm performance: A longitudinal analysis. Technological Forecasting and Social Change, 129, 105–116. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2017.12.013
Schoemaker, P. J. H., Heaton, S., & Teece, D. J. (2018). Innovation, dynamic capabilities, and leadership. California Management Review, 61(1), 15–42. https://doi.org/10.1177/0008125618790246
Shin, S., Lee, J., & Bansal, P. (2022). From a shareholder to stakeholder orientation: Evidence from the analysis of CEO dismissal in large U.S. firms. Strategic Management Journal. https://doi.org/10.1002/smj.3369
World Bank. (2023). State and trends of carbon pricing 2023. World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/publication/state-and-trends-of-carbon-pricing-2023
World Bank. (2025). Thailand country climate and development report. World Bank Group. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099063025043513963
World Economic Forum. (2022). The global risks report 2022 (17th ed.). World Economic Forum. https://www.weforum.org/reports/global-risks-report-2022
World Trade Organization. (2022). World trade report 2022: Climate change and international trade.
United Nations Framework Convention on Climate Change. (2015). Paris Agreement (FCCC/CP/2015/L.9/Rev.1). https://unfccc.int/documents/37107
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
จรรยาบรรณผู้เขียนบทความ
ผู้เขียนบทความต้องรับรองว่าบทความนี้ไม่เคยตีพิมพ์ในวารสารใดหรือสิ่งพิมพ์อื่นๆ มาก่อน ต้องไม่คัดลอกผลงานผู้อื่นมาปรับแต่งเป็นบทความของตน และไม่ได้อยู่ระหว่างการเสนอเพื่อพิจารณาตีพิมพ์ อีกทั้งยอมรับหลักเกณฑ์การพิจารณาและการตรวจแก้ไขบทความต้นฉบับโดยกองบรรณาธิการวารสารวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
บทความทุกเรื่องได้รับการตรวจพิจารณาทางวิชาการโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่มีประสบการณ์และมีความเชี่ยวชาญตรงตามสาขาของบทความ ซึ่งผู้เขียนต้องแก้ไขตามคำแนะนำของผู้ทรงคุณวุฒิภายในระยะเวลาที่กำหนด หากไม่เป็นไปตามกำหนดกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์และยกเลิกการตีพิมพ์โดยจะแจ้งให้ทราบต่อไป
ข้อความที่ปรากฏในบทความของวารสารนี้เป็นความคิดเห็นของผู้เขียนซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับวิทยาลัยนครราชสีมาแต่อย่างใด และกองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการพิจารณาและตรวจประเมินบทความเพื่อตีพิมพ์ในวารสารของวิทยาลัยนครราชสีมา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
