ความสัมพันธ์ของความรู้ ทัศนคติ ประสบการณ์ และความเชื่อต่อการตัดสินใจทำพินัยกรรมชีวิต ในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทคัดย่อ
ที่มา: การทำพินัยกรรมชีวิต (living Will) ช่วยให้ผู้ป่วยมีโอกาสตัดสินใจเกี่ยวกับการรักษาในระยะท้ายของชีวิตด้วยตนเอง โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) ซึ่งมีแนวโน้มทรุดลงอย่างไม่แน่นอน งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของความรู้ ประสบการณ์ ทัศนคติ และความเชื่อต่อการตัดสินใจทำพินัยกรรมชีวิตในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
แบบวิจัย: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ภาคตัดขวางในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2567 ถึง 28 กุมภาพันธ์ 2568
วัสดุและวิธีการ: แบบสอบถามประกอบด้วยข้อมูลทั่วไป อาการและความรุนแรงของโรค การรับรู้โรค ทัศนคติ ความรู้ ความเชื่อ และความต้องการทำพินัยกรรมชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติถดถอยโลจิสติก
ผลการศึกษา: ผู้เข้าร่วม 225 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย มีการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี สถานภาพสมรส ศาสนาพุทธ มีรายรับน้อยและมัธยฐานของอายุ 59 ปี พบปัจจัยที่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการตัดสินใจทำพินัยกรรมชีวิต ได้แก่ ความรู้เกี่ยวกับพินัยกรรมชีวิต (OR = 112.2; 95%CI: 2.37–5312.62; p = 0.016) และทัศนติเกี่ยวกับพินัยกรรมชีวิต (OR = 10.6; 95%CI: 2.31–48.59; p < 0.001) ในขณะที่ประสบการณ์เกี่ยวกับพินัยกรรมชีวิต (OR = 0.83; 95%CI: 0.58–1.19; p = 0.326) และความเชื่อเกี่ยวกับพินัยกรรมชีวิต (OR = 0.83; 95%CI: 0.34-2.06; p < 0.692) รวมถึงปัจจัยประชากรศาสตร์ เช่น เพศ อายุ สถานภาพสมรส การศึกษา ศาสนา รายได้ และการอาศัยอยู่กับครอบครัว ไม่พบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการตัดสินใจทำพินัยกรรมชีวิต
สรุป: ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการตัดสินใจทำพินัยกรรมชีวิตในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ ความรู้ ที่เพียงพอเกี่ยวกับพินัยกรรมชีวิต และทัศนคติเชิงบวก ขณะที่ปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ ประสบการณ์และความเชื่อไม่พบว่ามีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
คำสำคัญ: พินัยกรรมชีวิต โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง ทัศนคติ ความรู้ ความเชื่อเกี่ยวกับความตาย การวางแผนการดูแลล่วงหน้า
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) [Internet]. 2021 Jun 21 [cited 2021 Dec 14]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)
The Coverage. ห่วงผู้ป่วย ‘โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง’ พุ่ง ‘สมาคมอุรเวชช์ฯ’ แนะทุกโรงพยาบาล กระจายยาพื้นฐานให้ทั่วถึงประชาชน [อินเทอร์เน็ต]. 2022 Dec 20 [เข้าถึงเมื่อ 2025 May 4]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thecoverage.info/news/content/4387
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Global strategy for the prevention, diagnosis and management of COPD: 2025 report [Internet]. 2025 [cited 2025 May 4]. Available from: https://goldcopd.org/2025-gold-report/
Claessens MT, Lynn J, Zhong Z, Desbiens NA, Phillips RS, Wu AW, et al. Dying with lung cancer or chronic obstructive pulmonary disease: Insights from SUPPORT. J Am Geriatr Soc. 2000;48(S1):S146-53.
Higginson IJ, Daveson BA, Morrison RS, Yi D, Meier DE, Smith M, et al. Which patients with advanced respiratory disease die in hospital? A 14-year population-based study of trends and associated factors. BMC Med. 2017;15:1-12.
Curtis JR. Palliative and end-of-life care for patients with severe COPD. Eur Respir J. 2008;32:796-803.
Curtis JR, Wen F, Eberly S. End-of-life care for patients with chronic obstructive pulmonary disease: The role of palliative care. Chest. 2000;118:1329-37.
ห้องเรียน Palliative Care. Palliative Care in COPD [อินเทอร์เน็ต]. 2020 Nov 1 [เข้าถึงเมื่อ 2025 May 4]. เข้ถึงได้จาก: https://www.facebook.com/permalink.php/?story_fbid=172433051200338&id=103028654807445&locale=th_TH
National Health Commission Office. พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550. National Health Commission Office[อินเทอร์เน็ต]. 2007 [เข้าถึงเมื่อ 2025 May 4]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nationalhealth.or.th/storage/ebooks_attach/hpp_act_ebook58_08_07_453_68.pdf
Sudore RL, Lum HD, You JJ, Hanson LC, Meier DE, Pantilat SZ, et al. Defining advance care planning for adults: A consensus definition from a multidisciplinary Delphi panel. J Pain Symptom Manage. 2017;53:821-32.e1.
Alano GJ, Pekmezaris R, Tai JY, Hussain MJ, Jeune J, Louis B, et al. Factors influencing older adults to complete advance directives. Palliat Support Care. 2015;43:1-9.
ภูริธรรมโชติ พ. Attitudes towards living wills and factors affecting living wills writing decisions of Borabue hospital patients. Acad J Mahasarakham Prov Public Health Off. 2016;1:1-10.
Alshanberi A, Tallant C, Huddleston P, Imam A, Gildan A. Advance directives in patients over 60 years old: Assessment of perceived value and need for education in the outpatient setting. Arch Med. 2018;10:1-5.
Rao JK, Anderson LA, Lin FC, Laux JP. Completion of advance directives among U.S. consumers. Am J Prev Med. 2014;46:65-70.
Auriemma CL, McLennon SM, Sullivan AM. Factors influencing end-of-life decision-making. J Palliat Med. 2014;17:91-7.
Ko WL, Chou CL, Lee SH, Chang CC. Attitudes toward advance care planning and factors influencing advance care planning decisions in patients with chronic diseases. J Palliat Med. 2020;23(7):919-24.
Blackhall LJ, Murphy ST, Frank G, Michel V, Azen S. Ethnicity and attitudes toward patient autonomy. JAMA. 1995;274):820-5.
กังวานสุระ ร, เทียนถาวร ท, ศรีสุวรรณ พ, เกษะโกมล ก. ปัจจัยที่มีผลต่อความตระหนักถึงการทำพินัยกรรมชีวิตในผู้ป่วยสูงอายุ. PCFM [อินเทอร์เน็ต]. 2022 เม.ย. 8 [เข้าถึงเมื่อ 2025 พ.ค. 4];5:33-44. เข้าถึงได้จาก: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/PCFM/article/view/257180
American Thoracic Society. An official American Thoracic Society clinical policy statement: Palliative care for patients with respiratory diseases and critical illnesses. Am J Respir Crit Care Med. 2014; 189: 967-72.
Meeussen K, Van den Block L, Echteld MA, Bilsen J, Van Casteren V, Deliens L. Advance care planning in Belgium and The Netherlands: A nationwide retrospective study via sentinel networks of general practitioners. J Pain Symptom Manage. 2012; 43:623-34.
