ผลของการดูแลผู้ป่วยร่วมกับการใช้แอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์ เพื่อสนับสนุนการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน

Main Article Content

พิมพ์ศิริ ใจบุญ
ศิริกัญญา พัฒนาประทีป
นาตยา สุขจันทร์ตรี

บทคัดย่อ

ที่มา: โรคเบาหวานเป็นหนึ่งในปัญหาสำคัญทางด้านสาธารณสุขทั่วโลก แต่สถานการณ์โควิดที่ผ่านมาทำให้ต้องมีการเว้นระยะห่างทางสังคม อุปกรณ์โทรศัพท์เคลื่อนที่เริ่มเข้ามามีบทบาทต่อชีวิตประจําวันมากขึ้น และมีงานวิจัยที่ปรับใช้เทคโนโลยีเข้ากับการดูแลผู้ป่วย จึงสนใจศึกษาการดูแลผู้ป่วยร่วมกับการใช้แอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์ ดังนั้นการศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลต่างของค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานในกลุ่มที่ใช้ แอพพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์และกลุ่มที่ไม่ได้ใช้


แบบวิจัย: การทดลองไปข้างหน้าแบบไม่มีการสุ่ม


วัสดุและวิธีการ: ผู้ป่วยเบาหวานอายุ 30 ถึง 65 ปี มีระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (HbA1C) มากกว่าหรือเท่ากับ 7 mg% ที่มารับบริการที่คลินิกหมอครอบครัวตำบลในเมือง โรงพยาบาลกำแพงเพชร แบ่งเป็นกลุ่มที่เข้าร่วมแอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์เพื่อรับข้อมูลในการดูแลตนเอง 81 คน และไม่ได้เข้าร่วม 82 คน วัดผลจากระดับน้ำตาลสะสมในเลือดที่เปลี่ยนแปลงไปเปรียบเทียบก่อนและหลัง 3 เดือน


ผลการศึกษา: ภายหลัง 3 เดือนของการใช้แอพพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์พบว่าระดับน้ำตาลสะสมในเลือดลดลงเฉลี่ย 1.04 mg% (SD=1.47) ซึ่งลดลงจากระดับน้ำตาลสะสมเฉลี่ยตั้งต้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ในขณะที่กลุ่มที่ไม่ได้ใช้มีระดับน้ำตาลสะสมในเลือดลงลดเฉลี่ย 0.06 mg% (SD = 1.26) ลดลงจากระดับน้ำตาลสะสมเฉลี่ยตั้งต้นอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ


สรุป: การใช้แอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์สามารถนำมาใช้ร่วมกับการดูแลรักษาผู้ป่วยเบาหวาน เพื่อสนับสนุนการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้


คำสำคัญ: เบาหวาน การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด แอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ใจบุญ พ, พัฒนาประทีป ศ, สุขจันทร์ตรี น. ผลของการดูแลผู้ป่วยร่วมกับการใช้แอปพลิเคชันไลน์ออฟฟิเชียลแอคเคาท์ เพื่อสนับสนุนการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน . PCFM [อินเทอร์เน็ต]. 26 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 13 มกราคม 2026];8(6). available at: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/PCFM/article/view/282114
ประเภทบทความ
นิพนธ์ต้นฉบับ

เอกสารอ้างอิง

International diabetes federation. Diabetes basics [Internet]. [cited 12 Sep 2023]. Available from: https://idf.org/about-diabetes/what-is-diabetes/

World health organization. Diabetes [Internet]. 2023 [cited 4 Oct 2023]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes

กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรค รณรงค์เบาหวานโลก 2566 มุ้งเน้นให้ความรู้ประชาชนถึงความเสี่ยงโรคเบาหวาน และหากตรวจพบก่อนจะลดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 13 ธ.ค. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=38403&deptcode=brc&news_views=2606

กระทรวงสาธารณสุข. รายงานตามตัวชี้วัด NCD ClinicPlus ปี 2554 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 22 ก.ย. 2565]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page_kpi.php?flag_kpi_level=9&flag_ kpi_year=2021

กระทรวงสาธารณสุข. รายงานตามตัวชี้วัด NCD ClinicPlus ปี 2555 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 22 ก.ย. 2023]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page_kpi.php?flag_kpi_level=9&flag_ kpi_year=2022

กระทรวงสาธารณสุข. รายงานตามตัวชี้วัด NCD ClinicPlus ปี 2556 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 22 ก.ย. 2023]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page_kpi.php?flag_kpi_level=9&flag_ kpi_year=2023

สาวิตรี นามพะธาย. ผลของโปรแกรมการจัดการเบาหวานด้วยตนเองต่อพฤติกรรม การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและค่าน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ชนิดที่ 2 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). นครปฐม: มหาวิทลัยคริสเตียน; 2561.

