แนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของข้าราชการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์แนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของข้าราชการและบุคลากรในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ของประเทศไทย โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมและวิเคราะห์งานวิจัยที่เกี่ยวข้องอย่างเป็นระบบ ภายใต้บริบทของนโยบายการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของไทยตามแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัล พ.ศ. 2566 - 2570 กำหนดให้หน่วยงานภาครัฐทุกระดับต้องยกระดับสู่การเป็นองค์กรดิจิทัลอย่างเป็นรูปธรรม ผลการศึกษาพบว่า สมรรถนะดิจิทัลของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในปัจจุบันยังอยู่ในระดับที่ต้องพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ในมิติของการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงาน การบริหารจัดการข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ และการให้บริการประชาชนผ่านช่องทางดิจิทัล ซึ่งช่องว่างสมรรถนะดังกล่าวส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพการให้บริการสาธารณะและประสิทธิภาพการบริหารงานท้องถิ่น แนวทางการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลที่มีประสิทธิภาพควรครอบคลุม 5 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ 1) การพัฒนาทักษะดิจิทัลพื้นฐานและชั้นสูงตามระดับและบทบาทหน้าที่ของบุคลากร 2) การส่งเสริมทัศนคติเชิงบวกและกรอบความคิดแบบเติบโต (Growth Mindset) ต่อการเปลี่ยนแปลงและนวัตกรรม 3) การสร้างสภาพแวดล้อมองค์กรที่เอื้อต่อการเรียนรู้ การทดลองใช้เทคโนโลยี และการแบ่งปันความรู้ระหว่างหน่วยงาน 4) การพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัล
ในระดับผู้บริหารเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านองค์กรอย่างยั่งยืน และ 5) การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัล บทความนี้นำเสนอกรอบแนวคิดการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลแบบองค์รวม (Holistic Digital Competency Development Framework: HDCDF) ซึ่งเป็นการบูรณาแนวคิดสมรรถนะดิจิทัลตามกรอบ KUDA ทฤษฎีสมรรถนะพลวัต และเป็นแนวทางการนำกรอบ HDCDF ไปสู่การปฏิบัติ 3 ระยะ เพื่อเป็นแนวทางที่เป็นประโยชน์สำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นไทยในการพัฒนาบุคลากรสู่ยุคการบริหารภาครัฐดิจิทัลต่อไป