คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายที่ได้รับการวางแผนการดูแลล่วงหน้า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มา: โรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายเป็นโรคที่รุนแรง การวางแผนการดูแลตัวเองล่วงหน้าช่วยให้ผู้ป่วยและครอบครัวมีโอกาสทบทวนและวางแผนชีวิต การวิจัยนี้จึงสนใจศึกษาและเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตตามระยะเวลาการดำเนินของโรคของผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายที่ปฏิเสธการฟอกไตและได้รับการวางแผนการดูแลล่วงหน้า
แบบวิจัย: การศึกษาไปข้างหน้า (prospective cohort study)
วัสดุและวิธีการ: ผู้ป่วยโรคไตวายระยะสุดท้ายที่ปฏิเสธการฟอกไตและได้รับการวางแผนการดูแลล่วงหน้าในโรงพยาบาลพล จังหวัดขอนแก่น อายุ 18 ปีขึ้นไป ที่ได้รับการวินิจฉัยโดยอายุรแพทย์ ในปี พ.ศ. 2565 เข้าร่วม 30 คน ติดตามทุกเดือนจนครบ 3 ครั้ง ตั้งแต่มิถุนายน ถึง กันยายน พ.ศ. 2566 ใช้แบบสัมภาษณ์คุณภาพชีวิต ประกอบด้วย Palliative Performance Scale (PPS) และ Edmonton Symptom Assessment System (ESAS) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ frequency (range), mean (standard deviation) และเปรียบเทียบคะแนน PPS และ ESAS ด้วย paired t-test
ผลการศึกษา: คะแนน ESAS และ PPS มีแนวโน้มลดลงตามระยะเวลา เมื่อเปรียบเทียบคะแนน ESAS พบว่าครั้งที่ 1 กับ 3 และครั้งที่ 2 กับ 3 คะแนน PPS ครั้งที่ 1 กับ 2 และครั้งที่ 1 กับ 3 มีความแตกต่างกัน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
สรุป: การทำ advance care planning (ACP) อาจช่วยลดความทุกขมานให้ผู้ป่วยกลุ่มไตวายระยะสุดท้ายที่ปฏิเสธการฟอกไต แม้ในผู้ป่วยที่ระดับ PPS ลดลงตามช่วงเวลา จึงควรประชาสัมพันธ์ ACP ให้เป็นทางเลือกในการรักษาและศึกษาในทุกโรคที่มีการรักษาแบบประคับประคอง
คำสำคัญ: คุณภาพชีวิต ไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย การวางแผนการดูแลล่วงหน้า
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสาร PCFM ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ลงในวารสาร PCFM ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร PCFM หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสาร PCFM ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
National Kidney Foundation. K/DOQI Clinical Practice Guidelines for Chronic Kidney Disease: Evaluation, Classification and Stratification. American Journal of Kidney Diseases. 2002;39:S1-266.
Fresenius Medical Care. Annual Report 2018[Internet]. 2018 [cited 2023 Apr 29]. Available From: https://www.freseniusmedicalcare.com/fileadmin/data/com/pdf/Media_Center/Publications/Annual_Reports/FME_Annual-Report_2018.pdf
Hyodo T, Fukagawa M, Hirawa N, Hayashi M, Nitta K, Chan S, Widiana G. Present status of renal replacement therapy in Asian countries as of 2016: Cambodia, Laos, Mongolia, Bhutan, and Indonesia. Renal Replacement Therapy. 2019;5:1-11.
สมาคมโรคไต. ข้อมูลการบำบัดทดแทนไต พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2566 เมษายน 29]. เข้าถึงได้จาก: https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2022/06/Final-TRT-report-2020.pdf
Strategy and Planning Division Office of the Permanent Secretary Ministry of Public Health. โรคไต [อินเทอร์เน็ต]. 2018 [เข้าถึงเมื่อ 2566 เมษายน 29]. เข้าถึงได้จาก: https://plan.dmh.go.th/
ภัทรศร นพฤทธิ์ และอารมย์ พรหมดี. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย แบบประคับประคอง โรงพยาบาลมุกดาหาร. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2562;16:96-108.
กรมการแพทย์. คู่มือการดูแลผู้ป่วยแบบประคับประคองระยะท้าย (สำหรับบุคลากรทางการแพทย์). นนทบุรี: สำนัก งานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์; 2563.
อรวรรณ กูลจีรัง และนารีรัตน์ สังวรวงษ์พนา. คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่เป็นโรคพาร์กินสัน. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2555;23:86-96.
สมศรี เผ่าสวัสดิ์, ศัลยเวทย์ เลขะกุล, ธีรชัย ฉันท์โรจน์ศิริ, ธัญญารัตน์ ธีรพรเลิศรัฐ, สุนันทา วิจัตเลิศ, ธีรยุทธ เจียมจริยาภรณ์, และคณะ. ความรู้เรื่องไตสำหรับประชาชน. นนทบุรี: เฮลธ์ เวริ์ค; 2556.
Montarat Chinda, [six authors], et al. Reliability and Validity of a Thai Version of the Edmonton Symptom Assessment Scale (ESAS-Thai). Journal of Pain and Symptom Management. 2011;42:954-60.
Barallat E, Nabal M, Canal J, Truillano J, Gea-Sanchez M, Larkin P, Downing M. The Spanish adaptation of the Palliative Performance Scale (Version2) among cancer patients at the end of life: psy-chometric properties. Journal of Pain and Symp-tom Management. 2017;54:570-7.
วรัญญา จิตรบรรทัด, มิ่งขวัญ เกตุกำพล. ผลการพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายในชุมชน. วารสารมหาจุฬานาครทรรษน์. 2022;9:155-70.
ประไพ บุญมรกต, โสเพ็ญ ชูนวล. ผลการวางแผนดูแลล่วงหน้าอย่างเป็นระบบในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับการดูแลแบบประคับประคองต่อการตัดสินใจเลือกปฏิเสธการรักษาเพื่อการยื้อชีวิตในช่วงสุดท้าย. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้ 2022;9:270-82.
สุรีพร ศิริยะพันธุ์, นิฮูดา ชายเกตุ, เนตรชนก สันตรัตติ. การพัฒนารูปแบบการดูแลแบบประคับประคองสำหรับผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ระยะสุดท้ายที่ไม่ได้รับการบำบัดทดแทนไต ในโรงพยาบาลยะลา. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2021;4:1-15.
Jintana Arjsanthia, Jutamas Tilaphat. Effects of palliative nursing on quality of life of end-stage renal failure patients in the community. Journal of the Royal Thai Army Nurses. 2019; 20:226-35.
