แนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสู่มาตรฐานวิชาชีพผู้บริหาร สถานศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเหตุปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ภาพอนาคตที่พึงประสงค์และความต้องการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน และแนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสู่มาตรฐานวิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ในปี 2560-2562 เป็นการวิจัยเชิงนโยบาย (Policy Research) ออกแบบการวิจัยด้วยกระบวนการแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณ (Quantitative Research) และเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ในการศึกษาเอกสาร แนวคิด ทฤษฏี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การวิเคราะห์ผลการศึกษาสภาพ เหตุปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการพัฒนา ภาพอนาคตที่พึงประสงค์และความต้องการพัฒนา เพื่อนำข้อมูลดังกล่าวประมวลเป็นข้อมูลภาพรวมและสังเคราะห์เพื่อกำหนดเป็นแนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสู่มาตรฐานวิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษาของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพะเยา เขต 1 ช่วงปี 2560-2562

              ผลการวิจัยพบว่า เหตุปัจจัยสำคัญที่มีผลด้านสนับสนุนการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา ได้แก่ Policy (นโยบาย) Area Office (สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา) Administrators (ผู้บริหารสถานศึกษา) Units Operates (หน่วยดำเนินการ) Connection (ความเชื่อมโยง) Cooperation (ความร่วมมือ) Process (กระบวนการดำเนินการ) Benefit (ประโยชน์) และมีเหตุปัจจัยสำคัญด้านฉุดรั้งการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา ได้แก่ Motive (เหตุจูงใจ) Mindset (ทัศนคติ) Monitoring and evaluation (การตรวจสอบและประเมินผล) Management’s overview (การบริหารในภาพรวม) Missing data (การส่งข้อมูล) Measurement (การกำกับ ติดตาม ประเมินผล) Motivation (แรงจูงใจ) Message (สื่อสาร,ข่าวสาร) ภาพอนาคตที่พึงประสงค์และความต้องการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา คือ รูปแบบและวิธีการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาที่ไม่เป็นการนำผู้บริหารสถานศึกษาออกจากสถานศึกษามากเกินไป มีความสอดคล้องกับสภาวการณ์ของการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 และผู้บริหารสถานศึกษาได้รับการพัฒนาสมรรถนะตรงตามความต้องการ ปัญหาและความจำเป็น และแนวทางการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสู่มาตรฐานวิชาชีพผู้บริหารสถานศึกษา ตามยุทธศาสตร์การพัฒนา 4 ยุทธศาสตร์ ได้แก่ (1) ส่งเสริมการมีส่วนร่วมการพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษา (2) ข้อมูลที่ดีส่งเสริมผู้บริหารที่ดีมีสมรรถนะ (3) เทคโนโลยีกับผู้บริหารสถานศึกษายุค 4.0 และ (4) การพัฒนาผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21 บนแนวคิด Learn by Courses (LC) 50% การเรียนรู้จากหลักสูตรหรือโปรแกรมการอบรม, Learn by Experience (LE) 30%      การเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริงหรือสถานที่จริง, และ Learn by Others (LO) 20% การเรียนรู้จากผู้อื่น ภายใต้เงื่อนไข TUSCHAI.

คำสำคัญ : การพัฒนา, การบริหาร,การศึกษาขั้นพื้นฐาน, ผู้บริหารสถานศึกษา, พะเยา.