พุทธบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกัน ของชุมชนพหุวัฒนธรรมในอำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีการอยู่ร่วมกันของชุมชนพหุวัฒนธรรมอำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี 2) ศึกษาหลักพุทธธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันของชุมชนพหุวัฒนธรรม อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี และ 3) บูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันของชุมชนพหุวัฒนธรรม อำเภอแม่ลาน จังหวัดปัตตานี ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลเอกสาร และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 35 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและตีความเชิงพุทธบูรณาการ ผลการวิจัยพบว่า 1) การอยู่ร่วมกันของชุมชนพหุวัฒนธรรมในอำเภอแม่ลานเกิดขึ้นบนฐานของการเคารพ อัตลักษณ์ทางศาสนา การมีส่วนร่วมของผู้นำชุมชน และการยอมรับความแตกต่างทางวัฒนธรรม ซึ่งสอดคล้องกับแนวคิดพหุวัฒนธรรมแบบอนุรักษ์นิยม พหุวัฒนธรรมแบบเสรีนิยม และพหุวัฒนธรรมเชิงวิพากษ์ 2) หลักพุทธธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันของชุมชนพหุวัฒนธรรม ได้แก่ หลักอปริหานิยธรรม 7 หลัก สาราณียธรรม 6 และหลักสังคหวัตถุ 4 3) การบูรณาการ หลักพุทธธรรมเพื่อการอยู่ร่วมกันของชุมชน พหุวัฒนธรรม คือ การนำหลักพุทธธรรม ได้แก่ หลักอปริหานิยธรรม 7 หลักสาราณียธรรม 6 และหลักสังคหวัตถุ 4 มาบูรณาการร่วมกับศาสตร์ต่าง ๆ กล่าวคือ ศาสตร์สมัยใหม่ ศาสตร์ทางตะวันตก ศาสตร์ทางตะวันออก หรือศาสตร์ของพระราชา เพื่อพัฒนาการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขของชุมชนจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยรูปแบบการบูรณาการ คือ การศึกษาสภาพปัญหาของชุมชน การกำหนดหลักธรรม เพื่อบูรณาการ การกำหนดกิจกรรม และการกำหนดผลที่คาดว่าจะได้รับ ผ่านกรอบแนวคิดและวิธีการดำเนินการที่ได้กำหนดร่วมกันอันจะนำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขและยั่งยืนต่อไป