ผลของการใช้สมุดรายการยาในการปรับยากับความร่วมมือในการใช้ยา ในผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มาใช้บริการที่หน่วยบริการปฐมภูมิ

บทคัดย่อ

ที่มา: ผู้ป่วยโรคเรื้อรังในพื้นที่บริการโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) บ้านวัดไทร และ รพ.สต.บางม่วง จังหวัดนครสวรรค์ที่ควบคุมโรคไม่ได้ตามเป้าหมายจะได้รับการปรับยาเพื่อให้ควบคุมโรคได้ดีขึ้น แต่พบว่าผู้ป่วยรับประทานยาไม่ถูกต้องหลังจากปรับยา ทำให้ยังควบคุมโรคได้ไม่ดี จึงมีการนำสมุดรายการยามาช่วยในการปรับยาในผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มีประวัติใช้ยาไม่ถูกต้อง แต่อย่างไรก็ตามผลของการใช้สมุดรายการยาในกลุ่มผู้ป่วยโรคเรื้อรังนั้นยังมีข้อมูลจำกัด การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ได้รับการปรับยาระหว่างกลุ่มที่ใช้สมุดรายการยาประกอบการอธิบายการปรับยาและกลุ่มที่ได้รับคำอธิบายการปรับยาเพียงอย่างเดียว

วัสดุและวิธีการ: การศึกษารูปแบบ Quasi-experimental study with non-equivalent control group design กำหนดให้ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มารับบริการที่ รพ.สต.บางม่วงได้รับการปรับยาด้วยการใช้สมุดรายการยาร่วมกับการอธิบายการปรับยา รพ.สต. บ้านวัดไทรได้รับการปรับยาด้วยการอธิบายการปรับยาเพียงอย่างเดียว เปรียบเทียบความร่วมมือในการใช้ยา โดยคิดจากการให้ผู้ป่วยอธิบายการใช้ยา และนับปริมาณยาที่เหลือ โดยเภสัชกรที่ไม่ทราบว่าผู้ป่วยได้รับการปรับยารูปแบบใด

ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยโรคเรื้อรังในการศึกษา 144 ราย หลังคัดผู้ป่วยออกตามเกณฑ์การคัดออกเหลือผู้ป่วย 106 ราย แบ่งเป็นผู้ป่วยที่ใช้สมุดรายการยาที่ รพ.สต.บางม่วง 42 ราย และผู้ป่วยที่ไม่ได้ใช้สมุดรายการยาที่ รพ.สต. บ้านวัดไทร 64 ราย หลังการวิเคราะห์ด้วย multivariable log risk regression พบว่าผู้ป่วยที่ใช้สมุดรายการยาในการอธิบายการปรับยา ใช้ยาได้ถูกต้องเป็น 1.31 เท่า (95%CI, 1.08-1.59) เมื่อเปรียบเทียบกับผู้ป่วยไม่ได้ใช้สมุดรายการยา

สรุป: การใช้สมุดรายการยาร่วมกับการอธิบายการปรับยาสามารถเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยโรคเรื้อรังได้ จึงควรพิจารณานำสมุดรายการยามาใช้เป็นเครื่องมือมาตรฐานในหน่วยบริการปฐมภูมิเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแลผู้ป่วยโรคเรื้อรังต่อไป

คำสำคัญ: โรคเรื้อรัง ความร่วมมือในการรักษา ความร่วมมือในการใช้ยา สมุดรายการยา อัลบั้มยา