Rusdiana, Savira M, Amelia R. The Effect of Diabetes Self-Management Education on Hba1c Level and Fasting Blood Sugar in Type 2 Diabetes Mellitus Patients in Primary Health Care in Binjai City of North Sumatera, Indonesia. Open Access Maced J Med Sci. 2018;6:715-8.

Sun C, Sun L, Xi S, Zhang H, Wang H, Feng Y, et al. Mobile phone-based telemedicine practice in older chinese patients with type 2 diabetes mellitus: randomized controlled trial. JMIR Mhealth Uhealth. 2019;7(1):e10664. PubMed PMID: 30609983

Izahar S, Lean QY, Hameed MA, Murugiah MK, Patel RP, Al-Worafi YM, Wong TW, et al. Content analysis of mobile health applications on diabetes mellitus. Front Endocrinol (Lausanne). 2017;8:318. PubMed PMID: 29230195

Kusnanto, Widyanata KAJ, Suprajitno, Arifin H. DM-calendar app as a diabetes self-management education on adult type 2 diabetes mellitus: A randomized controlled trial. J Diabetes Metab Disord. 2019;18:557-63.

เนตรนภา บุญธนาพิศาน. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการตนเองโดยใช้แอพพลิเคชั่นไลน์ต่อพฤติกรรมสุขภาพ และระดับน้ำตาลสะสมในเลือด ของผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้ (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564.

ปิยะพร ศิษย์กุลอนันต์, และพรสวรรค์ คําทิพย์. ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองและ การติดตามด้วยแอพพลิเคชั่น LINE ต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหาร การออกกาลังกาย แกว่งแขน และระดับน้ำตาลในเลือดของสตรีที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์. วารสารสภาการพยาบาล. 2563;35:52-69.

สุจิตราภรณ์ ทับครอง, เพ็ญรุ่ง นวลแจ่ม, นิตยา วิโรจนะ, และพาจนา ดวงจันทร์. ผลของการ ใช้สื่อสุขภาพรูปแบบแอพพลิเคชั่นไลน์ ต่อความรู้และความเข้าใจโรคเบาหวานของบุคลากรในสถานศึกษา. วารสารพยาบาลมหาวิทยาลัยสยาม. 2563;9(36):78-86.

Wungrath J, Siripipatthanakul S, Phayaphrom B. Healthcare Education Process Adopting the Line Application in Conjunction with Tele-Counsseling to Improve Knowledge, Behavior and Satisfaction among Elderly with Diabetes Mellitus during the COVID-19 Pandermic. Phychology and education. 2021;58:6210-4.

อภิรุจี สมัยสกุลพัฒนา. ผลการควบคุมระดับน้ำตาลของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จากการได้รับความรู้ผ่าน แอปพลิ-เคชันไลน์ ณ โรงพยาบาลท่าวุ้ง จังหวัดลพบุรี. วารสารระบบบริการปฐมภูมิและเวชศาสตร์ครอบครัว. 2022;5:93-101.

Baron JS, Hirani S, Newman SP. A randomised, controlled trial of the effects of a mobile telehealth intervention on clinical and patient-reported outcomes in people with poorly controlled diabetes. J Telemed Telecare. 2017;23:207-16.

กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. รายงานการสํารวจพฤติกรรมผู้ใช้อินเตอร์เน็ตใน ประเทศไทย ปี 2565 (Thailand Internet User Behavior 2022). กรุงเทพฯ: กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม; 2565.

กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการจัดบริการคลินิกเบาหวาน ความดันโลหิตสูง วิถีใหม่แบบยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง (สําหรับระดับผู้ปฏิบัติงาน). นนทบุรี: สํานักงา กิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์; 2563.

สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง กรมอนามัย. คู่มือฉลาดอยู่กับเบาหวาน ความดันโลหิตสูง (สำหรับประชาชนทั่วไป). กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย สาขา 4. 2562.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราช กุมารี. แนวทางเวชปฏิบัติสําหรับโรคเบาหวาน 2566. กรุงเทพฯ: ศรีเมืองการพิมพ์; 2566.

รณิดา เตชะสุวรรณา, สุทัศน์ โชตนะพันธ์, กนิษฐา จำรูญสวัสดิ์, บัณฑิต ศรไพศาล, ประวิช ตัญญสิทธิสุนทร. ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวานชนิดที่สองในคนไทย. วารสารควบคุมโรค. 2563;46:268-79.

อนุชา คงสมกัน, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลรามาธิบดี. วารสารสุขศึกษา. 2555 35(120):62-73.

กระทรวงสาธารณสุข, ยุทธศาสตร์สุขภาพดิจิตัล พ.ศ. 2564-2568 [อินเทอร์เน็ต]. [เข้าถึงเมื่อ 24 ก.ย. 2566]. เข้าถึงได้จาก https://ict.moph.go.th/upload_file/files/97c2287c8f04e13f81fec13e431e7a5e.pdf