การวิเคราะห์องค์ประกอบสุขภาวะในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบสุขภาวะในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประชากร คือ
ครูมัธยมศึกษา ปีการศึกษา 2568 สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ประกอบไปด้วย 1) สุ่มเลือกเขตตรวจราชการ 3 เขต ตรวจราชการจาก 5 เขต ตรวจราชการด้วยวิธีแบ่งกลุ่ม (Cluster Random Sampling) 2) สุ่มสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา 1 เขต ต่อเขตตรวจราชการ และ 3) สุ่มโรงเรียนเขตละ 10 แห่ง กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามคำแนะนำของ Hair, J. F. et al. (1:5) คือ 485 คน ได้กลุ่มตัวอย่างสมบูรณ์ในการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (EFA) จำนวน 468 คน (อัตราการตอบกลับร้อยละ 96.49) และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) กับกลุ่มอิสระ จำนวน 324 คน เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามองค์ประกอบสุขภาวะในการปฏิบัติงานของข้าราชการครู สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน EFA และ CFA ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ พบว่า องค์ประกอบสุขภาวะในการปฏิบัติงานของข้าราชการครูมีโครงสร้าง 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การสนับสนุนจากองค์การและผู้บริหาร 2) การเงินและสมดุลชีวิตกับการทำงาน 3) การสนับสนุนทางสังคมและสัมพันธภาพในโรงเรียน 4) ความเข้มแข็งทางจิตใจและการกำกับอารมณ์ และ 5) การสนับสนุนจากผู้ปกครองและชุมชน ความเหมาะสมขององค์ประกอบมีค่า KMO เท่ากับ 0.659 และ Bartlett’s Test เท่ากับ 19,777 (p < 0.001) ตัวชี้วัด จำนวน 28 ตัวแปร ร่วมกันอธิบายความแปรปรวน ได้ร้อยละ 76.11 ผลการวิเคราะห์ CFA พบว่า โมเดลสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ดี โดยมีค่า = 380.353, df = 345,
/ df = 1.102, p = 0.092, RMSEA = 0.01778, SRMR = 0.03882, GFI = 0.9257, CFI = 0.9928 และ TLI = 0.9921 ผ่านเกณฑ์ทุกตัวแปร
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธิติ ธาราสุข. (2566). รูปแบบการเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางการเงินสำหรับครู. ใน วิทยานิพน์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการศึกษานอกระบบโรงเรียน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภัทรชัย อ่อนน่วม และพัชราภรณ์ ทัพมาลี. (2568). ความฉลาดรู้ทางการเงินของครูรุ่นใหม่. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 53(2), 1-15.
วศมน ใจชื่น และพงษ์ลิขิต เพชรผล. (2566). ความต้องการจำเป็นของการพัฒนาครูโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กลุ่ม 6 ตามแนวคิดความฉลาดรู้ทางการเงิน. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ฯ, 10(2), 259-268.
วัชรพล ยงวณิชย์. (2566). เมื่อครูเป็นหนี้: การศึกษารูปแบบ โครงสร้าง และวงจรหนี้สินข้าราชการครูผ่านการวิเคราะห์กลไกระบบราชการ. ใน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขารัฐศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bagdžiūnienė, D. et al. (2023). Resources of emotional resilience and its mediating role in teachers’ well-being and intention to leave. Organizational Psychology, 14, 1-13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1305979
Blair E. E. et al. (2024). Teachers survive together: Teacher collegial relationships and well-being during the COVID-19 pandemic. School Psychology, 39(5), 499-509.
Chen, J. & Lee, J. C. (2022). Teacher resilience matters: a buffering and boosting effect between job driving factors and their well-being and job performance. Teachers and Teaching, 28(7), 890-907.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.
Gearhart, C. A. et al. (2022). Barriers to and Facilitators for Teachers’ Wellbeing. Organizational Psychology, 13, 1-13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.867433
Hair, J. F. et al. (2018). Multivariate Data Analysis. London: Cengage Learning.
Hongsa, T. & Polyong, C. P. (2024). Risk factors affecting stress and burnout among teachers:
A cross-sectional study from Chonburi, Thailand. Journal of UOEH, 46(2), 203-214.
Kaihoi, C. A. et al. (2022). Teachers Supporting Teachers: A Social Network Perspective on Collegial Stress Support and Emotional Wellbeing among Elementary and Middle School Educators. School Mental Health, 14(4), 1070-1085.
Li, S. (2023). The effect of teacher self-efficacy, teacher resilience, and emotion regulation on teacher burnout: a mediation model. Educational Psychology, 14, 1-13. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1185079
Likert, R. (1932). A Technique for The Measurement of Attitudes. Archives of psychology, 22(140), 5-55.
Maas, J. et al. (2022). School principals’ social support and teachers’ basic need satisfaction: The mediating role of job demands and job resources. Soc Psychol Educ, 25(6), 1545-1562.
OECD. (2020). Teachers’ well-being: A framework for data collection and analysis (OECD Education Working Papers No. 213). Paris: OECD Publishing.
Patrick, P. et al. (2024). Initiatives for promoting educator wellbeing: a Delphi study. BMC Psychol, 12(220), 1-13.
Ratanasiripong, P. et al. (2021). Mental health and burnout among teachers in Thailand. Journal of Health Research, 36(3), 404-416.