ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ในช่วงฟื้นฟูสภาพระยะกลางแบบดูแลที่บ้าน ที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อำเภอเมืองจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยการสัมภาษณ์ผ่านแบบสอบถาม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: การดูแลผู้ป่วยระยะกลางหลังโรคหลอดเลือดสมอง (stroke) มีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่ยังคงประสบกับภาวะบกพร่องทางร่างกายที่ส่งผลต่อการทำกิจวัตรประจำวัน และต้องการการฟื้นฟูอย่างต่อเนื่องในช่วง 6 เดือนแรกหลังเกิดเหตุการณ์วิกฤติ ซึ่งหากไม่ได้รับการดูแลที่เหมาะสม อาจนำไปสู่ภาวะทุพพลภาพระยะยาวหรือการพึ่งพิงอย่างถาวร ส่งผลให้เกิดภาระทางการเงินและสังคมทั้งกับผู้ป่วยและครอบครัว การฟื้นฟูจะประสบความสำเร็จได้ ต้องอาศัยปัจจัยหลาย ๆ ด้าน จึงสนใจปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง เพื่อหาปัจจัยที่ควรส่งเสริม และลดปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลลบ ให้เกิดการพัฒนารูปแบบการฟื้นฟูผู้ป่วยระยะกลางที่มีประสิทธิภาพ สามารถนําไปปฏิบัติได้อย่างยั่งยืนต่อไป การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ในช่วงฟื้นฟูสภาพระยะกลางแบบดูแลที่บ้าน
วัสดุและวิธีการ: การวิจัยแบบ cross-sectional study กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่เข้าเกณฑ์ผู้ป่วยระยะกลาง (intermediate care) ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเขตอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี 62 ราย และได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพครบ 6 เดือน ใช้แบบประเมินกิจวัตรประจำวันดัชนีบาร์เธล (Barthel index, BI) ฉบับภาษาไทย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Chi-square test และ Multivariate logistic regression
ผลการศึกษา: พบว่ากลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 62 ราย เพศหญิง ร้อยละ 53.23 ส่วนใหญ่เป็นหลอดเลือดสมองตีบ ร้อยละ 72.58 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่ดีขึ้น คือ Barthel index ก่อนฟื้นฟูที่มีระดับปานกลางถึงเล็กน้อย (BI = 11-19) (aOR = 9.662, 95%CI 1.913- 48.780, p = 0.006) ไม่มีภาวะขาดสารอาหาร (aOR = 6.382, 95%CI 1.168- 34.867, p = 0.032) และสัมพันธภาพในครอบครัวระดับสูง (aOR = 6.344, 95%CI 1.286- 31.295, p = 0.023)
สรุป: ผลการศึกษานี้ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในรูปแบบการดูแลที่บ้าน โดยเฉพาะ Barthel Index ก่อนฟื้นฟู สถานะโภชนาการ และการสนับสนุนจากครอบครัว ซึ่งควรได้รับการพิจารณาในการวางแผนฟื้นฟูเป็นลำดับแรกๆเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดสำหรับผู้ป่วย
คำสำคัญ: โรคหลอดเลือดสมอง ผู้ป่วยระยะฟื้นฟู การจัดบริการดูแลผู้ป่วยระยะกลาง ฟื้นฟูสภาพระยะกลางแบบดูแลที่บ้าน ความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
World Stroke Organization. Global Stroke Fact Sheet 2022 [Internet] [cited 2023 Feb 10]. Available from: https://www.world-stroke.org/assets/downloads/WSO_Global_Stroke_Fact_Sheet.pdf
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. กรมควบคุมโรค รณรงค์วันหลอดเลือดสมองโลก ปี 2566 Together we are GreaterThan Stroke [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 14 ก.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?deptcode=brc&news=37914&news_views=4068&utm_source=chatgpt.com
วาริสา ทรัพย์ประดิษฐ, ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย, นาพร สามิภักดิ์, ชัชวลัย สนธิกุล. จํานวนชั่วโมงกายภาพ บําบัดที่ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงความสามารถในการทํากิจวัตรประจําวันในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกึ่งเฉียบพลัน. วารสารกายภาพบำบัด 2565;44:1-11.
จามจุรีย์ เลิศจันทร์. โครงการพัฒนาระบบบริการ การบริบาลฟื้นฟูผู้ป่วย ระยะกลาง (Intermediate Care) จังหวัดเชียงใหม่ [อินเทอร์เน็ต] 2564 [เข้าถึงเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2566]. เข้าถึงได้จาก: https://thesecsi.net/SECSICMU/r_pdf/r2.pdf
สำนักอนามัยผู้สูงอายุ. คู่มือแนวทางการดำเนินงานการดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะกลางในชุมชน (Intermediate Care in Community). นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2563.
สถาบันประสาทวิทยา. แนวทางการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. กรุงเทพมหานคร: ธนาเพรส; 2559.
กณิฐา ตุ้ยดา, พัชราพร เกิดมงคล, ขวัญใจ อำนาจสัตย์ซื่อ,
ทัศนีย์ รวิวรกุล. ปัจจัยทำนายความสามารถในการปฏิบัติกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ในกรุงเทพ-มหานคร. วารสารพยาบาลสาธารณสุข 2560;31(พิเศษ):28-42.
Ghaffari A, Rostami HR, Akbarfahimi M. Predictors of instrumental activities of daily living performance in patients with stroke. Occup Ther Int. 2021;2021:6675680. PubMed PMID: 33727902
นันทพร ทองเต็ม, วิมลรัตน์ ภูวราวุฒิพานิช, ศรัณยา คูสิตามงคล. ปัจจัยที่ทำนายกิจกรรมการดำรงชีวิตประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารพยาบาลศาสตร์แห่งประเทศไทย 2565;40:76-89.
Liu J, Dong J, Guo J. The effects of nutrition supplement on rehabilitation for patients with stroke: analysis based on 16 randomized controlled trials. Medicine (Baltimore). 2022;101(37):e29651. PubMed PMID: 36123946
รัตนพร สายตรี, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, สมเกียรติยศ วรเดช. ความสามารถในการประกอบกิจวัตรประจำวันของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2562; 5:1-13.
