ประสิทธิผลของโปรแกรมนันทนาการโดยใช้เกมเป็นฐานต่อความสามารถ ในการรู้คิดของผู้สูงอายุ: การศึกษาเปรียบเทียบและติดตามผล

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลของโปรแกรมนันทนาการโดยใช้เกมเป็นฐานต่อความสามารถในการรู้คิดระหว่างผู้สูงอายุในกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ และ 2) ศึกษาความคงอยู่ของผลในระยะติดตามผล 3 เดือน เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่ม วัดซ้ำ 3 ช่วงเวลา กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุในจังหวัดนครนายก จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบ กลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรม 8 สัปดาห์ สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ครั้งละ 3 ชั่วโมง ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบดำเนินกิจกรรมตามปกติ ประเมินความสามารถในการรู้คิดด้วยแบบทดสอบสมรรถภาพสมองของไทย (TMSE) ก่อนการทดลอง หลังสิ้นสุดโปรแกรม และระยะติดตามผล 3 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างที่เป็นอิสระต่อกัน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำแบบผสม ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนน TMSE เฉลี่ยใน 3 ช่วงเวลา เท่ากับ 23.13, 24.20 และ 25.63 คะแนน ตามลำดับ ส่วนกลุ่มเปรียบเทียบมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 23.37, 23.17 และ 23.30 คะแนน ตามลำดับ พบปฏิสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มกับเวลาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ F(2, 116) = 27.71, p < .001, partial η² = .323 การเปรียบเทียบรายคู่ พบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนหลังสิ้นสุดโปรแกรมสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) และคะแนนในระยะติดตามผล 3 เดือน สูงกว่าก่อนการทดลองและหลังสิ้นสุดโปรแกรม (p < .001) แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมนันทนาการโดยใช้เกมเป็นฐานมีประสิทธิผลในการส่งเสริมความสามารถในการรู้คิดของผู้สูงอายุ และผลยังคงปรากฏในระยะติดตามผล 3 เดือน จึงสนับสนุนการนำโปรแกรมไปประยุกต์ใช้เพื่อส่งเสริมความสามารถในการรู้คิดของผู้สูงอายุในชุมชน