ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ: กลไกการเสริมสร้างสมรรถนะเชิงพฤติกรรม ของครูหัวหน้างานบุคคลในสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4

Main Article Content

ธีระศักดิ์ กิตติคุณ

บทคัดย่อ

ครูหัวหน้างานบุคคลในสถานศึกษา เป็นทรัพยากรที่มีคุณค่าในระบบการบริหารงานบุคคลที่จำเป็นต้องรักษาและพัฒนาให้มีศักยภาพที่เหมาะสมเพื่อประสิทธิภาพในปฏิบัติงานงานบุคคลของสถานศึกษาและมีความสุขในการทำงาน การใช้ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพเป็นกลไกการเสริมสร้างสมรรถนะเชิงพฤติกรรมของครูหัวหน้างานบุคคล ภายใต้เงื่อนไขหลักสังคหวัตถุ 4 เพื่อพัฒนาสมรรถนะครูหัวหน้างานบุคคลในสถานศึกษาให้สามารถปฏิบัติงานภายใต้บริบทสถานศึกษายุคปัจจุบัน ซึ่งเผชิญความท้าทายด้านคุณภาพองค์กร ที่มีการเปลี่ยนแปลงทางการศึกษาอย่างหลากหลาย แม้สถานศึกษาจะให้ความสำคัญกับการพัฒนาสมรรถนะบุคลากรอย่างต่อเนื่องแต่กระบวนการพัฒนาส่วนใหญ่มุ่งเน้นอบรมเชิงทฤษฎีมากกว่าการเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง ส่งผลให้บุคลากรไม่สามารถเพิ่มสมรรถนะการทำงานและประยุกต์ใช้องค์ความรู้สู่การปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ บทความนี้ใช้การวิเคราะห์เอกสารและการสังเคราะห์เชิงแนวคิดจากองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่ออธิบายแนวทางการพัฒนาสมรรถนะเชิงพฤติกรรมของครูหัวหน้างานบุคคล ด้านการสื่อสาร การประสานงาน การบริหารความสัมพันธ์ และภาวะผู้นำของผู้ปฏิบัติงาน ขณะที่ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพทำหน้าที่เป็น “กลไกการเปลี่ยนผ่านจากการเรียนรู้เชิงทฤษฎีสู่การพัฒนาสมรรถนะเชิงพฤติกรรม” ผ่านกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน การวิเคราะห์ปัญหา การสะท้อนผล การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และการเรียนรู้จากสถานการณ์จริง นอกจากนี้ หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตาทำหน้าที่เป็นฐานคุณธรรมของกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน โดยช่วยเสริมสร้างการแบ่งปันองค์ความรู้ การสื่อสารเชิงสร้างสรรค์ การทำงานเพื่อส่วนรวม และความเสมอภาคในการเรียนรู้ร่วมกัน อันนำไปสู่ความไว้วางใจความร่วมมือ และวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้เพื่อพัฒนาการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กิตติคุณ ธ. (2026). ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ: กลไกการเสริมสร้างสมรรถนะเชิงพฤติกรรม ของครูหัวหน้างานบุคคลในสถานศึกษาตามหลักสังคหวัตถุ 4. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 13(8), 84–95. สืบค้น จาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/302665
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชนานัญ สุดโต และคณะ. (2566). องค์ประกอบของสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย. วารสารร้อยแก่นสารอะคาเดมี, 8(5), 634-644.

ทศพร พีสะระ. (2566). สมรรถนะกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในยุคการเปลี่ยนแปลง. วารสารวิจัยวิชาการ, 6(3), 341-358.

ธวัช โผผิน และคณะ. (2567). การบริหารงานบุคคล ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 4. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี, 6(2), 1003-1018.

ธัญญารัตน์ พรหมสุทธิ์ และคณะ. (2564). การพัฒนาสมรรถนะทรัพยากรมนุษย์เพื่อรองรับยุคประเทศไทย 4.0. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 10(1), 233-245.

พระครูปลัดสมนึก สมณธมฺโม (อุทัย แสงไพศาล). (2565). รูปแบบการพัฒนาคุณลักษณะครูตามหลักสังคหวัตถุ 4 ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 4. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูโพธิสังวรคุณ (สมชาย คุณสํวโร). (2565). รูปแบบการบริหารงานบุคคลตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 1. ใน ดุษฎีนิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธงชัย วชิรญาโณ (พิชัย). (2564). การบูรณาการหลักสังคหวัตถุธรรมเพื่อส่งเสริมภาวะผู้นำของนักการเมืองท้องถิ่นจังหวัดแพร่. ใน ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

ศิรภัสสรศ์ วงศ์ทองดี. (2564). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์. (2561). การประชุมวิชาการของคุรุสภา ประจำปี 2561 เรื่อง “ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ: พลังครูขับเคลื่อนคุณภาพการศึกษาไทย”. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภา.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2561). การบริหารทรัพยากรบุคคลโดยใช้สมรรถนะ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

สุนิสา ช่อแก้ว. (2567). การบริหารทรัพยากรมนุษย์: แนวคิด กระบวนการ เครื่องมือ และกรณีศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: สยามปริทัศน์.

Boyatzis, R. E. (2008). Competencies in the 21st century. Journal of Management Development, 27(1), 5-12.

DuFour, R. (2004). What is a professional learning community? Educational Leadership. Creative Education, 61(8), 6-11.

Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Southwest Educational Development Laboratory: Creative Education, 14(13), 15-27.

McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1-14.

Mulder, M. (2014). Conceptions of Professional Competence. Journal Open Access Library, 13(5), 107-137.