การพัฒนาผู้สืบทอดวัฒนธรรมภูมิปัญญาการแทงหยวกกล้วยทำปราสาทผึ้ง เชิงพุทธบูรณาการของชุมชนในอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วม ศึกษาแนวทางการอนุรักษ์ฟื้นฟู และนำเสนอแนวทาง การพัฒนาผู้สืบทอดวัฒนธรรมภูมิปัญญาการแทงหยวกกล้วยทำปราสาทผึ้งเชิงพุทธบูรณาการของชุมชนในอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสานทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพใน 3 ชุมชน จำนวน 60 คน ได้แก่ ชุมชนบ้านท่ากกแก ชุมชนบ้านห้วยปูน และชุมชนบ้านหินโง้น เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก 5 กลุ่ม จำนวน 27 รูป/คน ได้แก่ ผู้นำด้านวัฒนธรรม ผู้นำชุมชน หน่วยงานภาครัฐ ปราชญ์ชาวบ้าน และนักท่องเที่ยว ผลการวิจัยพบว่า ด้านการมีส่วนร่วมและการพัฒนาผู้สืบทอด กำลังเผชิญวิกฤตการลดลงของครูช่างและความสนใจของคนรุ่นใหม่ การพัฒนาที่มีประสิทธิภาพสามารถขับเคลื่อนร่วมกันได้ใน 3 มิติ คือ มิติด้านทักษะและความรู้มิติด้านพื้นที่ และโอกาส และมิติด้านพลังเครือข่ายความร่วมมือ ด้านแนวทางการอนุรักษ์ฟื้นฟูภูมิปัญญา ไม่ใช่
การรักษาแบบแตะต้องไม่ได้ แต่เป็นการอนุรักษ์ที่ผสมผสานเข้ากับวิถีชีวิต ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม และดัดแปลงลวดลายดั้งเดิมผสมผสานกับสัญลักษณ์ทางพระพุทธศาสนา ขับเคลื่อนผ่านกิจกรรมหลัก ได้แก่ การแทงหยวกกล้วย การทำปราสาทผึ้ง การแห่ปราสาทผึ้ง และการบูรณาการความร่วมมือผ่านเครือข่าย วัด บ้าน โรงเรียน ภาครัฐ โดยมุ่งเน้นการนำหลักพหูสูต 5 มาบูรณาการ ได้แก่ สุตะมาก เรียนรู้, ธาตา จดจำ, วจสา ปะริจิตา มีทักษะ, มะนัสสานุเปกขิตา พิจารณาปรับใช้, และทิฏฐิยา สุปะฏิวิทา เข้าถึงหลักธรรมเรื่องความอดทน สติ และความสามัคคี ซึ่งช่วยให้ผู้สืบทอดสามารถสืบต่อวิชาชีพและภูมิปัญญาท้องถิ่นได้อย่างยั่งยืน